Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych

Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych

Polskie propozycje

• Kontroler/Kontrolerka (sterowniczy/sterownicza) robotów przemysłowych
• Specjalista/Specjalistka ds. utrzymania ruchu robotów przemysłowych
• Programista/Programistka–operator/operatorka robota przemysłowego
• Technik/Techniczka robotyki przemysłowej
• Osoba na stanowisku kontrolera (sterowniczego) robotów przemysłowych

Angielskie propozycje

• Industrial Robot Technician
• Industrial Robot Maintenance & Programming Technician

Zarobki na stanowisku Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych

W zależności od doświadczenia możesz liczyć na zarobki od ok. 6000 do 14000 PLN brutto miesięcznie (w serwisie wyjazdowym i przy pracy zmianowej często więcej dzięki dodatkom).

Na wysokość wynagrodzenia wpływają m.in.:

• Doświadczenie zawodowe (samodzielność w diagnostyce i uruchomieniach)
• Region/miasto (koncentracja przemysłu i poziom płac w województwie)
• Branża/sektor (motoryzacja, integratorzy automatyki, centra logistyczne itp.)
• Certyfikaty i specjalizacje (kursy producentów robotów, bezpieczeństwo maszyn, sieci przemysłowe)
• Tryb pracy (zmiany, dyżury, gotowość, delegacje) i premie za utrzymanie ciągłości produkcji
• Uprawnienia elektryczne do 1 kV oraz zakres odpowiedzialności za bezpieczeństwo i dostępność linii

Formy zatrudnienia i rozliczania: Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych

Najczęściej jest to praca stacjonarna w zakładzie produkcyjnym (utrzymanie ruchu) lub mobilna w firmie serwisowej/integratorskiej (wdrożenia i naprawy u klientów).

• Umowa o pracę (pełny etat; często system zmianowy i dyżury)
• Umowa zlecenie (rzadziej, np. krótkie wsparcie przy uruchomieniu linii)
• Działalność gospodarcza (B2B) (spotykana u integratorów i w serwisie wyjazdowym)
• Praca tymczasowa/projektowa (wdrożenia, relokacje, okresy rozruchu produkcji)
• Kontrakty serwisowe (SLA) jako zewnętrzny specjalista

Typowe formy rozliczania: pensja miesięczna + premie (np. za brak przestojów), dodatki zmianowe i za dyżury, a w delegacjach diety/ryczałty; w B2B stawka dzienna lub godzinowa.

Zadania i obowiązki na stanowisku Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych

Zakres obowiązków łączy utrzymanie ruchu, diagnostykę oraz programowanie i uruchamianie robotów przemysłowych wraz z osprzętem peryferyjnym.

• Wykonywanie okresowych testów kontrolnych robotów przemysłowych
• Diagnozowanie poprawności działania podzespołów na podstawie testów i objawów pracy
• Wykonywanie precyzyjnych pomiarów mechanicznych i ocena luzów zespołów ruchowych
• Naprawa elementów mechanicznych oraz układów napędu elektrycznego (np. przekładnie, silniki, serwonapędy)
• Regulacja i konserwacja podzespołów pneumatycznych i/lub hydraulicznych
• Regulacja mechaniki precyzyjnej oraz układów napędowych (serwo, silniki krokowe/liniowe)
• Modyfikowanie programów sterujących przy zmianie technologii, asortymentu lub parametrów pracy
• Tworzenie i uruchamianie nowych programów pracy robota, testy i walidacja cyklu
• Instalowanie i uruchamianie robotów oraz osprzętu peryferyjnego na nowych stanowiskach
• Obsługa i konserwacja urządzeń automatyki (PLC, HMI, elementy bezpieczeństwa, czujniki)
• Prowadzenie dokumentacji serwisowej, raportów z przeglądów i napraw
• Organizowanie pracy zgodnie z zasadami BHP, ppoż., ergonomią i procedurami zakładowymi (np. LOTO)

Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych

Wymagane wykształcenie

• Najczęściej: wykształcenie średnie techniczne (np. technik automatyk, technik mechatronik, technik elektryk)
• Mile widziane studia: automatyka i robotyka, mechatronika, elektrotechnika, mechanika i budowa maszyn

