Technik technologii żywności – przetwórstwo surowców olejarskich

Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Technik technologii żywności – przetwórstwo surowców olejarskich

Polskie propozycje

• Technik / Techniczka technologii żywności (specjalność: przetwórstwo surowców olejarskich)
• Technolog / Technolożka w przetwórstwie surowców olejarskich
• Specjalista / Specjalistka ds. technologii olejarskiej
• Osoba na stanowisku technika technologii żywności (przetwórstwo surowców olejarskich)
• Kandydat / Kandydatka na stanowisko technika technologii żywności (przetwórstwo surowców olejarskich)

Angielskie propozycje

• Food Technology Technician (Oilseed Processing)
• Edible Oils Processing Technician

Zarobki na stanowisku Technik technologii żywności – przetwórstwo surowców olejarskich

W zależności od doświadczenia i zakresu odpowiedzialności możesz liczyć na zarobki od ok. 6000 do 9500 PLN brutto miesięcznie (w zakładach produkcyjnych; na stanowiskach nadzoru zmiany i jakości widełki mogą być wyższe).

Na poziom wynagrodzenia wpływają m.in.:

• Doświadczenie zawodowe (asystent, samodzielny technik, mistrz/brygadzista)
• Region/miasto i lokalny rynek przemysłu spożywczego
• Wielkość zakładu i stopień automatyzacji linii
• Branża/sektor (oleje jadalne, margaryny/tłuszcze roślinne, pasze – śruta)
• Zmianowość, praca w ruchu ciągłym i dodatki (nocki, weekendy, premie produkcyjne/jakościowe)
• Certyfikaty i specjalizacje (HACCP, BRC/IFS, ISO 22000, audyty wewnętrzne)

Formy zatrudnienia i rozliczania: Technik technologii żywności – przetwórstwo surowców olejarskich

Najczęściej jest to praca w zakładzie produkcyjnym (przemysł olejarski i tłuszczowy), zwykle na etacie, często w systemie zmianowym. W mniejszych firmach możliwe są też role łączone (produkcja + kontrola jakości + magazynowanie).

• Umowa o pracę (pełny etat; częściej niż część etatu ze względu na zmianowość i ciągłość produkcji)
• Umowa zlecenie / umowa o dzieło (rzadziej; np. wsparcie wdrożeń, okresowe prace kontrolne)
• Działalność gospodarcza (B2B) (sporadycznie; np. doradztwo technologiczne, audyty, szkolenia, uruchomienia linii)
• Praca tymczasowa / sezonowa (możliwa w okresach wzmożonego przerobu surowca po zbiorach)
• Praktyki/staże (częste na start kariery, np. jako asystent technologa)

Typowe formy rozliczania: stała stawka miesięczna + premie (produkcyjne/jakościowe), dodatki za pracę zmianową, nocki i dyżury; rzadziej stawka godzinowa (w pracy tymczasowej).

Zadania i obowiązki na stanowisku Technik technologii żywności – przetwórstwo surowców olejarskich

Głównym zadaniem jest organizacja i nadzór nad procesem przerobu nasion oleistych oraz kontrola jakości na kolejnych etapach wytwarzania olejów i tłuszczów roślinnych.

• Nadzorowanie przyjmowania surowców (np. rzepak, soja, słonecznik) i wstępna ocena jakości partii
• Nadzorowanie procesu składowania nasion (monitoring warunków i parametrów magazynowania)
• Planowanie i nadzorowanie wstępnej obróbki (oczyszczanie, rozdrabnianie/płatkowanie, prażenie)
• Nadzór nad tłoczeniem i/lub ekstrakcją oleju oraz nad kluczowymi parametrami procesu
• Nadzorowanie rafinacji olejów i kontroli międzyoperacyjnej (zgodnie z normami i recepturami)
• Ocenianie przebiegu procesu technologicznego i jakości wyrobów gotowych
• Organizowanie magazynowania, konfekcjonowania oraz ekspedycji wyrobów olejarskich
• Zagospodarowywanie produktów ubocznych (makuch, śruta poekstrakcyjna) i kontrola ich jakości
• Prowadzenie dokumentacji produkcyjnej, technologicznej i magazynowej oraz rozliczanie produkcji
• Nadzorowanie pracy podległych pracowników (organizacja zadań, instruktaż, podział pracy)
• Nadzór nad przestrzeganiem zasad BHP/ppoż. oraz wymogów higienicznych (GHP/GMP, HACCP)
• Udział we wdrażaniu nowych receptur, usprawnień procesu i prób technologicznych

Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Technik technologii żywności – przetwórstwo surowców olejarskich

Wymagane wykształcenie

• Najczęściej: wykształcenie średnie (technikum) w obszarze technologii żywności, technik technologii żywności lub kierunki pokrewne
• Preferowane/spotykane: studia I lub II stopnia z technologii żywności, inżynierii produkcji, zarządzania jakością
• Alternatywnie: kwalifikacyjne kursy zawodowe związane z produkcją i nadzorowaniem wyrobów spożywczych

