Biegły rewident

Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Biegły rewident

Polskie propozycje

• Biegły rewident / Biegła rewidentka
• Osoba na stanowisku biegłego rewidenta
• Osoba wykonująca badanie sprawozdań finansowych
• Specjalista/Specjalistka ds. rewizji finansowej
• Audytor/Audytorka finansowy/a (w praktyce często stosowane jako określenie roli)

Angielskie propozycje

• Statutory Auditor
• Certified Auditor

Zarobki na stanowisku Biegły rewident

W zależności od doświadczenia i formy współpracy możesz liczyć na zarobki od ok. 10 000 do 25 000 PLN brutto miesięcznie, a w dużych firmach audytorskich lub przy roli menedżerskiej/partnerskiej często więcej.

Na poziom wynagrodzenia wpływają m.in.:

• Doświadczenie zawodowe (liczba przeprowadzonych badań, rola w zespole)
• Region/miasto (zwykle wyższe stawki w Warszawie i dużych ośrodkach)
• Branża/sektor klienta (np. finanse, energetyka, spółki giełdowe, jednostki zainteresowania publicznego)
• Certyfikaty i specjalizacje (np. IFRS, IT audit, ESG)
• Skala odpowiedzialności (podpisywanie opinii, zarządzanie portfelem klientów, nadzór nad zespołem)
• Sezonowość (okresy spiętrzenia prac przy zamknięciach roku i raportowaniu)
• Forma współpracy (UoP vs B2B, rozliczenia za projekt)

Formy zatrudnienia i rozliczania: Biegły rewident

Biegli rewidenci pracują zarówno w firmach audytorskich (od małych kancelarii po sieci międzynarodowe), jak i w działach audytu wewnętrznego, finansach korporacyjnych czy doradztwie. Częsta jest praca projektowa u klienta oraz model hybrydowy.

• Umowa o pracę (pełny etat, czasem część etatu – szczególnie przy łączeniu ról)
• Umowa zlecenie / umowa o dzieło (raczej dla wsparcia projektowego lub szkoleń/ekspertyz)
• Działalność gospodarcza (B2B) – popularna w doradztwie i przy obsłudze wielu klientów
• Praca tymczasowa / sezonowa – wsparcie w „busy season” w audycie
• Kontrakt menedżerski – w przypadku ról zarządczych/partnerskich

Typowe formy rozliczania to miesięczna pensja (UoP), stawka dzienna/godzinowa (kontrakty), rozliczenie za projekt badania oraz premie uzależnione od realizacji portfela i jakości pracy.

Zadania i obowiązki na stanowisku Biegły rewident

Zakres obowiązków obejmuje planowanie i przeprowadzanie badań sprawozdań finansowych, ocenę ryzyk, weryfikację dowodów rewizyjnych oraz przygotowanie opinii i raportów zgodnie ze standardami i przepisami.

• Analiza organizacji pracy w dziale rachunkowości i ocena procesów finansowych
• Planowanie badania: identyfikacja ryzyk, dobór procedur i harmonogramu
• Przeprowadzanie kontroli wewnętrznej oraz ocena systemu kontroli wewnętrznej klienta
• Rewizja ksiąg rachunkowych i dokumentacji źródłowej (organizacyjnie, merytorycznie i formalnie)
• Wykonywanie procedur rewizyjnych (m.in. testy szczegółowe, potwierdzenia sald, procedury analityczne)
• Weryfikacja kluczowych obszarów sprawozdania (np. przychody, zapasy, należności, rezerwy, podatki)
• Zbieranie, ocena i zabezpieczanie dowodów rewizyjnych oraz prowadzenie akt badania
• Sporządzanie raportu z badania oraz opinii biegłego rewidenta
• Komunikacja z zarządem i komitetem audytu: wnioski, nieprawidłowości, rekomendacje usprawnień
• Przygotowywanie ekspertyz i opinii ekonomiczno-finansowych (np. dla sądu, inwestorów, banków)
• Doradztwo w zakresie organizacji rachunkowości i informatyzacji procesów (w granicach niezależności)
• Udział w postępowaniach likwidacyjnych i upadłościowych (jeśli w zakresie praktyki)

Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Biegły rewident

Wymagania regulacyjne

Zawód biegłego rewidenta w Polsce jest regulowany. Aby wykonywać czynności rewizji finansowej i podpisywać opinię, trzeba spełnić wymagania ustawowe (m.in. uzyskać uprawnienia biegłego rewidenta, odbyć wymaganą praktykę/aplikację oraz przestrzegać zasad etyki i niezależności). Dodatkowo obowiązuje doskonalenie zawodowe oraz nadzór i standardy wykonywania zawodu.

