Szyper
- 2026-02-07 22:26:06
- 2
- Zawody
Szyper dowodzi statkiem i za2og5: planuje rejs, odpowiada za bezpiecze4stwo, dokumenty i rozliczenia. Sprawd7a, jak wygl5da ta praca w Polsce

Klasyfikacja zawodowa
| 3 | TECHNICY I INNY ŚREDNI PERSONEL |
| 31 | Średni personel nauk fizycznych, chemicznych i technicznych |
| 315 | Pracownicy transportu morskiego, żeglugi śródlądowej i lotnictwa (z wyłączeniem sił zbrojnych) |
| 3152 | Oficerowie pokładowi, piloci żeglugi i pokrewni |
| 315217 | Szyper |
Liczba pracowników w zawodzie Szyper w Polsce
Źródło danych: Główny Urząd Statystyczny "Struktura wynagrodzeń według zawodów 2020" dla kategorii 315 - Pracownicy transportu morskiego, żeglugi śródlądowej i lotnictwa (z wyłączeniem sił zbrojnych)Łączna liczba pracujących w Polsce
3 800
Mężczyzn4 300
Łącznie400
KobietLiczba pracujących w sektorze prywatnym w roku 2020 wyniosła 2 200 (2 000 mężczyzn, 200 kobiet)
Liczba pracujących w sektorze publicznym w roku 2020 wyniosła 2 200 (1 900 mężczyzn, 300 kobiet)
Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Szyper
Polskie propozycje
- Szyper / Szyperka
- Kapitan / Kapitanka małego statku (np. rybackiego lub pomocniczego)
- Kandydat/Kandydatka na stanowisko szypra
- Osoba na stanowisku szypra
- Kierownik/Kierowniczka statku (małej jednostki)
Angielskie propozycje
- Skipper
- Fishing vessel master
Zarobki na stanowisku Szyper
W zale7cnobci od rodzaju jednostki, sta7cu i systemu rejs f3w, mo7cesz liczy7 na zarobki od ok. 6 500 do 12 000 PLN brutto miesi19cznie, a w wariantach z premiami/rejsami zagranicznymi bywa wi19cej.
Na wynagrodzenie najcz19bciej wp2ywaj5:
- Do5bwiadczenie zawodowe i nalot godzin/rejs f3w
- Rodzaj jednostki (rybacka, holownik, jednostka portowa, turystyczna) i jej wielko5b7
- Akwen i charakter pracy (port, Ba2tyk, rejsy zagraniczne)
- Region/miasto (np. Tr f3jmiasto, wybrze7ce vs. mniejsze porty)
- Zakres odpowiedzialnobci (samodzielne dowodzenie, logistyka, dokumentacja, rozliczenia)
- Certyfikaty i uprawnienia (np. STCW, bwiadectwa operatora GMDSS, uprawnienia na okre5blony tona7c)
- System rozlicze4 (sta42a pensja, dniówki rejsowe, udzia42 w zysku z po42owu, premie)
Formy zatrudnienia i rozliczania: Szyper
Szyprowie pracuj5 zar f3wno dla armator f3w (firm rybackich i portowych), jak i jako w42a5bciciele lub wsp f342w42a5bciciele jednostek. Zatrudnienie cz19sto ma charakter zmianowy i rejsowy, a przy po42owach bywa sezonowe.
- Umowa o prac19 (pe42ny etat; czasem system r f3wnowa7cny lub zmianowy)
- Umowa zlecenie (np. na konkretne rejsy, zast19pstwa, prace portowe)
- Dzia42alno5b7 gospodarcza (B2B) a0 us42ugi prowadzenia/dowodzenia jednostk5
- Praca tymczasowa / sezonowa (szczyty po42owowe, intensywne okresy w porcie)
- Wsp f342praca w ramach udzia42u w zysku z po42owu (spotykane w rybo42 f3wstwie)
Typowe formy rozliczania to: miesi19czna pensja zasadnicza, dniówki/rycza42ty rejsowe, premie za wyniki (np. z po42owu), dodatki za prac19 w nocy i nadgodziny oraz diety/delegacje przy wyjazdach zagranicznych.
Zadania i obowiązki na stanowisku Szyper
Zakres pracy szypra obejmuje dowodzenie jednostk5, organizacj19 pracy za42ogi, prowadzenie nawigacji oraz nadz f3r nad bezpieczn5 eksploatacj5 statku i formalno5bciami rejsu.
