Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej

Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej

Polskie propozycje

• Nauczyciel specjalista / Nauczycielka specjalistka terapii pedagogicznej
• Pedagog terapeuta / Pedagożka terapeutka (terapia pedagogiczna)
• Specjalista / Specjalistka terapii pedagogicznej
• Osoba pracująca jako nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej
• Kandydat / Kandydatka na stanowisko nauczyciela specjalisty terapii pedagogicznej

Angielskie propozycje

• Educational Therapist (Pedagogical Therapy Specialist)
• Special Education Teacher – Pedagogical Therapy

Zarobki na stanowisku Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej

W zależności od doświadczenia i miejsca zatrudnienia możesz liczyć na zarobki najczęściej od ok. 5 000 do 8 500 PLN brutto miesięcznie (w szkołach zwykle w ramach siatki płac nauczycieli, a w sektorze prywatnym częściej w stawce godzinowej).

Na wysokość wynagrodzenia wpływają m.in.:

• Doświadczenie zawodowe i stopień awansu nauczycielskiego
• Region/miasto i wielkość miejscowości (duże miasta częściej oferują dodatki lub wyższe stawki w usługach prywatnych)
• Branża/sektor (publiczna szkoła/poradnia vs prywatne gabinety i placówki edukacyjne)
• Wymiar etatu i liczba godzin ponadwymiarowych
• Dodatki (np. motywacyjny, funkcyjny), premie w sektorze prywatnym
• Certyfikaty i specjalizacje (np. terapia ręki, TUS, integracja sensoryczna – jeśli wykorzystywane w pracy)

Formy zatrudnienia i rozliczania: Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej

Najczęściej jest to praca w systemie oświaty (publicznym lub niepublicznym), ale część specjalistów łączy etat z usługami w sektorze prywatnym.

• Umowa o pracę (pełny etat, część etatu) – szkoły, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, placówki specjalne
• Umowa zlecenie / umowa o dzieło – warsztaty, konsultacje, zajęcia dodatkowe w placówkach niepublicznych
• Działalność gospodarcza (B2B) – własny gabinet, współpraca z niepublicznymi poradniami i szkołami
• Praca tymczasowa / sezonowa – zajęcia wakacyjne, projekty grantowe, programy wyrównawcze
• Inne formy – kontrakty z organizacjami pozarządowymi (projekty edukacyjne i profilaktyczne)

Typowe formy rozliczania to wynagrodzenie miesięczne (etat w oświacie) oraz stawka godzinowa za terapię/zajęcia lub konsultacje (sektor prywatny). Prowadzenie warsztatów bywa rozliczane ryczałtowo za wydarzenie.

Zadania i obowiązki na stanowisku Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej

Zakres obowiązków obejmuje diagnozę trudności szkolnych, planowanie pomocy oraz prowadzenie działań terapeutycznych i psychoedukacyjnych we współpracy z rodziną i szkołą.

• Badanie i analiza czynników psychologiczno-pedagogicznych wpływających na funkcjonowanie szkolne ucznia
• Diagnozowanie sytuacji szkolnej i rodzinnej ucznia (wywiad, obserwacja, analiza dokumentacji)
• Rozpoznawanie indywidualnych możliwości rozwojowych (diagnoza i prognoza pedagogiczna)
• Opracowywanie programu pomocy dziecku ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się
• Organizowanie i prowadzenie zajęć korekcyjno-kompensacyjnych (indywidualnych lub w małych grupach)
• Prowadzenie zajęć psychoedukacyjnych dla uczniów i rodziców (wzmacnianie kompetencji wychowawczych i szkolnych)
• Udzielanie porad i konsultacji uczniom, rodzicom oraz nauczycielom
• Prowadzenie warsztatów dla rodziców i nauczycieli (np. komunikacja, wspieranie motywacji, strategie uczenia się)
• Współpraca z psychologami, pedagogami, logopedami oraz służbą zdrowia w celu pogłębionej diagnozy i spójnych oddziaływań
• Prowadzenie dokumentacji diagnoz i terapii oraz wniosków do planowania wsparcia w szkole
• Współpraca z instytucjami i organizacjami (np. poradnie, NGO) organizującymi pomoc specjalistyczną
• Stałe podnoszenie kwalifikacji i aktualizowanie warsztatu pracy

Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej

Wymagania regulacyjne

Praca w publicznych i niepublicznych szkołach/placówkach oświatowych jest związana z wymaganiami kwalifikacyjnymi dla nauczycieli i specjalistów oraz z zasadami udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej. W praktyce oznacza to konieczność posiadania przygotowania pedagogicznego oraz kwalifikacji kierunkowych do prowadzenia terapii pedagogicznej, zgodnie z przepisami obowiązującymi w oświacie.