Kompetencje twarde

• Znajomość technologii przerobu roślin oleistych (tłoczenie, ekstrakcja, rafinacja, filtracja, utwardzanie tłuszczów)
• Kontrola parametrów procesu i interpretacja odczytów (temperatura, wilgotność, wydajność, straty surowca)
• Podstawy chemii/biochemii żywności i towaroznawstwa surowców oleistych
• Prowadzenie dokumentacji technologicznej i produkcyjnej, rozliczenia materiałowe
• Znajomość systemów jakości i bezpieczeństwa żywności: GHP/GMP, HACCP; mile widziane BRC/IFS, ISO 22000
• Podstawy obsługi aparatury laboratoryjnej i pobierania próbek (np. pH-metr, suszarka, termostat, termometry)
• Obsługa narzędzi biurowych i systemów raportowania (arkusze, systemy produkcyjne/ERP – zależnie od zakładu)

Kompetencje miękkie

• Samodzielność i odpowiedzialność w podejmowaniu decyzji podczas zakłóceń w produkcji
• Organizacja pracy własnej i zespołu, priorytetyzacja zadań
• Dokładność i dbałość o jakość oraz przestrzeganie procedur
• Komunikacja z produkcją, utrzymaniem ruchu, jakością i magazynem
• Odporność na presję czasu oraz gotowość do pracy w warunkach przemysłowych

Certyfikaty i licencje

• Szkolenia i certyfikaty z HACCP, GHP/GMP (często wymagane lub zapewniane przez pracodawcę)
• Standardy: BRC, IFS, ISO 22000 (atut w zakładach pracujących dla sieci handlowych/eksportu)
• Uprawnienia UDT (np. wózki widłowe) – przydatne, jeśli rola obejmuje obszar magazynu
• Orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych (w praktyce: wymagania medycyny pracy przy pracy z żywnością)

Specjalizacje i ścieżki awansu: Technik technologii żywności – przetwórstwo surowców olejarskich

Warianty specjalizacji

• Nadzór nad tłoczeniem i ekstrakcją oleju – optymalizacja wydajności, kontrola strat i bezpieczeństwa procesu
• Rafinacja i uszlachetnianie olejów – prowadzenie etapów oczyszczania i stabilizacji jakości produktu
• Kontrola jakości w olejarstwie – pobór prób, ocena zgodności, nadzór nad krytycznymi punktami HACCP
• Magazynowanie i logistyka wyrobów olejarskich – warunki przechowywania, konfekcjonowanie, ekspedycja
• Rozwój receptur i wdrożenia – testy technologiczne, dokumentacja i uruchamianie nowych produktów

Poziomy stanowisk

• Junior / Początkujący: asystent technologa, młodszy technik produkcji
• Mid / Samodzielny: technik technologii żywności (samodzielny odcinek/linia), specjalista ds. produkcji
• Senior / Ekspert: starszy technolog, specjalista ds. jakości/ciągłego doskonalenia, kontroler jakości (senior)
• Kierownik / Manager: mistrz/brygadzista, kierownik zmiany, kierownik produkcji, kierownik laboratorium

Możliwości awansu

Najczęściej startuje się od roli asystenckiej na produkcji lub w kontroli jakości, a następnie przechodzi do samodzielnego nadzoru odcinka (np. tłocznia, rafineria, konfekcja). Dalszy rozwój prowadzi w stronę stanowisk mistrzowskich i kierowniczych (zmiana/produkcja) albo w stronę jakości (specjalista ds. systemów, audytor wewnętrzny) czy R&D (technolog wdrożeń). Awans przyspieszają praktyka w ruchu ciągłym, umiejętność pracy na danych procesowych oraz znajomość standardów BRC/IFS/ISO 22000.

Ryzyka i wyzwania w pracy: Technik technologii żywności – przetwórstwo surowców olejarskich

Zagrożenia zawodowe

• Zagrożenia mechaniczne: kontakt z ruchomymi elementami maszyn, ryzyko urazów, śliskie powierzchnie
• Hałas i wibracje na hali produkcyjnej
• Czynniki chemiczne (np. odczynniki, środki myjące i dezynfekcyjne; w części zakładów rozpuszczalniki procesowe)
• Czynniki biologiczne (np. grzyby/pleśnie w surowcu)
• Wysokie i niskie temperatury oraz gorące powierzchnie instalacji
• Obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego (dłuższa praca stojąca, wymuszone pozycje)

