Rzeczoznawca budowlany

Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Rzeczoznawca budowlany

Polskie propozycje

• Rzeczoznawca budowlany / Rzeczoznawczyni budowlana
• Specjalista / Specjalistka ds. ekspertyz budowlanych
• Ekspert / Ekspertka ds. oceny stanu technicznego obiektów
• Osoba na stanowisku rzeczoznawcy budowlanego
• Kandydat / Kandydatka na stanowisko rzeczoznawcy budowlanego

Angielskie propozycje

• Building Surveyor
• Construction Expert Witness

Zarobki na stanowisku Rzeczoznawca budowlany

W zależności od doświadczenia i modelu pracy możesz liczyć na zarobki od ok. 8 000 do 16 000 PLN brutto miesięcznie na etacie, a w przypadku samodzielnych ekspertów na B2B dochody często są wyższe (zależnie od liczby i wartości zleceń).

Na wynagrodzenie wpływają m.in.:

• Doświadczenie zawodowe i renoma (portfolio ekspertyz, opinie klientów)
• Region/miasto (najwyższe stawki zwykle w dużych aglomeracjach)
• Branża/sektor (np. duże inwestycje infrastrukturalne, ubezpieczenia, spory sądowe)
• Uprawnienia budowlane, członkostwo w PIIB i zakres specjalności
• Specjalizacje (konstrukcje, diagnostyka, pożar, szkody/awarie)
• Forma współpracy (etat vs B2B) i sposób rozliczania (ryczałt za opinię, stawka godzinowa)
• Gotowość do wyjazdów i pracy w terenie, krótkie terminy realizacji

Formy zatrudnienia i rozliczania: Rzeczoznawca budowlany

Rzeczoznawcy budowlani pracują zarówno w stałych strukturach firm i instytucji, jak i projektowo – na zlecenia. Częsta jest praca samodzielna, łącząca oględziny w terenie z opracowaniem opinii w biurze.

• Umowa o pracę (pełny etat, część etatu) – np. w firmach inżynieryjnych, zarządcach nieruchomości, instytucjach publicznych
• Umowa zlecenie / umowa o dzieło – pojedyncze ekspertyzy, opinie techniczne, udział w komisjach
• Działalność gospodarcza (B2B) – najczęstsza przy obsłudze wielu klientów (inwestorzy, wspólnoty, ubezpieczyciele, kancelarie)
• Praca tymczasowa / projektowa – przy awariach, odbiorach, audytach portfela nieruchomości
• Powołanie jako biegły sądowy – rozliczanie wg stawek i zasad dla opinii sądowych

Typowe formy rozliczania: miesięczna pensja (etat), stawka godzinowa/dzienna za konsultacje i oględziny, ryczałt za opinię/ekspertyzę, rozliczenie za etap (oględziny + analiza + raport), w sprawach sądowych – wynagrodzenie za opinię zgodnie z postanowieniem sądu.

Zadania i obowiązki na stanowisku Rzeczoznawca budowlany

Zakres obowiązków obejmuje diagnostykę techniczną obiektów, analizę dokumentacji oraz przygotowanie opinii i ekspertyz służących podejmowaniu decyzji technicznych, finansowych i prawnych.

• Zapoznawanie się z obiektem, dokumentacją techniczną oraz dziennikiem budowy
• Wykonywanie oględzin i pomiarów oraz organizowanie niezbędnych odkrywek (np. odsłonięcie stropów/ścian, odkopanie fundamentów)
• Ocena stanu technicznego elementów konstrukcyjnych i wykończeniowych
• Weryfikacja obliczeń statycznych oraz ich zgodności z Polskimi Normami i przepisami
• Opiniowanie ewentualnych odstępstw od rozwiązań normatywnych/projektowych
• Kontrola zgodności procesu budowy i montażu z projektem i planowanym przebiegiem robót
• Ocena użytych materiałów oraz zgodności z dokumentacją, atestami i deklaracjami właściwości użytkowych
• Określanie stopnia zużycia obiektów eksploatowanych i wyeksploatowanych
• Ocena opłacalności i zasadności remontów (w tym remontów kapitalnych) oraz rekomendowanie zakresu prac
• Ocena zabezpieczenia obiektów nieużytkowanych (ryzyko degradacji, dostęp osób trzecich)
• Ustalanie przyczyn awarii i katastrof budowlanych oraz przygotowanie opinii powypadkowych
• Opiniowanie przestrzegania zasad BHP na budowie i ocena zabezpieczeń przeciwpożarowych budynków

Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Rzeczoznawca budowlany

Wymagania regulacyjne

W praktyce wykonywanie ekspertyz i samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie jest powiązane z przepisami Prawa budowlanego. W wielu zleceniach rynkowych wymagane są uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności oraz członkostwo w Polskiej Izbie Inżynierów Budownictwa (PIIB). Dodatkowo, występowanie jako biegły sądowy wymaga ustanowienia przez właściwy sąd okręgowy.