Kompetencje twarde

• Diagnostyka usterek robotów i systemów peryferyjnych, analiza przyczyn przestojów
• Znajomość mechaniki, elektrotechniki, pneumatyki/hydrauliki i mechatroniki
• Programowanie i testowanie programów robota (trajektorie, logika, integracja z urządzeniami)
• Podstawy automatyki przemysłowej: PLC, HMI, SCADA, sygnały I/O, elementy bezpieczeństwa (E-STOP, kurtyny, przekaźniki bezpieczeństwa)
• Czytanie dokumentacji technicznej i serwisowej (schematy elektryczne, rysunki, instrukcje)
• Wykonywanie pomiarów i posługiwanie się przyrządami pomiarowo-diagnostycznymi
• Stosowanie procedur bezpieczeństwa pracy przy maszynach (np. LOTO)
• Język angielski techniczny (instrukcje, komunikaty diagnostyczne, dokumentacja producentów)

Kompetencje miękkie

• Odpowiedzialność i dbałość o jakość oraz bezpieczeństwo pracy
• Odporność na stres i szybkie podejmowanie decyzji przy awariach
• Dokładność, rzetelność, umiejętność pracy według procedur
• Współpraca z produkcją, utrzymaniem ruchu, jakością i integratorami
• Planowanie i organizacja pracy (przeglądy, harmonogramy, części zamienne)

Certyfikaty i licencje

• Uprawnienia SEP (eksploatacja urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych do 1 kV)
• Kursy producentów robotów przemysłowych (serwis i programowanie)
• Szkolenia z bezpieczeństwa maszyn i pracy w strefach zrobotyzowanych (np. LOTO, ocena ryzyka)
• Szkolenia z PLC/HMI/SCADA oraz sieci przemysłowych (np. PROFINET/EtherNet/IP – w zależności od zakładu)

Specjalizacje i ścieżki awansu: Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych

Warianty specjalizacji

• Serwis i utrzymanie ruchu robotów (awarie, przeglądy, TPM, minimalizacja przestojów)
• Programowanie i optymalizacja cykli (skracanie taktów, poprawa jakości, integracja z peryferiami)
• Uruchomienia i integracje (instalacje na nowych stanowiskach, relokacje linii, odbiory FAT/SAT)
• Bezpieczeństwo maszyn i stanowisk zrobotyzowanych (E-STOP, kurtyny, skanery, ocena ryzyka)
• Automatyka i systemy nadrzędne (PLC/HMI/SCADA, raportowanie produkcji, alarmy, archiwizacja danych)

Poziomy stanowisk

• Junior / Początkujący – wsparcie przeglądów i prostych korekt programu, praca pod nadzorem
• Mid / Samodzielny – pełna diagnostyka i naprawy, modyfikacje programów, uruchomienia w zakładzie
• Senior / Ekspert – trudne awarie, optymalizacja procesu, standardy serwisu, szkolenie innych
• Kierownik / Manager – lider zespołu UR/automatyki, planowanie budżetów, strategia utrzymania ruchu

Możliwości awansu

Typowa ścieżka to przejście od roli technika wspierającego do samodzielnego specjalisty utrzymania ruchu robotów, następnie do eksperta ds. uruchomień/automatyki lub lidera zespołu. Przy rozwoju kompetencji (np. studia inżynierskie, certyfikacje producentów, bezpieczeństwo maszyn) możliwy jest awans na stanowiska koordynatorskie i kierownicze w utrzymaniu ruchu, automatyce lub jakości.

Ryzyka i wyzwania w pracy: Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych

Zagrożenia zawodowe

• Kontakt z ruchomymi częściami maszyn i robotów (ryzyko urazów) oraz konieczność pracy w strefach z ograniczonym dostępem
• Porażenie prądem i ryzyka przy pracy z instalacjami elektrycznymi, szafami sterowniczymi i napędami
• Hałas, drgania, zapylenie, olśnienie oraz wymuszona pozycja ciała podczas serwisu
• Kontakt ze smarami i olejami (u części osób ryzyko reakcji alergicznych)