Wymagane wykształcenie

• Studia wyższe (najczęściej pedagogika, pedagogika specjalna, psychologia – zależnie od ścieżki) oraz przygotowanie pedagogiczne
• Kwalifikacje z terapii pedagogicznej (np. studia podyplomowe z terapii pedagogicznej / pracy korekcyjno-kompensacyjnej)

Kompetencje twarde

• Diagnoza pedagogiczna trudności w uczeniu się (czytanie, pisanie, liczenie, funkcje percepcyjno-motoryczne)
• Konstruowanie planów terapeutycznych i programów pomocy (cele, metody, ewaluacja)
• Prowadzenie zajęć korekcyjno-kompensacyjnych i dokumentowanie postępów
• Znajomość podstaw psychologii rozwojowej, mechanizmów motywacji i uczenia się
• Umiejętność doboru metod i pomocy dydaktycznych do wieku i profilu trudności ucznia
• Podstawy pracy interwencyjnej i profilaktycznej (psychoedukacja, praca z rodziną)
• Znajomość zasad ochrony danych i tajemnicy zawodowej w pracy z dokumentacją ucznia

Kompetencje miękkie

• Empatia i uważność w kontakcie z dzieckiem oraz rodziną
• Komunikacja i współpraca (uczeń–rodzic–nauczyciele–specjaliści)
• Cierpliwość, konsekwencja i umiejętność wzmacniania motywacji
• Dobra organizacja pracy (harmonogramy, dokumentacja, cele terapii)
• Odporność na stres i umiejętność stawiania granic

Certyfikaty i licencje

• Studia podyplomowe: terapia pedagogiczna / zajęcia korekcyjno-kompensacyjne
• Kursy specjalistyczne (przykładowo): Trening Umiejętności Społecznych (TUS), terapia ręki, elementy terapii poznawczo-behawioralnej w pracy z dziećmi, diagnoza ryzyka dysleksji

Specjalizacje i ścieżki awansu: Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej

Warianty specjalizacji

• Terapia pedagogiczna w obszarze dysleksji i ryzyka dysleksji – wsparcie czytania i pisania, strategie uczenia się
• Trudności matematyczne (dyskalkulia) – ćwiczenia funkcji wykonawczych, myślenia operacyjnego i rozumienia pojęć
• Terapia funkcji percepcyjno-motorycznych i grafomotoryki – praca nad koordynacją, pisaniem, tempem i jakością pracy
• Psychoedukacja i praca z rodziną – warsztaty, konsultacje, profilaktyka trudności szkolnych
• Praca w zespole interdyscyplinarnym – pogłębiona diagnoza i planowanie wsparcia z innymi specjalistami

Poziomy stanowisk

• Junior / Początkujący – prowadzi zajęcia pod opieką bardziej doświadczonych specjalistów, buduje warsztat i narzędzia pracy
• Mid / Samodzielny – samodzielnie diagnozuje, planuje i realizuje terapię oraz konsultacje
• Senior / Ekspert – prowadzi trudniejsze przypadki, szkoli innych, tworzy programy i standardy pracy w placówce
• Kierownik / Manager – koordynator pomocy psychologiczno-pedagogicznej, lider zespołu specjalistów, funkcje doradcze/metodyczne

Możliwości awansu

W oświacie rozwój często łączy się ze stopniami awansu zawodowego nauczycieli oraz obejmowaniem ról dodatkowych (np. opiekun stażu, doradca metodyczny, nauczyciel-konsultant). W sektorze prywatnym typowa ścieżka to przejście od pracy godzinowej do stałej współpracy z placówkami, a następnie do roli koordynatora zespołu lub prowadzenia własnej praktyki i szkoleń.

Ryzyka i wyzwania w pracy: Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej

Zagrożenia zawodowe

• Obciążenie emocjonalne i ryzyko wypalenia (praca z długotrwałymi trudnościami i napięciami rodzinnymi)
• Przeciążenie głosu i zmęczenie (wielość zajęć i konsultacji), dolegliwości wynikające z pracy siedzącej

Wyzwania w pracy

• Różnorodność trudności uczniów i konieczność bardzo indywidualnego doboru metod
• Ograniczony czas (mała liczba godzin specjalistycznych vs duże potrzeby w szkole)
• Koordynacja współpracy z rodzicami, wychowawcami i innymi specjalistami
• Utrzymanie motywacji ucznia oraz regularności ćwiczeń w domu
• Wysokie wymagania dokumentacyjne i formalne w placówkach oświatowych

Aspekty prawne

Praca wiąże się z obowiązkiem rzetelnego prowadzenia dokumentacji, przestrzeganiem zasad ochrony danych osobowych oraz procedur udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w placówce. Istotne jest także działanie w granicach posiadanych kwalifikacji (np. odróżnienie terapii pedagogicznej od psychoterapii) oraz stosowanie wewnętrznych procedur bezpieczeństwa i współpracy z rodzicami/opiekunami.

