Automatyk

Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Automatyk

Polskie propozycje

• Automatyk / Automatyczka
• Specjalista / Specjalistka ds. automatyki przemysłowej
• Technik / Techniczka automatyki
• Osoba na stanowisku automatyka utrzymania ruchu
• Kandydat / Kandydatka na stanowisko automatyka

Angielskie propozycje

• Automation Technician
• Industrial Automation Engineer

Zarobki na stanowisku Automatyk

W zależności od doświadczenia i branży możesz liczyć na zarobki od ok. 6 000 do 12 000 PLN brutto miesięcznie, a przy pracy zmianowej/wyjazdowej lub w roli seniora często więcej (dodatki, dyżury, premie).

Na wysokość wynagrodzenia wpływają m.in.:

• Doświadczenie zawodowe (samodzielne uruchomienia, diagnoza awarii, prowadzenie modernizacji)
• Region/miasto (większe stawki zwykle w dużych ośrodkach przemysłowych)
• Branża/sektor (automotive, FMCG, energetyka, chemia, integratorzy automatyki)
• Certyfikaty i specjalizacje (SEP, znajomość konkretnych PLC/SCADA, bezpieczeństwo maszyn)
• Tryb pracy (zmiany, dyżury, delegacje, praca w utrzymaniu ruchu)
• Zakres odpowiedzialności (lider zmiany, koordynacja podwykonawców, uruchomienia)

Formy zatrudnienia i rozliczania: Automatyk

Automatycy są zatrudniani głównie w zakładach produkcyjnych (utrzymanie ruchu) oraz u integratorów automatyki (montaż/uruchomienia u klientów). Zależnie od firmy możliwa jest praca stacjonarna lub z delegacjami.

• Umowa o pracę (pełny etat; częste dodatki zmianowe i dyżury)
• Umowa zlecenie / umowa o dzieło (rzadziej; głównie prace montażowe lub krótkie projekty)
• Działalność gospodarcza (B2B) (częste u integratorów, przy uruchomieniach i serwisie)
• Praca tymczasowa (np. przestoje, rozruchy, relokacje linii, projekty inwestycyjne)
• Kontrakty serwisowe/wyjazdowe (w tym praca u podwykonawców w utrzymaniu ruchu)

Typowe formy rozliczania to stawka miesięczna (UoP) lub stawka godzinowa/dzienna (B2B, serwis, uruchomienia). Często występują premie za dostępność maszyn, dodatki za zmiany nocne oraz płatne dyżury.

Zadania i obowiązki na stanowisku Automatyk

Zakres obowiązków obejmuje montaż, uruchamianie i utrzymanie sprawności układów automatyki przemysłowej, a także szybkie reagowanie na awarie linii i urządzeń.

• Montowanie elementów elektrycznych i pneumatycznych układów automatyki zgodnie z dokumentacją
• Wykonywanie połączeń i podłączeń do instalacji zasilającej oraz sygnałowej (czujniki, napędy, zawory)
• Dobór przewodów, kabli oraz osprzętu do montażu układów (elektrycznych, pneumatycznych, hydraulicznych)
• Przeprowadzanie prób i testów układów hydraulicznych, pneumatycznych i elektrycznych
• Uruchamianie urządzeń i układów automatyki, ustawianie i regulacja parametrów
• Konfigurowanie urządzeń automatyki na podstawie dokumentacji technicznej
• Bieżąca kontrola pracy maszyn z wykorzystaniem sterowników PLC i paneli operatorskich
• Diagnostyka usterek: ustalanie przyczyn, lokalizowanie uszkodzeń, analiza powtarzalnych awarii
• Wykonywanie napraw oraz wymiana uszkodzonych elementów zgodnie ze standardami i instrukcjami
• Wykonywanie pomiarów parametrów kabli i przewodów oraz kontroli połączeń
• Przeglądy okresowe i konserwacja instalacji automatyki; sporządzanie dokumentacji powykonawczej
• (Dodatkowo) Programowanie i modyfikacje logiki sterowników PLC

Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Automatyk

Wymagane wykształcenie

• Technikum lub szkoła branżowa: automatyk, elektryk, mechatronik
• Studia (mile widziane w wielu firmach): automatyka i robotyka, elektrotechnika, mechatronika, inżynieria produkcji