Wymagane wykształcenie

• Najczęściej: studia wyższe (ekonomia, finanse i rachunkowość, zarządzanie, prawo lub kierunki pokrewne)
• Silna podstawa z rachunkowości finansowej, podatków, prawa bilansowego i analizy finansowej

Kompetencje twarde

• Znajomość ustawy o rachunkowości, standardów badania i zasad sprawozdawczości
• Bardzo dobra analiza sprawozdań finansowych i danych księgowych
• Planowanie badania, ocena ryzyka, dobór i dokumentowanie procedur audytowych
• Umiejętność pracy na dużych zbiorach danych (Excel, narzędzia analityczne, podstawy data analytics)
• Znajomość podatków i ich wpływu na sprawozdawczość (CIT, VAT, odroczony podatek)
• Rozumienie procesów biznesowych i kontroli wewnętrznych (np. obieg dokumentów, autoryzacje)
• Język angielski biznesowy (często potrzebny przy grupach kapitałowych i dokumentacji)

Kompetencje miękkie

• Dokładność, skrupulatność i wysoka etyka zawodowa
• Odporność na presję czasu (szczyty prac w sezonie audytowym)
• Komunikacja z klientem: zadawanie pytań, egzekwowanie dokumentów, przekazywanie wniosków
• Assertywność i umiejętność stawiania granic (niezależność)
• Organizacja pracy własnej i zespołu, priorytetyzacja zadań
• Myślenie krytyczne i umiejętność argumentacji opartej na dowodach

Certyfikaty i licencje

• Uprawnienia biegłego rewidenta (wpis na listę biegłych rewidentów)
• ACCA / CPA (pomocne w międzynarodowym środowisku)
• Certyfikaty IFRS (np. Diploma in IFRS) – przy pracy na standardach międzynarodowych
• CISA – przy specjalizacji audytu IT

Specjalizacje i ścieżki awansu: Biegły rewident

Warianty specjalizacji

• Audyt sprawozdań wg MSSF/IFRS – praca dla grup kapitałowych i jednostek raportujących międzynarodowo
• Badania jednostek zainteresowania publicznego (JZP) – wysoki reżim regulacyjny, większa odpowiedzialność
• Audyt branżowy – np. banki i ubezpieczenia, budownictwo, produkcja, e-commerce, energetyka
• Audyt podatkowy / obszary podatkowe w badaniu – koncentracja na CIT/VAT, cenach transferowych, podatku odroczonym
• Audyt IT i kontroli systemów – ocena środowiska IT, uprawnień, logów, automatyzacji kontroli
• ESG i atestacja raportowania niefinansowego – weryfikacja wskaźników i procesów raportowania
• Ekspertyzy i opinie dla sądów/inwestorów – spory, wyceny, analiza nieprawidłowości

Poziomy stanowisk

• Junior / Początkujący – asystent w projektach, testy szczegółowe, praca na dokumentach
• Mid / Samodzielny – prowadzenie obszarów badania, kontakt z klientem, wstępne wnioski
• Senior / Ekspert – nadzór nad badaniem, przegląd pracy zespołu, kluczowe obszary ryzyka
• Kierownik / Manager – zarządzanie projektami i portfelem klientów, budżet, jakość i ryzyko

Możliwości awansu

Typowa ścieżka kariery prowadzi od asystenta audytu do samodzielnego specjalisty, następnie do seniora i menedżera. Kolejnym krokiem bywa rola dyrektorska lub partnerska w firmie audytorskiej, ewentualnie przejście do audytu wewnętrznego, controllingu, roli CFO, compliance lub doradztwa (z zachowaniem zasad niezależności wobec klientów audytowych).