Perspektywy zawodowe: Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej

Zapotrzebowanie na rynku pracy

Zapotrzebowanie na specjalistów terapii pedagogicznej utrzymuje się na wysokim poziomie i w wielu miejscach rośnie. Wynika to m.in. z większej skali rozpoznawania trudności w uczeniu się, rosnącej świadomości rodziców, a także potrzeb związanych z dobrostanem psychicznym dzieci i wyrównywaniem szans edukacyjnych. Dodatkowo szkoły są coraz częściej zobowiązane do systemowego organizowania pomocy psychologiczno-pedagogicznej, co zwiększa popyt na kadrę specjalistyczną.

Wpływ sztucznej inteligencji

AI jest przede wszystkim szansą: może przyspieszać przygotowanie materiałów ćwiczeniowych, wspierać analizę postępów, generować propozycje ćwiczeń i ułatwiać komunikację (np. tworzenie planów pracy czy podsumowań dla rodziców). Nie zastąpi jednak kluczowych elementów zawodu: relacji terapeutycznej, obserwacji zachowania dziecka, elastycznego reagowania i prowadzenia procesu zmiany. W praktyce rola specjalisty będzie przesuwać się w stronę bardziej świadomego projektowania interwencji oraz weryfikowania jakości narzędzi i treści tworzonych przez AI.

Trendy rynkowe

Widoczne są: większy nacisk na wczesną diagnozę i profilaktykę, rozwój pracy interdyscyplinarnej (z psychologami, logopedami, terapeutami SI), popularyzacja krótkich programów wsparcia i treningów umiejętności uczenia się oraz rosnący udział sektora prywatnego (zajęcia indywidualne po lekcjach). Coraz większe znaczenie ma też standaryzacja dokumentacji i ewaluacji efektów terapii.

Typowy dzień pracy: Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej

Dzień pracy łączy terapię z diagnozą, współpracą z nauczycielami i rodzicami oraz prowadzeniem dokumentacji. W tygodniu zwykle planuje się stałe bloki zajęć z uczniami oraz czas na konsultacje i przygotowanie materiałów.

• Poranne obowiązki: przegląd planu zajęć, przygotowanie pomocy dydaktycznych, krótkie ustalenia z wychowawcami
• Główne zadania w ciągu dnia: prowadzenie zajęć korekcyjno-kompensacyjnych (indywidualnie/małe grupy), obserwacja ucznia, bieżąca ocena postępów
• Spotkania, komunikacja: konsultacje z rodzicami, rozmowy z nauczycielami przedmiotowymi, współpraca z psychologiem/logopedą, udział w zespołach ds. pomocy uczniowi
• Zakończenie dnia: uzupełnienie dokumentacji, notatki z zajęć, planowanie kolejnych sesji i ćwiczeń do pracy w domu

Narzędzia i technologie: Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej

W pracy wykorzystuje się głównie narzędzia diagnostyczne i materiały terapeutyczne oraz podstawowe narzędzia biurowe. Technologia wspiera przygotowanie zajęć, monitorowanie postępów i komunikację, ale nie jest celem samym w sobie.

• Arkusze obserwacji i narzędzia diagnozy pedagogicznej (testy przesiewowe, karty pracy, skale oceny funkcji szkolnych)
• Pomoce terapeutyczne: karty obrazkowe, układanki, gry edukacyjne, zestawy do ćwiczeń grafomotorycznych, materiały do czytania i pisania
• Komputer i pakiet biurowy (tworzenie planów pracy, dokumentacji, sprawozdań)
• Drukarka/skaner, laminator (przygotowanie i wielokrotne użycie materiałów)
• Aplikacje edukacyjne i narzędzia do pracy zdalnej (np. wideorozmowy, udostępnianie materiałów) – gdy placówka dopuszcza taką formę wsparcia

Nie ma jednego obowiązkowego, specjalistycznego oprogramowania – zestaw narzędzi zależy od placówki i metod pracy specjalisty.