Kompetencje twarde

• Czytanie schematów elektrycznych i pneumatycznych oraz dokumentacji technicznej
• Podstawy elektrotechniki i elektroniki przemysłowej (czujniki, falowniki, napędy)
• Diagnostyka usterek w układach sterowania i obwodach zasilania
• Obsługa sterowników PLC, paneli HMI oraz podstaw SCADA (w zależności od stanowiska)
• Umiejętność wykonywania pomiarów (np. multimetrem, miernikiem izolacji) i interpretacji wyników
• Podstawy pneumatyki i hydrauliki siłowej w utrzymaniu ruchu
• Znajomość zasad bezpieczeństwa maszyn i procedur LOTO (często wymagane w praktyce)

Kompetencje miękkie

• Analityczne myślenie i odporność na stres (awarie, presja czasu)
• Dobra organizacja pracy i priorytetyzacja zadań na zmianie
• Komunikacja z produkcją, mechanikami, elektrykami i liderami
• Dokładność, odpowiedzialność i nawyk dokumentowania zmian
• Gotowość do nauki (nowe sterowniki, urządzenia, standardy)

Certyfikaty i licencje

• Uprawnienia SEP (eksploatacja/dozór) – często wymagane przy pracach przy urządzeniach elektrycznych
• Szkolenia z bezpieczeństwa maszyn (np. ocena ryzyka, funkcjonalne bezpieczeństwo) – mile widziane
• Certyfikaty producentów PLC/HMI/SCADA (np. Siemens, Schneider, Rockwell) – atut rekrutacyjny
• Uprawnienia na wózki widłowe, suwnice lub podesty – czasem przydatne zależnie od zakładu

Specjalizacje i ścieżki awansu: Automatyk

Warianty specjalizacji

• Automatyk utrzymania ruchu – szybka diagnostyka, przeglądy, usuwanie awarii na produkcji
• Automatyk uruchomieniowiec (commissioning) – start linii, testy FAT/SAT, praca projektowa i delegacje
• Programista PLC/SCADA – rozwój oprogramowania sterowników, wizualizacji i integracji danych
• Automatyka procesowa – praca na instalacjach ciągłych (chemia, energetyka), regulatory, aparatura AKPiA
• Bezpieczeństwo maszyn – dobór i walidacja obwodów bezpieczeństwa, zgodność z normami

Poziomy stanowisk

• Junior / Początkujący – prace montażowe, wsparcie serwisu, nauka standardów i procedur
• Mid / Samodzielny – samodzielna diagnostyka, naprawy, uruchomienia i modyfikacje
• Senior / Ekspert – odpowiedzialność za kluczowe linie, standardy, mentoring, trudne awarie
• Kierownik / Manager – lider UR/automatyki, planowanie przeglądów, budżet, KPI, zespół

Możliwości awansu

Najczęściej ścieżka prowadzi od młodszego automatyka (wsparcie i proste interwencje) do samodzielnego specjalisty, następnie seniora odpowiedzialnego za obszar/linie lub specjalizację (PLC, SCADA, safety). Kolejnym krokiem bywa rola lidera zmiany, inżyniera procesu/automatyki lub kierownika utrzymania ruchu. W firmach integratorskich naturalnym awansem jest stanowisko starszego uruchomieniowca, lidera projektu lub inżyniera aplikacyjnego.

Ryzyka i wyzwania w pracy: Automatyk

Zagrożenia zawodowe

• Porażenie prądem i ryzyko pracy przy urządzeniach pod napięciem (wymagane procedury i uprawnienia)
• Ryzyko urazów mechanicznych na hali (ruchome elementy maszyn, praca w pobliżu linii)
• Hałas, zapylenie, wysoka/niska temperatura – zależnie od zakładu
• Kontakt z mediami technologicznymi (sprężone powietrze, oleje hydrauliczne) i ryzyko wycieków

Wyzwania w pracy

• Presja czasu przy awariach i konieczność szybkiej diagnozy bez zatrzymywania produkcji na długo
• Praca z różnorodnymi standardami i urządzeniami (różne PLC, napędy, czujniki) w jednym zakładzie
• Koordynacja z produkcją i innymi służbami (mechanika, elektryka, BHP) oraz dokumentowanie zmian
• Utrzymanie jakości i bezpieczeństwa przy modyfikacjach „na gorąco” oraz podczas rozruchów

