Główny księgowy

Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Główny księgowy

Polskie propozycje

• Główny księgowy / Główna księgowa
• Osoba na stanowisku głównego księgowego
• Kandydat/Kandydatka na stanowisko głównego księgowego
• Kierownik/Kierowniczka działu księgowości
• Szef/Szefowa księgowości

Angielskie propozycje

• Chief Accountant
• Head of Accounting

Zarobki na stanowisku Główny księgowy

W zależności od doświadczenia i skali organizacji możesz liczyć na zarobki od ok. 9 000 do 20 000 PLN brutto miesięcznie (w dużych firmach i centrach usług wspólnych widełki bywają wyższe).

Na poziom wynagrodzenia wpływają m.in.:

• Doświadczenie zawodowe (w tym odpowiedzialność za zamknięcie miesiąca/roku, audyty, konsolidację)
• Region/miasto (np. Warszawa i duże ośrodki zwykle płacą więcej)
• Branża/sektor (produkcyjny, bankowość, SSC/BPO, sektor publiczny)
• Skala organizacji (wielkość zespołu, liczba spółek, obroty, złożoność procesów)
• Certyfikaty i specjalizacje (np. SKwP, ACCA/CIMA, MSSF/MSR, podatki)
• Znajomość języków obcych i praca w środowisku międzynarodowym
• Model pracy (stacjonarna/hybrydowa) i gotowość do nadgodzin w okresach zamknięcia

Formy zatrudnienia i rozliczania: Główny księgowy

Najczęściej główny księgowy jest zatrudniany w stabilnym modelu etatowym, ale w praktyce spotyka się też współpracę kontraktową lub outsourcingową.

• Umowa o pracę (pełny etat; rzadziej część etatu – np. w mniejszych jednostkach)
• Umowa zlecenie / umowa o dzieło (sporadycznie; zwykle przy doraźnych projektach lub wsparciu zamknięcia)
• Działalność gospodarcza (B2B) – szczególnie w firmach korzystających z usług zewnętrznych lub w grupach kapitałowych
• Praca tymczasowa / sezonowa – rzadko, ale możliwa przy zastępstwach lub projektach (np. wdrożenie systemu, migracja danych)
• Outsourcing / biuro rachunkowe – świadczenie usług dla wielu klientów

Typowe formy rozliczania to miesięczne wynagrodzenie zasadnicze oraz dodatki (premia roczna/kwartalna, bonus za wyniki, dodatek funkcyjny). W B2B częsty jest stały ryczałt miesięczny, czasem z rozliczeniem godzinowym za projekty.

Zadania i obowiązki na stanowisku Główny księgowy

Zakres pracy łączy nadzór nad księgowością finansową i podatkami z raportowaniem, kontrolą wewnętrzną oraz wsparciem zarządu w decyzjach finansowych.

• Kształtowanie polityki rachunkowości jednostki (w tym plan kont i instrukcje)
• Nadzór nad prowadzeniem ksiąg rachunkowych i poprawnością ewidencji operacji gospodarczych
• Kontrola dokumentów finansowych, obiegu dokumentów i zasad archiwizacji
• Nadzór nad rozliczeniami podatkowymi (VAT/CIT/PIT) i rozliczeniami z ZUS oraz innymi instytucjami
• Nadzór nad należnościami i zobowiązaniami, kontrola terminowości płatności i windykacji
• Sporządzanie sprawozdań finansowych (bilans, RZiS, cash flow, informacja dodatkowa) i ustalanie wyniku finansowego
• Przygotowywanie raportów i zestawień dla instytucji zewnętrznych (US, ZUS, GUS, banki) oraz dla zarządu
• Analiza finansowa (wskaźniki, rentowność, płynność) i rekomendacje dla kierownictwa
• Koordynacja zamknięcia miesiąca/roku oraz współpraca z audytorem/biegłym rewidentem
• Zarządzanie zespołem księgowym: planowanie pracy, delegowanie zadań, rozwój kompetencji
• Współpraca z innymi działami (kadry, sprzedaż, zakupy, controlling) i instytucjami finansowymi
• Udział w projektach usprawnień procesów i wdrożeń systemów finansowo-księgowych

Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Główny księgowy

Wymagania regulacyjne

Zawód co do zasady nie jest regulowany w całej gospodarce. Ustawowe wymagania kwalifikacyjne dotyczą w szczególności głównego księgowego zatrudnionego w sektorze finansów publicznych (wymogi wynikają z przepisów o finansach publicznych). W pozostałych podmiotach wymagania formalne określa pracodawca.

