Legalny pobyt i praca Ukraińców w Polsce do 4 marca 2026: co musi wiedzieć kandydat i firma

Ochrona czasowa przedłużona do 4 marca 2026 – co to oznacza w praktyce

Na mocy zmian, które weszły w życie 30 września 2025 r., wybrane grupy obywateli Ukrainy mogą dalej przebywać w Polsce legalnie – do 4 marca 2026 r.. Informację podała Państwowa Inspekcja Pracy, wskazując, że chodzi o przedłużenie ochrony czasowej, która obejmuje m.in. dostęp do opieki medycznej, edukacji i polskiego rynku pracy.

Kogo obejmuje legalny pobyt do 4 marca 2026

Najważniejsze są dwie ścieżki, które wprost wynikają z nowelizacji ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym.

1) Przyjazd z Ukrainy po 24 lutego 2022 r. (związek z działaniami wojennymi)

Zgodnie ze znowelizowanym art. 2 ust. 1, pobyt jest uznawany za legalny do 4 marca 2026 r., jeśli dana osoba:

• jest obywatelem Ukrainy,
• przybyła do Polski z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi,
• wjechała do Polski legalnie w okresie od 24 lutego 2022 r. do dnia, który zostanie określony w przyszłości w rozporządzeniu Rady Ministrów,
• deklaruje zamiar pozostania na terytorium Polski.

Dla wielu kandydatów do pracy oznacza to większą przewidywalność: można planować zatrudnienie i życie w Polsce na kolejny sezon/rok bez konieczności natychmiastowego „domykania” nowych tytułów pobytowych.

2) Osoby, które miały inne tytuły pobytowe jeszcze przed 24 lutego 2022 r.

Nowelizacja zmienia również art. 42. Dotyczy on obywateli Ukrainy, którzy przebywali w Polsce na podstawie innych dokumentów wydanych przed 24 lutego 2022 r. i których ważność (lub dopuszczalny okres pobytu) kończyła się już po tej dacie. W takich przypadkach legalny pobyt także jest przedłużony z mocy prawa do 4 marca 2026 r.

Chodzi w szczególności o sytuacje, gdy po 24 lutego 2022 r. przypadał co najmniej:

• ostatni dzień ważności zezwolenia na pobyt czasowy,
• ostatni dzień pobytu na podstawie wizy krajowej,
• ostatni dopuszczalny dzień pobytu na podstawie wizy Schengen wydanej przez organ polski,
• ostatni dopuszczalny dzień pobytu w ramach ruchu bezwizowego.

To ważne szczególnie dla osób, które pracowały w Polsce jeszcze przed wybuchem pełnoskalowej wojny i miały już „klasyczne” podstawy pobytowe (wizy, zezwolenia), a ich sytuacja formalna „przedłuża się” automatycznie.

Rynek pracy: co z zatrudnieniem i formalnościami

Dla kandydatów kluczowy wniosek jest prosty: przedłużenie legalnego pobytu do 4 marca 2026 r. wspiera możliwość dalszego korzystania z dostępu do polskiego rynku pracy w ramach ochrony czasowej. Dla firm to sygnał, że mogą planować zatrudnienie pracowników z Ukrainy w dłuższym horyzoncie – ale pod warunkiem pilnowania legalności pracy i dokumentów.

W praktyce warto, aby:

• kandydat upewnił się, z jakiej podstawy korzysta (ochrona czasowa po przyjeździe vs. przedłużenie z art. 42) i przechowywał dokumenty potwierdzające legalny wjazd i pobyt,
• pracodawca wdrożył rutynę weryfikacji dokumentów pobytowych oraz zasad dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcowi,
• obie strony ustalały na starcie współpracy, kto i jak monitoruje terminy oraz zmiany przepisów (HR, kadry, agencja pracy, kancelaria).

Nowe, wyższe kary za nielegalne zatrudnianie cudzoziemców

Państwowa Inspekcja Pracy przypomina również o drugim ważnym kontekście: od 1 czerwca obowiązuje ustawa o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom. Jej cel to m.in. ograniczenie nadużyć, usprawnienie procedur, elektronizacja postępowań i lepsza ochrona pracowników zagranicznych.

Dla pracodawców najistotniejsze są sankcje: za nielegalne zatrudnianie cudzoziemców grozi dziś grzywna od 3 000 do 50 000 zł za każdy przypadek niezgodnego z prawem zatrudnienia (informacja PIP). To oznacza, że ryzyko finansowe szybko rośnie, jeśli firma zatrudnia więcej osób bez spełnienia warunków legalności.

Jak przygotować się do rekrutacji i pracy w 2026 roku

Jeśli rekrutujesz albo szukasz pracy, podejdź do tematu jak do projektu z terminem granicznym.

• Pracodawcy: zaktualizuj checklistę dokumentów, przeszkol rekruterów/kadry i audytuj współpracę z podwykonawcami (np. agencjami).
• Kandydaci: przygotuj komplet dokumentów dotyczących wjazdu i pobytu oraz dbaj o spójność danych w umowie, zgłoszeniach i ewidencjach.

Przedłużenie legalnego pobytu do 4 marca 2026 r. daje stabilność, ale nie zwalnia z obowiązku działania zgodnie z przepisami. W 2025/2026 r. legalność zatrudnienia cudzoziemców jest pod szczególną kontrolą, a kary – realnie dotkliwe.

Źródło: Państwowa Inspekcja Pracy, 1 października 2025, https://www.pip.gov.pl/aktualnosci/legalny-pobyt-obywateli-ukrainy-do-marca-2026-co-mowia-nowe-przepisy