Wyzwania w pracy

• Praca pod presją czasu przy awariach, gdy przestój generuje duże koszty
• Duża różnorodność systemów (różni producenci robotów, PLC, peryferia) i konieczność ciągłego uczenia się
• Łączenie celów produkcyjnych z wymaganiami bezpieczeństwa (procedury, blokady, LOTO)
• Diagnoza usterek trudnych do odtworzenia (intermitentnych) oraz praca na styku mechaniki, elektryki i software’u

Aspekty prawne

Pracownik odpowiada za wykonywanie zadań zgodnie z przepisami BHP i instrukcjami użytkowania maszyn oraz wewnętrznymi procedurami zakładu. W praktyce istotne są także wymagania dotyczące bezpieczeństwa maszyn i systemów sterowania związanych z bezpieczeństwem (np. poprawność działania E-STOP i osłon) oraz dokumentowanie działań serwisowych.

Perspektywy zawodowe: Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych

Zapotrzebowanie na rynku pracy

Zapotrzebowanie na ten zawód w Polsce ma tendencję rosnącą. Wynika to z postępującej robotyzacji produkcji, rozbudowy parków maszynowych oraz większej wagi utrzymania ciągłości pracy linii (OEE, TPM). Firmy potrzebują osób, które łączą serwis mechaniczno-elektryczny z umiejętnościami programowania i integracji.

Wpływ sztucznej inteligencji

AI jest raczej szansą niż zagrożeniem: pomoże w predykcyjnej diagnostyce (analiza alarmów, wibracji, prądów silników), w szybszym wyszukiwaniu przyczyn awarii i w dokumentowaniu działań. Nie zastąpi jednak pracy w terenie: pomiarów, napraw, bezpiecznych uruchomień i odpowiedzialności za decyzje na stanowisku. Rola kontrolera będzie przesuwać się w stronę analizy danych, optymalizacji i nadzoru nad bardziej złożonymi systemami.

Trendy rynkowe

Rosną znaczenie cyberbezpieczeństwa OT, standaryzacji procedur (LOTO, ocena ryzyka), integracji robotów z systemami IT (MES/SCADA), a także programowania offline i symulacji. Coraz częściej wymagana jest też znajomość sieci przemysłowych, systemów bezpieczeństwa funkcjonalnego oraz pracy w metodykach ciągłego doskonalenia (Lean, 5S, TPM).

Typowy dzień pracy: Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych

Dzień pracy zależy od tego, czy jest to utrzymanie ruchu w zakładzie, czy praca projektowo-serwisowa. Najczęściej łączy bieżący nadzór, reakcję na zgłoszenia i planowe przeglądy.

• Poranne obowiązki – odprawa z produkcją/UR, przegląd alarmów i raportów z poprzedniej zmiany, planowanie priorytetów
• Główne zadania w ciągu dnia – diagnostyka zgłoszeń (np. błędy chwytaka, czujników, napędów), testy robota, korekty programu, wymiany podzespołów, pomiary i regulacje
• Spotkania, komunikacja – uzgodnienia z liderem zmiany, automatykami/elektrykami, czasem kontakt z serwisem producenta lub integratorem
• Zakończenie dnia – uzupełnienie dokumentacji serwisowej, przekazanie informacji kolejnej zmianie, przygotowanie części i planu przeglądów

Narzędzia i technologie: Kontroler (sterowniczy) robotów przemysłowych

W pracy wykorzystywane są zarówno narzędzia mechaniczne, jak i systemy automatyki oraz oprogramowanie diagnostyczne i programistyczne.

• Roboty przemysłowe i manipulatory oraz ich panele uczące (teach pendant)
• Sterowniki PLC, panele HMI, systemy SCADA i komputery przemysłowe
• Urządzenia bezpieczeństwa: E-STOP, kurtyny świetlne, skanery, przekaźniki bezpieczeństwa
• Przyrządy pomiarowo-diagnostyczne (np. multimetry, mierniki, narzędzia do diagnostyki sygnałów)
• Narzędzia ręczne i elektronarzędzia: klucze, wkrętaki, klucz dynamometryczny, wkrętarka, smarownica
• Oprogramowanie serwisowe i narzędzia do programowania offline/symulacji (zależne od producenta robota)
• Dokumentacja techniczna i serwisowa (schematy, instrukcje), systemy zgłoszeń awarii/CMMS (zależnie od firmy)