Uzupełniający urlop macierzyński: dłuższy czas wolny po pobycie dziecka w szpitalu

Dodatkowy urlop po macierzyńskim – co warto wiedzieć w 2026 roku

Opieka nad dzieckiem, które po porodzie musi zostać w szpitalu, oznacza dla rodziców nie tylko stres, ale też realne wyzwania organizacyjne i finansowe. Od 19 marca 2025 roku działa rozwiązanie, które ma to ułatwić: uzupełniający urlop macierzyński. Można go wykorzystać bezpośrednio po „zwykłym” urlopie macierzyńskim, a za jego czas przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru.

Z danych ZUS wynika, że zasiłek za ten okres pobrało 3,9 tys. osób do końca 2025 roku, a w styczniu–lutym 2026 świadczenie otrzymywało 1,7 tys. osób (wypłaty finansowane z FUS realizowane przez ZUS i pracodawców).

Kto może skorzystać: nie tylko rodzice wcześniaków

Choć uprawnienie często kojarzy się z wcześniactwem, w praktyce jest szersze. Jak przypomina ZUS, „w określonych sytuacjach przysługuje również rodzicom dzieci, które urodziły się o czasie, lecz wymagają hospitalizacji” (U. Juszczyk, ZUS).

Uprawnieni w skrócie

• ubezpieczona matka albo ojciec wychowujący dziecko urodzone przedwcześnie,
• rodzice dziecka urodzonego po terminie, jeśli spełnione są warunki hospitalizacji (szczegóły niżej),
• rodzice adopcyjni i rodzice zastępczy (jeśli nie są zawodową rodziną zastępczą) – gdy dziecko po przyjęciu na wychowanie było hospitalizowane.

Ile trwa uzupełniający urlop macierzyński: zasada „tydzień za tydzień” i limity

Wymiar urlopu liczy się prosto: to tydzień urlopu za każdy rozpoczęty tydzień pobytu dziecka w szpitalu po narodzinach. Są jednak limity zależne od tygodnia ciąży, masy urodzeniowej i długości hospitalizacji.

Maksymalny wymiar – dwa najważniejsze progi

• jeśli dziecko urodziło się przed ukończeniem 28. tygodnia ciąży lub z masą do 1000 g – maksymalnie do 15 tygodni,
• jeśli urodziło się później, ale przed końcem 37. tygodnia ciąży i z masą powyżej 1000 g – maksymalnie 8 tygodni.

Dziecko urodzone po 37. tygodniu? Tak, też możesz mieć dodatkowy urlop

Jeżeli poród nastąpił po 37. tygodniu ciąży, pod uwagę bierze się hospitalizację od 5. dnia po narodzinach. ZUS wskazuje konkretny warunek: noworodek musi przebywać w szpitalu co najmniej dwa kolejne dni, a pierwszy z tych dni musi przypadać w okresie od 5. do 28. dnia po porodzie. W takim przypadku uzupełniający urlop może wynieść do 8 tygodni.

Terminy i organizacja: ważne dla pracowników i pracodawców

To rozwiązanie jest wygodne organizacyjnie, ale ma swoje „twarde” zasady.

• Urlop jest jednorazowy – nie można go dzielić na części.
• Przysługuje bezpośrednio po urlopie macierzyńskim.
• Pracownik składa wniosek do pracodawcy najpóźniej 21 dni przed zakończeniem urlopu macierzyńskiego.
• Inni ubezpieczeni mogą złożyć wniosek później, ale również w trakcie urlopu macierzyńskiego.

Wskazówka dla pracodawców: to uprawnienie pojawia się „z marszu” po macierzyńskim, dlatego warto od razu ustalić z pracownikiem plan przekazania obowiązków i możliwe zastępstwo – szczególnie gdy szpitalny pobyt dziecka wydłuża nieobecność o kilka–kilkanaście tygodni.

Dokumenty: bez zaświadczenia ze szpitala zasiłku nie będzie

Do wypłaty zasiłku za okres uzupełniającego urlopu macierzyńskiego potrzebne jest zaświadczenie ze szpitala. Powinno ono wskazywać:

• okres hospitalizacji dziecka,
• tydzień ciąży, w którym dziecko się urodziło,
• masę urodzeniową.

Gdzie przekazać dokumenty

• pracownicy – pracodawcy,
• osoby na umowie-zleceniu – zleceniodawcy,
• przedsiębiorcy – bezpośrednio do ZUS.

Co to oznacza dla rynku pracy?

Dla rodziców to realny czas na opiekę i „domknięcie” trudnego okresu po hospitalizacji dziecka – bez spadku świadczenia (100% podstawy). Dla firm to kolejny element, który warto uwzględniać w polityce HR: jasna komunikacja procedury, szybkie potwierdzanie wniosków i planowanie zastępstw zmniejszają napięcia w zespołach i ryzyko chaosu kadrowego.

Źródło: Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), 2026-03-19, https://www.zus.pl/-/d%C5%82u%C5%BCszy-urlop-dla-rodzic%C3%B3w-wcze%C5%9Bniak%C3%B3w-dost%C4%99pny-ju%C5%BC-od-roku