Wymagane wykształcenie

• Wykształcenie wyższe ekonomiczne (najczęściej finanse i rachunkowość) lub studia I stopnia + uzupełniające studia magisterskie/podyplomowe z rachunkowości

Kompetencje twarde

• Bardzo dobra znajomość ustawy o rachunkowości, prawa podatkowego oraz praktyki rozliczeń
• Sprawozdawczość finansowa i zamknięcie okresów (miesiąc/rok)
• Analiza finansowa i podstawy rachunkowości zarządczej
• Kontrola wewnętrzna, procedury obiegu dokumentów, archiwizacja i zgodność (compliance)
• Biegłość w systemach finansowo-księgowych oraz w Excelu/arkuszach kalkulacyjnych
• W środowisku międzynarodowym: znajomość MSR/MSSF i rozliczeń międzynarodowych

Kompetencje miękkie

• Dokładność, rzetelność i wysoka odpowiedzialność za decyzje finansowo-księgowe
• Odporność na stres i praca pod presją czasu (szczególnie w okresach zamknięcia)
• Komunikacja i umiejętność wyjaśniania danych finansowych osobom niefinansowym
• Organizacja pracy własnej i zespołu, delegowanie, egzekwowanie terminów
• Etyka zawodowa, poufność i dbałość o bezpieczeństwo informacji

Certyfikaty i licencje

• SKwP (np. ścieżka: samodzielny księgowy → główny księgowy → dyplomowany księgowy)
• ACCA lub CIMA (szczególnie przy pracy w grupach międzynarodowych/SSC)
• Biegły rewident (po spełnieniu wymogów ustawowych) – jako możliwy kierunek rozwoju
• Doradca podatkowy (po spełnieniu wymogów ustawowych) – jako możliwy kierunek rozwoju

Specjalizacje i ścieżki awansu: Główny księgowy

Warianty specjalizacji

• Sprawozdawczość i raportowanie (w tym zamknięcie i raportowanie do grupy) – nacisk na jakość danych i terminy
• Podatki i rozliczenia publicznoprawne – specjalizacja w VAT/CIT, kontrolach i sporach
• MSSF/MSR i środowisko międzynarodowe – standardy grupowe, raportowanie w języku angielskim
• Rachunkowość zarządcza i analityka – wsparcie decyzji biznesowych, wskaźniki, budżetowanie
• Optymalizacja procesów i systemy ERP – wdrożenia, automatyzacja, standaryzacja obiegu dokumentów

Poziomy stanowisk

• Junior / Początkujący – asystent(ka) księgowości, młodszy księgowy (zwykle etap przed rolą głównego księgowego)
• Mid / Samodzielny – samodzielny księgowy, specjalista ds. księgowości/podatków
• Senior / Ekspert – starszy księgowy, lider procesu (np. GL/AP/AR), ekspert ds. sprawozdawczości
• Kierownik / Manager – główny księgowy, kierownik działu księgowości, head of accounting

Możliwości awansu

Typowa ścieżka kariery prowadzi od stanowisk operacyjnych (księgowy/samodzielny księgowy) przez role eksperckie lub liderskie do funkcji głównego księgowego. Kolejnym krokiem bywa dyrektor finansowy (CFO) lub stanowiska zarządcze (np. dyrektor generalny, członek zarządu), a także rozwój w kierunku audytu (biegły rewident), doradztwa podatkowego lub prowadzenia własnego biura rachunkowego.