Wymagane wykształcenie

• Najczęściej: studia wyższe inżynierskie lub magisterskie (budownictwo, inżynieria lądowa, konstrukcje budowlane)
• Mile widziane: studia podyplomowe z diagnostyki konstrukcji, rzeczoznawstwa, ochrony przeciwpożarowej, zarządzania nieruchomościami

Kompetencje twarde

• Diagnostyka konstrukcji: identyfikacja zarysowań, korozji, deformacji, zawilgoceń, błędów wykonawczych
• Znajomość przepisów i norm (Prawo budowlane, warunki techniczne, BHP, ppoż., PN/EN)
• Umiejętność analizy projektów i dokumentacji powykonawczej oraz dzienników budowy
• Podstawy statyki i wytrzymałości materiałów, umiejętność weryfikacji obliczeń
• Umiejętność sporządzania opinii/ekspertyz: wnioski, zalecenia, argumentacja techniczna
• Znajomość technologii robót budowlanych i materiałoznawstwa
• Podstawy kosztorysowania i oceny opłacalności remontów (mile widziane)

Kompetencje miękkie

• Odpowiedzialność i rzetelność (opinie wpływają na bezpieczeństwo i spory prawne)
• Komunikacja z klientem nietechnicznym i umiejętność wyjaśniania ryzyk
• Odporność na stres i presję czasu (awarie, spory, krótkie terminy)
• Dociekliwość, krytyczne myślenie i dbałość o dowody (zdjęcia, pomiary, protokoły)
• Dobra organizacja pracy i planowanie oględzin oraz badań

Certyfikaty i licencje

• Uprawnienia budowlane (np. konstrukcyjno-budowlane) – w praktyce kluczowe
• Członkostwo w PIIB (wymagane do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych)
• Kursy z diagnostyki konstrukcji, badań nieniszczących (NDT) i termowizji (mile widziane)
• Uprawnienia UDT do obsługi wybranych urządzeń (sporadycznie – zależnie od specjalizacji)

Specjalizacje i ścieżki awansu: Rzeczoznawca budowlany

Warianty specjalizacji

• Diagnostyka i ekspertyzy konstrukcyjne – ocena nośności, zarysowań, wzmocnień, błędów wykonawczych
• Ekspertyzy po awariach i katastrofach – analiza przyczyn, dokumentowanie, rekomendacje napraw i zabezpieczeń
• Oceny techniczne nieruchomości (due diligence) – dla zakupów portfeli budynków, inwestorów i funduszy
• Remonty i modernizacje – ocena opłacalności, zakres prac, weryfikacja jakości robót
• Bezpieczeństwo pożarowe i ewakuacja (we współpracy z branżą ppoż.) – opinie dot. rozwiązań i zgodności

Poziomy stanowisk

• Junior / Początkujący – asysta przy oględzinach, pomiary, dokumentacja fotograficzna, wsparcie w raportach
• Mid / Samodzielny – samodzielne oględziny, przygotowanie opinii, kontakt z klientem, koordynacja badań
• Senior / Ekspert – prowadzenie złożonych spraw, opinie w sporach, mentoring, decyzje techniczne
• Kierownik / Manager – zarządzanie zespołem ekspertów, jakością opracowań, relacjami z kluczowymi klientami

Możliwości awansu

Typowa ścieżka to przejście od inżyniera/asystenta diagnostyki do samodzielnego eksperta po zdobyciu doświadczenia terenowego i formalnych uprawnień. W dalszej perspektywie możliwa jest rola lidera zespołu ekspertyz, rozwój własnej pracowni rzeczoznawczej lub specjalizacja w obszarze opinii dla sądów i ubezpieczycieli.