Wyzwania w pracy

• Szybkie podejmowanie decyzji przy zakłóceniach procesu i ograniczanie strat surowca
• Utrzymanie stałej jakości mimo zmienności surowca (różne partie, wilgotność, zanieczyszczenia)
• Ścisłe przestrzeganie wymogów higieny i bezpieczeństwa żywności (HACCP, GHP/GMP)
• Koordynacja pracy ludzi i współpraca z utrzymaniem ruchu oraz kontrolą jakości
• Praca zmianowa i presja terminów (ciągłość produkcji, wysyłki)

Aspekty prawne

Praca odbywa się w reżimie prawa żywnościowego i wymaga przestrzegania przepisów dotyczących higieny, dodatków do żywności, znakowania oraz systemów bezpieczeństwa żywności (w tym HACCP). W praktyce technik odpowiada za zgodność procesu i dokumentacji na swoim odcinku, a przy nieprawidłowościach ma obowiązek reagować zgodnie z procedurami zakładowymi.

Perspektywy zawodowe: Technik technologii żywności – przetwórstwo surowców olejarskich

Zapotrzebowanie na rynku pracy

Zapotrzebowanie na osoby łączące kompetencje produkcyjne i jakościowe w przemyśle spożywczym zwykle utrzymuje się na stabilnym poziomie. Olejarstwo i produkcja tłuszczów roślinnych są częścią łańcucha żywnościowego (żywność i pasze), a więc sektorem odpornym na krótkoterminowe wahania koniunktury. W praktyce najwięcej ofert dotyczy zakładów produkcyjnych poza dużymi miastami oraz ról zmianowych (nadzór linii, kontrola jakości).

Wpływ sztucznej inteligencji

AI jest przede wszystkim szansą: usprawnia analizę danych procesowych, predykcyjne utrzymanie ruchu, wykrywanie odchyleń jakości i raportowanie (np. na bazie danych z czujników/SCADA). Nie zastąpi jednak w pełni roli technika w nadzorze produkcji, bo nadal potrzebne są decyzje operacyjne, ocena ryzyka, kontrola zgodności procedur i koordynacja pracy ludzi. Wymagane będą natomiast lepsze umiejętności pracy z danymi, systemami produkcyjnymi i cyfrową dokumentacją.

Trendy rynkowe

W branży rośnie znaczenie automatyzacji i monitoringu on-line parametrów jakości (traceability, rejestracja partii), a także standardów audytowych (BRC/IFS/ISO 22000) i zrównoważonego podejścia do gospodarki odpadami oraz produktów ubocznych. Coraz większą rolę odgrywa też optymalizacja zużycia energii i surowca oraz ograniczanie strat w procesie tłoczenia/rafinacji.

Typowy dzień pracy: Technik technologii żywności – przetwórstwo surowców olejarskich

Typowy dzień zależy od tego, czy praca odbywa się na zmianie produkcyjnej, w jakości czy przy wdrożeniach. Najczęściej łączy nadzór hali, dokumentację i współpracę z innymi działami.

• Poranne obowiązki: przejęcie zmiany, przegląd raportów i parametrów z poprzedniej zmiany, potwierdzenie planu produkcji i dostępności surowców/opakowań
• Główne zadania w ciągu dnia: obchód linii (oczyszczanie, tłoczenie/ekstrakcja, filtracja, rafinacja), kontrola kluczowych parametrów, reakcja na odchylenia i uruchamianie działań korygujących
• Spotkania, komunikacja: bieżący kontakt z operatorkami/ operatorami, utrzymaniem ruchu, magazynem i kontrolą jakości; uzgadnianie postojów, przezbrojeń i odbiorów partii
• Zakończenie dnia: uzupełnienie dokumentacji produkcyjnej i jakościowej, rozliczenie zużycia surowców, przekazanie zmiany i zgłoszenie problemów do przełożonych

Narzędzia i technologie: Technik technologii żywności – przetwórstwo surowców olejarskich

W pracy wykorzystuje się zarówno infrastrukturę przemysłową do przerobu nasion, jak i narzędzia kontroli jakości oraz systemy raportowania produkcji.

• Silosy i instalacje magazynowe do nasion roślin oleistych oraz systemy transportu (przenośniki, podajniki)
• Urządzenia do wstępnego oczyszczania: separatory, odsiewacze bębnowe, tryjery, wialnie, wychwytywacze magnetyczne
• Urządzenia procesu: płatkownice, prażnie, młyny, prasy ślimakowe/rotacyjne, ekstraktory, tostery, filtry płytowe
• Instalacje pomocnicze: zbiorniki buforowe, kotły parowe, chłodnice, autoklawy (zależnie od technologii zakładu)
• Aparatura laboratoryjna: pH-metry, termometry, suszarki, termostaty, tłuszczomierze, zestawy do oceny higieniczno-sanitarnej
• Systemy sterowania i monitoringu (np. panele operatorskie, SCADA) oraz narzędzia biurowe do dokumentacji i raportowania
• Środki ochrony indywidualnej i wyposażenie sanitarne wymagane w strefach produkcji żywności