- Nadzorowanie organizacji pracy i podzia42u zada44 w5br f3d cz42onk f3w za42ogi
- Dbanie o bezpiecze44stwo pracy na pok42adzie i bezpiecze44stwo 7ceglugi (procedury, brodki ochrony, odprawy)
- Kierowanie nawigacyjne statku (planowanie trasy, prowadzenie wachty, decyzje manewrowe)
- Nadz f3r nad eksploatacj5: po42owy, holowanie, prace portowe, operacje na ładunku
- Organizowanie spraw bytowych za42ogi (zaopatrzenie, grafiki, warunki socjalne)
- Prowadzenie i kontrola dokumentacji statkowej (dzienniki, raporty, dokumenty po42owowe)
- Sporz05dzanie dokumentacji materiałowej, finansowej i celnej zwi05zanej z rejsem
- Rozliczanie finansowe z odbiorcami ryb, dostawcami oraz za42og5 (np. wyp42aty, zaliczki, udzia42y)
- Przy po42owach zagranicznych: przygotowanie dokument f3w do odpraw granicznych i portowych
- Rozliczanie i wyp42acanie diet/delegacji przy pracy poza krajem
- Koordynowanie dzia42a44 poszukiwawczo-ratowniczych oraz udzielanie pomocy innym jednostkom
- Ponoszenie odpowiedzialnobci za zgodno5b7 dzia42a44 z przepisami, stan techniczny i gotowo5b7 eksploatacyjn5 statku
Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Szyper
Wymagania regulacyjne
W praktyce wykonywanie funkcji dow f3dczych na jednostkach p42ywaj05cych wi057ce si19 z wymaganymi prawem uprawnieniami i bwiadectwami (zale7cnie od rodzaju statku, tona7cu, akwenu i charakteru 7ceglugi). Pracodawcy oczekuj05 aktualnych bada44 lekarskich dla marynarzy oraz potwierdzonych szkole44 bezpiecze44stwa (np. w standardach STCW) i odpowiednich kwalifikacji nawigacyjnych.
Wymagane wykształcenie
- Najcz19bciej wykszta42cenie 5brednie lub wy7csze o profilu morskim (szko42y morskie, technikum/uczelnie morskie), uzupe42nione praktyk05 morsk05
- W rybo42 f3wstwie cenione s05 kierunki zwi05zane z nawigacj05, eksploatacj05 statk f3w, rybo42 f3wstwem lub logistyk05 morsk05
Kompetencje twarde
- Nawigacja i prowadzenie wachty (czytanie map, planowanie podr f37cy, manewrowanie)
- Znajomo5b7 przepis f3w 7ceglugowych i zasad bezpiecze44stwa (w tym procedur awaryjnych)
- Organizacja pracy na jednostce i podstawy zarz05dzania za42og05
- Podstawy eksploatacji i utrzymania statku (kontrole, przegl05dy, zg42aszanie usterek)
- Prowadzenie dokumentacji rejsowej/po42owowej oraz rozlicze44 (faktury, protoko42y, zestawienia)
- Komunikacja morska (VHF/DSC) i procedury 4205czno5bci
- Praktyczna znajomo5b7 pracy portowej i operacji ładunkowych (zale7cnie od jednostki)
- J19zyk angielski bran7cowy (szczeg f3lnie przy rejsach zagranicznych)
Kompetencje miękkie
- Odpowiedzialno5b7 i odporno5b7 na stres
- Przyw f3dztwo, asertywno5b7 i umiej19tno5b7 podejmowania decyzji pod presj05
- Dobra organizacja pracy i planowanie
- Komunikacja w zespole wielozadaniowym
- Rozwi05zywanie konflikt f3w i dbanie o dyscyplin19 pracy
Certyfikaty i licencje
- Szkolenia bezpiecze44stwa dla marynarzy (np. STCW a0 zakres zale7cny od roli i typu jednostki)
- awiadectwa operatora 4205czno5bci (np. GMDSS a0 je5bli wymagane na danej jednostce)
- Uprawnienia/patenty na prowadzenie jednostek a0 zgodnie z wymaganiami dla danego typu statku i akwenu
- Aktualne badania lekarskie i szkolenia BHP/ppo7c. wymagane w pracy na morzu
Specjalizacje i ścieżki awansu: Szyper
Warianty specjalizacji