Ryzyka i wyzwania w pracy: Rzeczoznawca budowlany

Zagrożenia zawodowe

• Ryzyko wypadku podczas oględzin (praca na wysokości, uszkodzone stropy, niezabezpieczone wykopy, gruz)
• Kontakt z pyłem, pleśnią, substancjami chemicznymi (np. w obiektach zawilgoconych lub po pożarze)
• Obciążenie wzroku i układu ruchu (długie oględziny, dojazdy, pomiary)

Wyzwania w pracy

• Duża odpowiedzialność za wnioski – błędna opinia może skutkować realnym zagrożeniem i stratami finansowymi
• Spory interesów i presja stron (np. wykonawca–inwestor, ubezpieczyciel–poszkodowany)
• Niepełna dokumentacja, konieczność pracy na ograniczonych danych i poszukiwania dowodów
• Krótkie terminy przy awariach i zdarzeniach losowych

Aspekty prawne

Rzeczoznawca budowlany działa w otoczeniu silnych regulacji (Prawo budowlane, normy, BHP, ppoż.). Przy sporządzaniu opinii i ekspertyz istotna jest odpowiedzialność cywilna, a w skrajnych przypadkach również karna (np. w sprawach związanych z zagrożeniem życia). W postępowaniach spornych kluczowe są bezstronność, rzetelność metod i poprawne dokumentowanie ustaleń.

Perspektywy zawodowe: Rzeczoznawca budowlany

Zapotrzebowanie na rynku pracy

Zapotrzebowanie utrzymuje się na stabilnym poziomie z tendencją wzrostową w okresach intensywnych remontów i modernizacji. Starzenie się zasobów budowlanych (m.in. budynki z wielkiej płyty i obiekty z lat 90.), rosnące koszty napraw oraz większa świadomość bezpieczeństwa zwiększają liczbę zleceń na przeglądy, ekspertyzy i due diligence. Dodatkowo rynek sporów budowlanych i roszczeń (w tym ubezpieczeniowych) generuje stałe zapotrzebowanie na opinie techniczne.

Wpływ sztucznej inteligencji

AI jest raczej wsparciem niż zastępstwem: pomoże w analizie dokumentacji, porządkowaniu danych z oględzin, wstępnym wykrywaniu niezgodności czy generowaniu szkiców raportów. Decydujące pozostaną oględziny, interpretacja zjawisk, odpowiedzialność zawodowa i ocena ryzyka – czyli obszary wymagające doświadczenia i oceny eksperckiej. Zyskują osoby, które potrafią łączyć wiedzę inżynierską z narzędziami cyfrowymi.

Trendy rynkowe

Wzrost znaczenia diagnostyki nieniszczącej (NDT), termowizji i monitoringu konstrukcji, upowszechnienie modeli BIM w inwestycjach oraz większy nacisk na audyty techniczne przy transakcjach nieruchomości. Coraz częściej oczekuje się także oceny ryzyk klimatycznych (zalania, przegrzewanie, degradacja materiałów) oraz rekomendacji modernizacji poprawiających bezpieczeństwo i trwałość obiektów.

Typowy dzień pracy: Rzeczoznawca budowlany

Typowy tydzień pracy łączy wizje lokalne z opracowaniem dokumentacji. Harmonogram zależy od liczby zleceń, pilności spraw oraz dostępności obiektów do oględzin.

• Poranne obowiązki: przegląd korespondencji, plan dojazdów, analiza dokumentów od klienta (projekty, protokoły, zdjęcia, dziennik budowy)
• Główne zadania w ciągu dnia: oględziny obiektu, pomiary, dokumentacja fotograficzna, rozmowy z użytkownikami/wykonawcą, czasem zlecenie odkrywek lub badań materiałowych
• Spotkania, komunikacja: konsultacje z projektantami, inspektorami nadzoru, zarządcą nieruchomości; uzgadnianie zakresu badań i terminów
• Zakończenie dnia: opracowanie notatek, selekcja zdjęć, wstępne wnioski, przygotowanie lub redakcja opinii/ekspertyzy i zaleceń naprawczych

Narzędzia i technologie: Rzeczoznawca budowlany

W pracy wykorzystuje się zarówno klasyczne narzędzia pomiarowe, jak i specjalistyczne metody diagnostyczne oraz oprogramowanie do obliczeń i dokumentacji.

• Dalmierze laserowe, taśmy, niwelatory, poziomice, szczelinomierze do pomiaru rys
• Aparat/funkcje foto w smartfonie, dron (tam, gdzie dopuszczalne) do oględzin trudno dostępnych miejsc
• Kamera termowizyjna (diagnostyka mostków cieplnych, zawilgoceń, nieszczelności)
• Wilgotnościomierze, endoskopy, młotki Schmidta (sklerometry), mierniki grubości otuliny (zależnie od zleceń)
• Oprogramowanie CAD/BIM (np. AutoCAD), przeglądarki modeli BIM (w zależności od projektu)
• Arkusze kalkulacyjne i narzędzia do obliczeń inżynierskich, edytory tekstu do raportów
• Środki ochrony indywidualnej: kask, kamizelka, okulary, rękawice, maski przeciwpyłowe