Ryzyka i wyzwania w pracy: Biegły rewident

Zagrożenia zawodowe

• Wysokie obciążenie stresem i ryzyko wypalenia w sezonie audytowym
• Ryzyko błędu zawodowego skutkującego odpowiedzialnością dyscyplinarną/cywilną
• Obciążenie wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego (długotrwała praca przy komputerze)
• Ryzyko konfliktu interesów i presji ze strony klienta

Wyzwania w pracy

• Utrzymanie niezależności i obiektywizmu przy jednoczesnej współpracy z klientem
• Szybkie zrozumienie działalności firmy i jej procesów (różne branże, różne modele biznesowe)
• Praca na niepełnych lub niespójnych danych oraz konieczność pozyskiwania dowodów
• Dotrzymywanie terminów ustawowych i grupowych (raportowanie, konsolidacja)
• Ciągłe zmiany przepisów i standardów oraz konieczność stałego doszkalania

Aspekty prawne

Biegły rewident działa w reżimie regulacyjnym: obowiązują standardy wykonywania zawodu, zasady etyki, niezależności i poufności. Za naruszenia mogą grozić konsekwencje zawodowe (postępowania dyscyplinarne), cywilne (odpowiedzialność odszkodowawcza) oraz – w określonych sytuacjach – karne. Kluczowe jest rzetelne dokumentowanie pracy i oparcie wniosków na wystarczających dowodach rewizyjnych.

Perspektywy zawodowe: Biegły rewident

Zapotrzebowanie na rynku pracy

Zapotrzebowanie na kompetencje biegłych rewidentów i audytorów utrzymuje się na stabilnym poziomie z tendencją do wzrostu w segmentach wymagających wysokiej zgodności (JZP, grupy kapitałowe, sektor finansowy). Wynika to z presji regulacyjnej, oczekiwań inwestorów oraz rosnącej złożoności biznesu i sprawozdawczości.

Wpływ sztucznej inteligencji

AI jest przede wszystkim szansą: automatyzuje selekcję i wstępną analizę danych, wyszukiwanie anomalii, porównania i część dokumentacji. Nie zastąpi jednak odpowiedzialności zawodowej, osądu profesjonalnego, oceny ryzyka, interpretacji dowodów oraz komunikacji z zarządem i komitetem audytu. Rola biegłego rewidenta przesuwa się w stronę analizy wyjątków, oceny kontroli, pracy na dużych zbiorach danych i nadzoru nad jakością procesów.

Trendy rynkowe

Najważniejsze trendy to: digitalizacja księgowości i obiegu dokumentów, data analytics w audycie, rosnąca rola cyberbezpieczeństwa i audytu IT, rozwój usług atestacyjnych dla raportowania ESG oraz coraz większy nacisk na jakość, niezależność i zarządzanie ryzykiem w firmach audytorskich.

Typowy dzień pracy: Biegły rewident

Dzień pracy zależy od etapu badania i tego, czy praca odbywa się w biurze, zdalnie czy u klienta. W sezonie audytowym dominuje realizacja testów i kompletowanie dowodów, poza sezonem więcej jest planowania, podsumowań i szkoleń.

• Poranne obowiązki: przegląd maili od klienta, ustalenie priorytetów, aktualizacja planu badania i listy brakujących dokumentów
• Główne zadania w ciągu dnia: testy transakcji i sald, procedury analityczne, weryfikacja rezerw, podatków i ujawnień, dokumentowanie w aktach badania
• Spotkania, komunikacja: rozmowy z księgowością i kontrolingiem, wyjaśnianie rozbieżności, spotkania zespołu projektowego, konsultacje z ekspertami (np. podatki, wyceny, IT)
• Zakończenie dnia: podsumowanie wykonanych prac, przygotowanie pytań do klienta na kolejny dzień, przegląd jakości dokumentacji i statusu ryzyk

Narzędzia i technologie: Biegły rewident

W pracy biegłego rewidenta kluczowe są narzędzia do analizy danych, dokumentowania badania oraz komunikacji z klientem. Coraz częściej wykorzystuje się automatyzację i analitykę dużych zbiorów danych.

• MS Excel (tabele przestawne, Power Query, formuły, podstawy analizy danych)
• Narzędzia do audytu i dokumentacji (oprogramowanie firmowe do akt badania, checklisty, workflow)
• Systemy ERP klientów (np. SAP, Microsoft Dynamics, Oracle – wgląd, raporty, eksport danych)
• Narzędzia BI/analityczne (np. Power BI, ACL/IDEA lub podobne)
• Bezpieczne repozytoria dokumentów i systemy wymiany plików (z kontrolą dostępu)
• Narzędzia do wideokonferencji i pracy zespołowej (Teams, Outlook, SharePoint)
• Podstawowe narzędzia biurowe: kalkulator, skaner, podpis elektroniczny (zależnie od procesu)

W mniejszych podmiotach część pracy może opierać się głównie na Excelu i dokumentach źródłowych, a w większych – na zaawansowanych platformach audytowych i analityce danych.