- Szyper na jednostce rybackiej nacisk na organizacj19 po42ow f3w, dokumentacj19 po42owow05 i rozliczenia z odbiorcami
- Szyper jednostki portowej/pomocniczej prace manewrowe, holownicze, serwisowe, operacje w porcie
- Szyper w 7cegludze przybrze7cnej kr f3tsze trasy, intensywna nawigacja, cz19ste manewry i wsp f342praca z portem
- Szyper na rejsach zagranicznych dodatkowe formalno5bci graniczne/celne, wi19ksza rola j19zyka angielskiego i zgodno5bci procedur
- Szyper-w42a5bciciel jednostki po4205czenie dowodzenia z prowadzeniem biznesu (koszty, zaopatrzenie, kontrakty)
Poziomy stanowisk
- Junior / Początkujący najcz19bciej po zdobyciu podstawowych uprawnie44 i praktyki, cz19sto jako zast19pca lub na mniejszej jednostce
- Mid / Samodzielny samodzielne dowodzenie, prowadzenie dokumentacji, rozliczenia i organizacja pracy za42ogi
- Senior / Ekspert prowadzenie trudniejszych operacji, szkolenie za42ogi, odpowiedzialno5b7 za procedury i standardy
- Kierownik / Manager np. kierownik floty/operacji morskich, dyspozytor lub inspektor ds. bezpiecze44stwa w firmie armatorskiej
Możliwości awansu
Typowa 5bcie7cka rozwoju prowadzi od stanowisk za42ogowych (marynarz/rybak) przez funkcje wachty i zast19pstwa do samodzielnego dowodzenia jako szyper. Dalszy awans zale7cy od zdobywania wy7cszych uprawnie44 (na wi19ksze jednostki lub trudniejsze akweny) oraz do5bwiadczenia w zarz05dzaniu a0 mo7cliwe jest przej5bcie do roli kierownika floty, koordynatora operacji, instruktora lub w42asnej dzia42alno5bci armatorskiej.
Ryzyka i wyzwania w pracy: Szyper
Zagrożenia zawodowe
- Wypadki na pok42adzie (po5blizgni19cia, urazy przy linach, sieciach, urz05dzeniach pok42adowych)
- Ryzyko pogodowe i nawigacyjne (sztormy, ograniczona widoczno5b7, oblodzenie)
- Przem19czenie i obci057cenie psychiczne (d42ugie wachty, presja decyzji)
- Ha42as, wibracje, zimno i wilgo07 wp42yw na zdrowie
- Odpowiedzialno5b7 za bezpiecze44stwo za42ogi oraz potencjalne skutki szk f3d w mieniu i 5brodowisku
Wyzwania w pracy
- Planowanie operacji przy zmiennej pogodzie, ograniczeniach portowych i presji czasu
- Zarz05dzanie zespo42em w warunkach stresu i ograniczonej przestrzeni
- Utrzymanie wysokiej dyscypliny bezpiecze44stwa oraz reagowanie na sytuacje awaryjne
- Dok42adno5b7 dokumentacji i rozlicze44 (b4219dy mog05 skutkowa7 sankcjami lub stratami finansowymi)
- Koordynacja z armatorami, portem, odbiorcami i s42u7cbami kontrolnymi
Aspekty prawne
Szyper ponosi istotn05 odpowiedzialno5b7 za bezpiecze44stwo 7ceglugi, ludzi, statku i ładunku oraz za przestrzeganie przepis f3w krajowych i mi19dzynarodowych. W praktyce oznacza to konieczno5b7 prowadzenia wymaganej dokumentacji, stosowania procedur bezpiecze44stwa, respektowania przepis f3w portowych i (w rybo42 f3wstwie) zasad dotycz05cych po42ow f3w i raportowania.
Perspektywy zawodowe: Szyper
Zapotrzebowanie na rynku pracy
Zapotrzebowanie na szypr f3w zwykle utrzymuje si19 na stabilnym poziomie w rejonach nadmorskich, poniewa7c jest to zaw f3d wymagaj05cy praktyki, uprawnie44 i do5bwiadczenia. Wahania mog05 wynika7 z sezonowo5bci, kondycji rybo42 f3wstwa, inwestycji portowych oraz liczby jednostek w eksploatacji. Osoby z aktualnymi 5bwiadectwami, dobr05 opini05 i gotowo5bci05 do pracy rejsowej zwykle maj05 przewag19 na rynku.