Aspekty prawne

Automatyk odpowiada za wykonywanie prac zgodnie z przepisami BHP, instrukcjami stanowiskowymi oraz wymaganiami dotyczącymi eksploatacji urządzeń elektrycznych. W wielu zakładach obowiązują procedury LOTO i wewnętrzne standardy bezpieczeństwa maszyn; nieprzestrzeganie może skutkować odpowiedzialnością porządkową, a w razie zdarzeń – także konsekwencjami prawnymi wynikającymi z przepisów ogólnych.

Perspektywy zawodowe: Automatyk

Zapotrzebowanie na rynku pracy

Zapotrzebowanie na automatyków w Polsce utrzymuje się na wysokim poziomie i w wielu regionach rośnie. Wynika to z postępującej automatyzacji produkcji, rozwoju logistyki magazynowej oraz potrzeby ograniczania przestojów i kosztów energii. Dodatkowym czynnikiem jest modernizacja istniejących linii (retrofit) i niedobór doświadczonych specjalistów w utrzymaniu ruchu.

Wpływ sztucznej inteligencji

AI jest raczej szansą niż bezpośrednim zagrożeniem: wspiera diagnostykę (predykcyjne utrzymanie ruchu), analizę alarmów i optymalizację parametrów procesu. Nie zastąpi jednak pracy na obiekcie: pomiarów, uruchomień, bezpiecznego podłączenia instalacji i decyzji serwisowych w realnym środowisku. Rola automatyka będzie przesuwać się w stronę analizy danych, integracji systemów i szybszego rozwiązywania problemów z użyciem narzędzi cyfrowych.

Trendy rynkowe

Widać wzrost znaczenia cyberbezpieczeństwa OT, integracji IT/OT, rozwiązań IIoT, zdalnego monitoringu oraz standardów bezpieczeństwa maszyn. Coraz częściej oczekuje się znajomości sieci przemysłowych (Profinet/EtherNet/IP), pracy z napędami, robotami oraz podstaw analizy danych z systemów SCADA/MES.

Typowy dzień pracy: Automatyk

Typowy dzień zależy od tego, czy automatyk pracuje w utrzymaniu ruchu, czy w uruchomieniach. W utrzymaniu ruchu dominuje reagowanie na awarie i przeglądy, a w projektach – prace planowe i testy.

• Poranne obowiązki: przejęcie zmiany, przegląd zgłoszeń, alarmów i planu produkcji; odprawa z liderem i mechanikami
• Główne zadania w ciągu dnia: diagnostyka bieżących usterek, pomiary, regulacje, wymiana elementów, testy czujników/napędów, korekty w PLC/HMI (jeśli w zakresie)
• Spotkania, komunikacja: uzgodnienia z produkcją dot. okien serwisowych, kontakt z dostawcami, wsparcie operatorów, czasem koordynacja podwykonawców
• Zakończenie dnia: dokumentowanie wykonanych prac i zmian, aktualizacja listy usterek, przygotowanie części i planu na kolejną zmianę/dzień

Narzędzia i technologie: Automatyk

Automatyk korzysta zarówno z narzędzi ręcznych, jak i przyrządów pomiarowych oraz oprogramowania do diagnostyki i konfiguracji automatyki.

• Mierniki elektryczne: multimetr, miernik izolacji, próbniki, czasem analizator jakości energii
• Narzędzia monterskie: wkrętaki izolowane, zaciskarki, ściągacze izolacji, końcówki tulejkowe
• Komputer/laptop serwisowy i interfejsy komunikacyjne
• Oprogramowanie PLC/HMI (zależnie od firmy): np. TIA Portal/Step7, EcoStruxure, Studio 5000
• Systemy SCADA i narzędzia diagnostyczne (podgląd alarmów, trendów, rejestrów)
• Sieci i protokoły przemysłowe: Profinet, Profibus, EtherNet/IP, Modbus
• Dokumentacja i CMMS/EAM (systemy utrzymania ruchu) do zgłoszeń, przeglądów i historii awarii