Staż pracy od 2026: zlecenie i JDG się wliczą. Jak szybko uzyskać zaświadczenie z ZUS

Nowy staż pracy: co się zmienia i od kiedy?

Jeśli masz w CV lata na umowie zleceniu albo prowadziłeś(aś) jednoosobową działalność gospodarczą, 2026 rok może realnie poprawić Twoją sytuację w pracy. Zgodnie z informacją Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, do stażu pracy będą wliczane także okresy, które dotąd często „nie pracowały” na uprawnienia pracownicze.

Terminy startu przepisów są dwa:

• od 1 stycznia 2026 r. – dla pracodawców z sektora finansów publicznych,
• od 1 maja 2026 r. – dla pracodawców spoza sektora publicznego (czyli większości firm prywatnych).

Co możesz zyskać dzięki doliczeniu nowych okresów?

W praktyce doliczenie dodatkowych lat do stażu pracy może przełożyć się na uprawnienia zależne od stażu u danego pracodawcy lub wynikające z przepisów wewnętrznych (np. regulaminu wynagradzania). Najczęściej chodzi o takie obszary jak:

• wyższy wymiar lub szybsze nabycie uprawnień urlopowych (tam, gdzie staż jest brany pod uwagę),
• dodatki stażowe, nagrody jubileuszowe i inne świadczenia, jeśli u pracodawcy są powiązane ze stażem,
• inne uprawnienia pracownicze „stażowe”, jeżeli pracodawca je stosuje.

Warto spojrzeć na to też z perspektywy pracodawcy: uporządkowanie stażu pracowników ogranicza spory o uprawnienia i pozwala poprawnie naliczać świadczenia, gdy pracownik dostarczy dokumenty.

Jakie okresy wliczą się do stażu pracy?

MRPiPS wskazuje, że do stażu pracy będą wliczane m.in. następujące okresy:

• okresy prowadzenia pozarolniczej działalności oraz współpracy z osobą prowadzącą działalność,
• okres zawieszenia działalności przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą w celu osobistej opieki nad dzieckiem,
• okresy wykonywania umowy zlecenia,
• świadczenie usług, umowa agencyjna oraz okres pozostawania osobą współpracującą,
• okres pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych,
• udokumentowany okres pracy zarobkowej za granicą (innej niż zatrudnienie).

Klucz do uznania stażu: zaświadczenie z ZUS

Żeby pracodawca mógł formalnie doliczyć nowe okresy, potrzebujesz potwierdzenia. Resort informuje, że służy do tego specjalne zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Bez niego pracodawca może nie mieć podstaw, by uwzględnić np. zlecenia sprzed lat.

Jak podkreślono w komunikacie, chodzi o usługę: „Złożenie wniosku USP. Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczenia dla celów doliczania okresów do stażu pracy” (cytat za: MRPiPS).

Jak złożyć wniosek w eZUS (krok po kroku)

• Zaloguj się na konto ZUS: www.zus.pl/ezus/logowanie
• W menu po lewej stronie wybierz zakładkę „Usługi”
• Znajdź usługę dotyczącą wniosku USP (możesz użyć wyszukiwarki i wpisać „USP”)
• Uzupełnij wniosek (częściowo będzie już wypełniony Twoimi danymi) i wyślij

Masz zaświadczenie – co dalej?

Zaświadczenie z ZUS przekazujesz aktualnemu pracodawcy, który na tej podstawie może przeliczyć staż pracy i wynikające z niego uprawnienia. To ważne zwłaszcza wtedy, gdy jesteś w trakcie zatrudnienia i zależy Ci, by zmiany zadziałały „tu i teraz”, a nie dopiero przy kolejnej zmianie pracy.

Co jeśli ZUS nie wyda zaświadczenia?

MRPiPS wskazuje, że mogą zdarzyć się sytuacje, gdy ZUS nie będzie w stanie wystawić dokumentu (np. gdy okres pracy był bardzo dawno). Wtedy pracownik może udowodnić staż własnymi dokumentami. W praktyce warto przygotować wszystko, co potwierdza okresy aktywności: umowy, rachunki, potwierdzenia przelewów, dokumenty rozliczeniowe czy potwierdzenia wpisów/okresów działalności – zależnie od rodzaju zatrudnienia.

Uwaga na terminy: masz 24 miesiące

Na dostarczenie pracodawcy dokumentów potwierdzających nowe okresy przewidziano 24 miesiące od:

• 1 stycznia 2026 r. – jeśli pracujesz u pracodawcy z sektora finansów publicznych,
• 1 maja 2026 r. – jeśli pracujesz u pracodawcy spoza sektora publicznego.

Jeżeli nie udokumentujesz danego okresu w tych terminach, pracodawca zatrudniający Cię odpowiednio 1 stycznia 2026 r. albo 1 maja 2026 r. nie wliczy go do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

Mini-checklista dla pracownika i pracodawcy

Dla pracownika

• Sprawdź, czy zmiany już Cię obejmują (publiczny od 1.01.2026, prywatny od 1.05.2026)
• Złóż wniosek USP w eZUS i pobierz zaświadczenie
• Przekaż dokument pracodawcy i dopilnuj, by trafił do akt
• Pilnuj 24-miesięcznego terminu na udokumentowanie okresów

Dla pracodawcy / HR

• Przygotuj procedurę przyjmowania zaświadczeń i aktualizacji stażu
• Poinformuj pracowników, jakie dokumenty i do kiedy mają dostarczyć
• Ustal, które świadczenia w firmie są uzależnione od stażu i jak zmiana wpłynie na naliczenia

Więcej odpowiedzi (Q&A) resort kieruje na stronę gov.pl: www.gov.pl/web/rodzina/staz-pracy-qa

Źródło: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, 2026-01-05, https://www.gov.pl/web/rodzina/Staz-pracy-na-nowo-zloz-wniosek-do-zus-i-uzyskaj-zaswiadczenie-dla-pracodawcy