Kierownik działu finansowego

Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Kierownik działu finansowego

Polskie propozycje

• Kierownik/Kierowniczka działu finansowego
• Menedżer/Menedżerka działu finansowego
• Osoba na stanowisku kierowniczym w dziale finansowym
• Osoba zarządzająca działem finansowym
• Szef/Szefowa działu finansowego

Angielskie propozycje

• Head of Finance
• Finance Manager

Zarobki na stanowisku Kierownik działu finansowego

W zależności od doświadczenia i skali firmy możesz liczyć na zarobki od ok. 12 000 do 28 000 PLN brutto miesięcznie, a w dużych organizacjach i grupach kapitałowych nawet więcej (często z premią roczną).

Na wysokość wynagrodzenia wpływają m.in.:

• Doświadczenie zawodowe (zarządzanie budżetem, controlling, cash management, audyty)
• Region/miasto (najwyższe stawki zwykle w Warszawie i dużych ośrodkach biznesowych)
• Branża/sektor (bankowość, fintech, produkcja, spółki giełdowe vs. MŚP)
• Zakres odpowiedzialności (wielkość budżetu, liczba spółek, odpowiedzialność za podatki, treasury)
• Certyfikaty i specjalizacje (ACCA/CIMA/CFA, controlling, MSSF)
• Języki obce i praca w środowisku międzynarodowym
• System premiowy (bonusy KPI, premie roczne, samochód służbowy, benefitowe dodatki)

Formy zatrudnienia i rozliczania: Kierownik działu finansowego

Najczęściej jest to stanowisko etatowe o wysokiej odpowiedzialności, ale w mniejszych firmach spotyka się też model kontraktowy (np. interim management) lub współpracę doradczą.

• Umowa o pracę (pełny etat; rzadziej część etatu w mniejszych podmiotach)
• Umowa zlecenie / umowa o dzieło (sporadycznie, raczej przy projektach: wdrożenia, restrukturyzacje, raportowanie)
• Działalność gospodarcza (B2B) – popularna przy kontraktach menedżerskich i rolach interim
• Praca tymczasowa / sezonowa – rzadko, ewentualnie czasowe zastępstwo lub projekt
• Kontrakt menedżerski – spotykany w spółkach prywatnych i grupach kapitałowych

Typowe formy rozliczania to wynagrodzenie miesięczne (stała pensja) oraz komponent zmienny: premie kwartalne/roczne uzależnione od KPI (np. płynność, koszty, terminowość raportowania), czasem dodatki funkcyjne.

Zadania i obowiązki na stanowisku Kierownik działu finansowego

Zakres pracy obejmuje planowanie, kontrolę i bieżące zarządzanie finansami firmy, a także nadzór nad zespołem i zapewnienie zgodności z przepisami.

• Współtworzenie krótkoterminowej i długoterminowej strategii finansowej
• Nadzór nad przygotowaniem budżetu oraz prognoz (forecast)
• Bieżące zarządzanie płynnością: planowanie przepływów, płatności i priorytetów finansowych
• Nadzór nad należnościami i zobowiązaniami, w tym windykacją i ustalaniem limitów kredytowych
• Współpraca z bankami i instytucjami finansowymi (rachunki, lokaty, finansowanie, gwarancje)
• Kontrola kosztów, analiza odchyleń oraz inicjowanie działań optymalizacyjnych
• Analizy kondycji finansowej firmy i otoczenia ekonomicznego (ryzyka, scenariusze)
• Nadzór nad raportowaniem finansowym dla zarządu, właścicieli i podmiotów zewnętrznych
• Nadzór nad rozliczeniami wewnętrznymi, w tym procesami wynagrodzeń i kontroli finansowej
• Weryfikacja zgodności procedur finansowych z prawem i regulacjami podatkowymi
• Zarządzanie zespołem finansowo-księgowym: cele, motywowanie, rozwój kompetencji
• Dbanie o BHP, ppoż. i organizację bezpiecznego środowiska pracy w zespole

Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Kierownik działu finansowego

Wymagane wykształcenie

• Najczęściej wyższe: finanse i rachunkowość, ekonomia, zarządzanie, matematyka/ekonometria
• Mile widziane studia podyplomowe: controlling, rachunkowość zarządcza, zarządzanie ryzykiem, podatki

Kompetencje twarde

• Budżetowanie, prognozowanie i analiza odchyleń (plan vs. wykonanie)
• Znajomość rachunkowości i sprawozdawczości (w tym praktyczna współpraca z księgowością)
• Zarządzanie płynnością (cash flow), treasury, polityka kredytowa
• Kontrola kosztów i kalkulacje kosztów (w tym w firmach produkcyjnych)
• Podstawy prawa podatkowego i umiejętność oceny ryzyk compliance
• Zaawansowany Excel oraz praca na systemach ERP/finansowych
• Tworzenie raportów zarządczych i prezentowanie wniosków biznesowych

Kompetencje miękkie

• Przywództwo i umiejętność zarządzania zespołem
• Komunikacja z zarządem i działami operacyjnymi (tłumaczenie „liczb” na decyzje)
• Odporność na stres i praca pod presją terminów (zamknięcia miesiąca, audyty)
• Negocjacje (banki, dostawcy, warunki płatności)
• Dokładność, odpowiedzialność i wysoka etyka zawodowa
• Organizacja pracy i priorytetyzacja zadań

Certyfikaty i licencje

• ACCA (części lub pełna kwalifikacja)
• CIMA
• CFA (szczególnie w finansach korporacyjnych/inwestycjach)
• Certyfikaty controllingowe (np. szkolenia ICV/IMA – zależnie od profilu)
• Szkolenia z MSSF/IFRS (w firmach raportujących wg MSSF)

Specjalizacje i ścieżki awansu: Kierownik działu finansowego

Warianty specjalizacji

• Controlling i planowanie finansowe (FP&A) – budżety, forecast, analiza rentowności i KPI
• Treasury i zarządzanie płynnością – cash management, finansowanie, relacje z bankami
• Podatki i compliance – nadzór nad ryzykiem podatkowym i poprawnością procedur
• Finanse produkcji – kalkulacja kosztów, controlling produkcyjny, optymalizacja kosztów wytwarzania
• Finanse w grupie kapitałowej – konsolidacja, raportowanie, standardy korporacyjne

Poziomy stanowisk

• Junior / Początkujący – zwykle analityk finansowy/księgowy (wejście do ścieżki)
• Mid / Samodzielny – specjalista/samodzielny analityk, kontroler finansowy
• Senior / Ekspert – starszy kontroler/finance business partner, lider obszaru
• Kierownik / Manager – kierownik działu finansowego, finance manager

Możliwości awansu

Typowa ścieżka prowadzi od analityka lub kontrolera do roli lidera zespołu, następnie kierownika działu finansowego. Dalszy awans to dyrektor finansowy (CFO), finance director w grupie kapitałowej, a w części firm także stanowiska w zarządzie lub rola doradcza/interim CFO przy projektach restrukturyzacyjnych i M&A.

Ryzyka i wyzwania w pracy: Kierownik działu finansowego

Zagrożenia zawodowe

• Długotrwały stres i przeciążenie w okresach zamknięć finansowych oraz audytów
• Ryzyko błędów decyzyjnych lub raportowych skutkujących stratami finansowymi i reputacyjnymi
• Konflikty interesów i presja na „wynik” – konieczność utrzymania wysokich standardów etycznych

Wyzwania w pracy

• Utrzymanie płynności finansowej przy zmiennych kosztach i opóźnieniach w płatnościach
• Łączenie roli kontrolnej z partnerskim wsparciem biznesu (Finance Business Partnering)
• Wdrażanie zmian: nowe systemy ERP, automatyzacja, zmiany w procesach
• Nadzór nad zgodnością podatkową i procedurami w warunkach częstych zmian przepisów
• Zarządzanie zespołem: rekrutacja, rozwój kompetencji, utrzymanie jakości pracy

Aspekty prawne

Stanowisko wiąże się z odpowiedzialnością za poprawność procesów finansowych i raportowania oraz za zgodność z regulacjami (m.in. podatkowymi, rachunkowymi, wewnętrznymi politykami). W zależności od firmy możliwa jest współodpowiedzialność za obszary kontroli wewnętrznej, polityk akceptacji wydatków i dokumentowania transakcji.