Wpływ sztucznej inteligencji
AI b19dzie przede wszystkim wsparciem, nie pe42nym zast05pieniem: mo7ce pomaga7 w planowaniu trasy, analizie pogody, optymalizacji zu7cycia paliwa, przewidywaniu awarii (maintenance) czy automatyzacji cz19bci raportowania. Jednak odpowiedzialno5b7 dow f3dcy, decyzje w warunkach niepewno5bci, zarz05dzanie za42og05 i reagowanie na sytuacje awaryjne pozostan05 kluczowe i trudne do zautomatyzowania. Dla szypr f3w to szansa na ograniczenie biurokracji i lepsze decyzje operacyjne, ale wymaga gotowo5bci do pracy z nowymi systemami.
Trendy rynkowe
Widoczne trendy to cyfryzacja dokumentacji i monitoringu (trackery, e-dzienniki), rosn05cy nacisk na bezpiecze44stwo i standardy audytowe, modernizacja wyposa7cenia nawigacyjnego oraz presja kosztowa (paliwo, serwis), kt f3ra wzmacnia znaczenie efektywnego planowania. W rybo42 f3wstwie ro5bnie znaczenie zgodno5bci z regulacjami i kontroli po42ow f3w, co zwi19ksza rol19 rzetelnej sprawozdawczo5bci.
Typowy dzień pracy: Szyper
Typowy dzie44 szypra zale7cy od tego, czy jednostka jest w rejsie, w trakcie operacji (np. po42owy/holowanie), czy stoi w porcie. Dzie44 pracy 4205czy obowi05zki dow f3dcze, nawigacyjne i administracyjne.
- Poranne obowiązki: odprawa z za42og05, sprawdzenie prognozy pogody, planu pracy i stanu technicznego, kontrola wyposa7cenia bezpiecze44stwa
- Główne zadania w ciągu dnia: prowadzenie nawigacji lub nadz f3r operacji pok42adowych (po42owy, manewry portowe, za42adunek/wy42adunek), bie7c05ce decyzje operacyjne
- Spotkania, komunikacja: 4205czno5b7 z portem/armatore4, koordynacja z odbiorcami/dostawcami, wpisy do dziennik f3w i raportowanie
- Zakończenie dnia: podsumowanie pracy i wynik f3w, rozliczenia i dokumenty, przygotowanie planu na kolejn05 wacht19/dob19, kontrola zabezpieczenia jednostki
Narzędzia i technologie: Szyper
Szyper korzysta z narz19dzi nawigacyjnych, 4205czno5bciowych i system f3w wspieraj05cych bezpiecze44stwo oraz dokumentacj19 rejsu. W mniejszych jednostkach cz19b7 rozwi05za44 jest uproszczona, ale cel pozostaje ten sam: bezpieczna i zgodna z przepisami eksploatacja.
- Ploter map/elektroniczne mapy nawigacyjne (chartplotter), GPS
- Radar i AIS (je5bli jednostka jest wyposa7cona)
- Echosonda/sonar (cz19sto w rybo42 f3wstwie)
- Radiotelefon VHF (czasem DSC), procedury 4205czno5bci
- Kompas, mapy i publikacje nawigacyjne (zale7cnie od standardu jednostki)
- Systemy bezpiecze44stwa: tratwy, EPIRB/PLB (je5bli na wyposa7ceniu), kamizelki, 5brodki ppo7c.
- Narz19dzia do dokumentacji i rozlicze44: komputer/tablet, arkusze kalkulacyjne, ewidencje i formularze
- Sprz19t pok42adowy: windy, wci05garki, urz05dzenia do obs42ugi sieci/lin (zale7cnie od typu jednostki)
Je5bli jednostka jest ma42a, szyper cz19sto 4205czy obs42ug19 prostszych urz05dze44 z nadzorem za42ogi i formalno5bciami.
Najczęściej zadawane pytania
Wzory listów motywacyjnych
Poniżej znajdziesz przykładowe listy motywacyjne dla tego zawodu. Pobierz i dostosuj do swoich potrzeb.