Ryzyka i wyzwania w pracy: Główny księgowy

Zagrożenia zawodowe

• Obciążenie wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego wynikające z długiej pracy przy komputerze i w pozycji siedzącej
• Stres związany z dużą odpowiedzialnością, terminami (zamknięcia) oraz kontrolami zewnętrznymi

Wyzwania w pracy

• Częste zmiany przepisów podatkowych i rachunkowych oraz konieczność szybkiej aktualizacji wiedzy
• Utrzymanie jakości danych i kontroli wewnętrznych przy rosnącej automatyzacji i dużej liczbie dokumentów
• Koordynacja pracy zespołu i współpraca między działami (sprzedaż, zakupy, kadry)
• Odpowiedzialność za poufność informacji i bezpieczeństwo danych

Aspekty prawne

Główny księgowy ponosi istotną odpowiedzialność za prawidłowość prowadzenia rachunkowości i rozliczeń. W praktyce ryzyko dotyczy m.in. konsekwencji błędów w sprawozdawczości, podatkach i dokumentacji oraz odpowiedzialności porządkowej/finansowej w ramach obowiązków pracowniczych. W sektorze publicznym dochodzą szczególne wymogi formalne i odpowiedzialność wynikająca z reżimu finansów publicznych.

Perspektywy zawodowe: Główny księgowy

Zapotrzebowanie na rynku pracy

Zapotrzebowanie na doświadczonych głównych księgowych utrzymuje się na stabilnym, często wysokim poziomie. Wynika to z rosnącej złożoności przepisów, wymagań sprawozdawczych, potrzeb zarządczych oraz rozwoju usług outsourcingowych i centrów usług wspólnych. Najbardziej poszukiwane są osoby łączące kompetencje księgowe z umiejętnością zarządzania zespołem oraz orientacją biznesową.

Wpływ sztucznej inteligencji

AI i automatyzacja ograniczają część rutynowych czynności (np. wprowadzanie dokumentów, proste uzgodnienia, wstępna klasyfikacja), ale rola głównego księgowego przesuwa się w stronę kontroli jakości, nadzoru nad procesami, interpretacji przepisów, zarządzania ryzykiem i raportowania dla biznesu. To bardziej szansa niż zagrożenie – pod warunkiem rozwoju kompetencji analitycznych, procesowych i cyfrowych.

Trendy rynkowe

W zawodzie rośnie znaczenie digitalizacji dokumentów (workflow), integracji danych w ERP, raportowania zarządczego (KPI), standardów grupowych (MSR/MSSF) oraz cyberbezpieczeństwa i ładu informacyjnego. Coraz częściej oczekuje się też umiejętności pracy projektowej (wdrożenia systemów, optymalizacja procesów) i komunikowania wyników finansowych w sposób zrozumiały dla menedżerów.

Typowy dzień pracy: Główny księgowy

Typowy dzień głównego księgowego to połączenie nadzoru nad bieżącą księgowością, analizy danych i komunikacji z zespołem oraz innymi działami. W okresach zamknięcia miesiąca/roku rytm pracy jest intensywniejszy i bardziej zadaniowy.

• Poranne obowiązki: przegląd sald, płatności, statusów rozliczeń i najpilniejszych tematów zespołu
• Główne zadania w ciągu dnia: akceptacje księgowań, kontrola dokumentów, uzgodnienia, analiza odchyleń, praca nad sprawozdaniem/raportami
• Spotkania, komunikacja: konsultacje z zarządem lub controllingiem, wsparcie innych działów, kontakt z audytorem, bankiem lub urzędem
• Zakończenie dnia: podsumowanie postępu prac, priorytety na kolejny dzień, monitorowanie terminów i ryzyk

Narzędzia i technologie: Główny księgowy

Praca głównego księgowego jest silnie oparta na danych i systemach informatycznych – kluczowe są narzędzia do księgowości, raportowania i obiegu dokumentów.

• System finansowo-księgowy / ERP (np. moduł księgi głównej, rozrachunki, środki trwałe)
• Arkusze kalkulacyjne (Excel) i narzędzia analityczne (tabele przestawne, Power Query/BI – zależnie od firmy)
• Programy do rozliczeń i sprawozdawczości (np. narzędzia do deklaracji i raportów)
• Systemy obiegu dokumentów i elektronicznej archiwizacji (workflow, DMS)
• Bazy danych i raportowanie wewnętrzne (hurtownie danych, raporty menedżerskie)
• Typowe narzędzia biurowe: telefon, skaner, drukarka

W wielu organizacjach coraz większe znaczenie mają automatyzacje (OCR, RPA) oraz funkcje AI wspierające klasyfikację dokumentów i wstępne uzgodnienia.