Perspektywy zawodowe: Kierownik działu finansowego

Zapotrzebowanie na rynku pracy

Zapotrzebowanie na doświadczonych kierowników działów finansowych utrzymuje się na wysokim poziomie. Firmy potrzebują silnej kontroli kosztów, zarządzania płynnością oraz wiarygodnego raportowania, szczególnie w okresach niepewności gospodarczej i zmienności stóp procentowych. Największy popyt dotyczy osób łączących kompetencje finansowe z rozumieniem biznesu i umiejętnością zarządzania zespołem.

Wpływ sztucznej inteligencji

AI jest przede wszystkim szansą: automatyzuje powtarzalne zadania (uzgadnianie danych, wstępne analizy, klasyfikację dokumentów, raporty cykliczne), skraca czas przygotowania zestawień i zwiększa dostępność danych. Rola kierownika przesuwa się w stronę interpretacji wyników, zarządzania ryzykiem, ustalania polityk oraz podejmowania decyzji i nadzoru nad jakością danych. Kluczowe staje się umiejętne korzystanie z narzędzi analitycznych i kontrola poprawności modeli.

Trendy rynkowe

Rosną znaczenie FP&A i planowania scenariuszowego, automatyzacji procesów finansowych (RPA), raportowania ESG oraz standaryzacji danych w systemach ERP/BI. Coraz częściej oczekuje się też roli „business partnera” dla operacji i sprzedaży, a nie tylko kontroli i sprawozdawczości.

Typowy dzień pracy: Kierownik działu finansowego

Praca ma rytm zależny od kalendarza raportowego (zamknięcia miesiąca, budżetowanie, audyt), ale zwykle łączy analizę danych, nadzór nad zespołem i spotkania decyzyjne.

• Poranne obowiązki: przegląd sald i płynności, status płatności, priorytety na dany dzień
• Główne zadania w ciągu dnia: analiza kosztów i odchyleń, akceptacje wydatków, decyzje dotyczące płatności/limitów, praca nad budżetem lub forecastem
• Spotkania, komunikacja: narady z zarządem i dyrektorami działów, rozmowy z bankami, konsultacje z księgowością i kadrami (np. wynagrodzenia, rozliczenia)
• Zakończenie dnia: podsumowanie KPI, przekazanie zadań zespołowi, przygotowanie materiałów do raportu/spotkania następnego dnia

Narzędzia i technologie: Kierownik działu finansowego

W pracy kluczowe są systemy finansowo-księgowe, narzędzia raportowe i analityczne oraz sprawne zarządzanie obiegiem dokumentów.

• Excel (zaawansowane modele, tabele przestawne, Power Query/Power Pivot)
• Systemy ERP (np. SAP, Oracle, Microsoft Dynamics, Comarch ERP – zależnie od firmy)
• Narzędzia BI i raportowe (np. Power BI, Tableau, Qlik)
• Systemy finansowo-księgowe i kadrowo-płacowe (integracje z ERP)
• Systemy workflow/DMS do obiegu faktur i akceptacji kosztów
• Narzędzia do planowania i budżetowania (np. Anaplan, Jedox lub rozwiązania dedykowane)
• Narzędzia komunikacji i zarządzania pracą (Teams, Outlook, Jira/Asana – zależnie od organizacji)

Coraz częściej wykorzystywane są także elementy automatyzacji (RPA) oraz asystenci AI do wstępnych analiz i przygotowania zestawień, przy zachowaniu kontroli jakości danych.