Oficer automatyk okrętowy

Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Oficer automatyk okrętowy

Polskie propozycje

• Oficer automatyk / Oficerka automatyk okrętowa
• Oficer elektroautomatyk / Oficerka elektroautomatyk okrętowa
• Specjalista / Specjalistka ds. automatyki okrętowej
• Osoba na stanowisku oficera automatyki okrętowej
• Kandydat / Kandydatka na stanowisko oficera automatyka okrętowego

Angielskie propozycje

• Ship Automation Officer
• Electro-Technical Officer (ETO)

Zarobki na stanowisku Oficer automatyk okrętowy

W zależności od doświadczenia i typu statku możesz liczyć na zarobki od ok. 12 000 do 25 000 PLN brutto miesięcznie (często w systemie kontraktowym, z dodatkami za rejs, nadgodziny i walutą rozliczeń u części armatorów).

Na poziom wynagrodzenia wpływają:

• Doświadczenie zawodowe (liczba rejsów, samodzielność w diagnostyce i naprawach)
• Typ jednostki i trasa (np. kontenerowce, tankowce, offshore; rejsy oceaniczne vs. krótkie)
• Armator i standard floty (polityka dodatków, diety, premie za gotowość)
• Zakres odpowiedzialności (kierowanie służbą elektryczną, nadzór nad podwładnymi)
• Certyfikaty i specjalizacje (ETO, uprawnienia SEP, szkolenia producentów automatyki)
• Znajomość języka angielskiego technicznego
• Staż na danym typie systemów (PMS, IAS, PLC, napędy, generatory)

Formy zatrudnienia i rozliczania: Oficer automatyk okrętowy

W tym zawodzie dominuje praca kontraktowa w żegludze (rejsy/kontrakty) poprzez armatora lub pośrednika (crewing). Zdarza się też zatrudnienie stacjonarne w firmach serwisowych i stoczniach, szczególnie przy remontach oraz uruchomieniach.

• Umowa o pracę (rzadziej, częściej w spółkach serwisowych/stoczniach lub w administracji technicznej armatora)
• Kontrakt marynarski / umowa na czas rejsu (najczęstsze w praktyce)
• Umowa zlecenie (np. krótkie serwisy, uruchomienia, audyty techniczne)
• Działalność gospodarcza (B2B) – serwis automatyki okrętowej, doradztwo, nadzór remontów
• Praca tymczasowa / projektowa (stocznie, modernizacje, retrofit systemów)

Typowe formy rozliczania: stawka miesięczna za kontrakt + dodatki (nadgodziny, premie, dodatki rejsowe), czasem stawka dzienna przy serwisach lub rozliczenie projektowe (za zakres prac).

Zadania i obowiązki na stanowisku Oficer automatyk okrętowy

Zakres obowiązków obejmuje utrzymanie gotowości eksploatacyjnej urządzeń elektrycznych i systemów automatyki na statku, organizację napraw oraz nadzór nad bezpieczeństwem i dokumentacją techniczną.

• Utrzymywanie sprawności urządzeń elektrycznych siłowni, rozdzielni, generatorów i napędów
• Nadzór nad oświetleniem nawigacyjnym oraz oświetleniem zasadniczym i awaryjnym
• Obsługa i diagnostyka układów automatyki statkowej (czujniki, sterowniki, alarmy, systemy nadzoru)
• Utrzymywanie w gotowości systemów awaryjnych (zasilanie awaryjne, UPS, systemy bezpieczeństwa)
• Organizowanie i wykonywanie napraw zgłaszanych przez kierowników działów statkowych
• Planowanie przeglądów, konserwacji i testów okresowych (zgodnie z procedurami i przepisami)
• Zabezpieczanie części zamiennych: stany magazynowe, zamówienia, gospodarka materiałowa
• Udział w operacjach manewrowych, cumowniczych i kotwiczeniu (wsparcie techniczne systemów)
• Opracowywanie specyfikacji prac remontowych oraz nadzór nad wykonaniem w stoczni
• Współpraca z działami technicznymi armatora i serwisami zewnętrznymi
• Sporządzanie raportów o stanie technicznym urządzeń i zdarzeniach (awarie, alarmy, przestoje)
• Szkolenie załogi z BHP i ppoż. w zakresie bezpiecznej obsługi urządzeń elektrycznych oraz ocena pracy podległych osób

Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Oficer automatyk okrętowy

Wymagania regulacyjne

Praca na stanowiskach oficerskich w dziale technicznym na statkach handlowych jest w praktyce powiązana z wymaganiami konwencji STCW (kwalifikacje marynarskie, szkolenia bezpieczeństwa) oraz procedurami armatora i towarzystw klasyfikacyjnych. W zależności od bandery i typu statku mogą być wymagane świadectwa dla funkcji elektro-technical (ETO) lub równoważne uprawnienia oraz ważne badania medycyny morskiej.

Wymagane wykształcenie

• Najczęściej: studia morskie/inżynierskie (elektrotechnika, automatyka i robotyka, mechatronika, elektronika, inżynieria morska)
• Alternatywnie: technikum/wyższa szkoła + udokumentowana praktyka i kursy branżowe (częściej przy pracy serwisowej lub w stoczni)

Kompetencje twarde

• Diagnostyka układów elektrycznych i automatyki (pomiary, analiza alarmów, lokalizacja usterek)
• Znajomość rozdzielni, zabezpieczeń, napędów, generatorów, układów zasilania awaryjnego
• Podstawy PLC i systemów IAS/PMS (konfiguracja, testy wejść/wyjść, procedury awaryjne)
• Czytanie schematów elektrycznych, dokumentacji technicznej i instrukcji producentów
• Praktyka w konserwacji i naprawach w warunkach morskich (wilgoć, wibracje, ograniczony dostęp do części)
• Język angielski techniczny (raporty, komunikacja z serwisem/armatoreм)

Kompetencje miękkie

• Odpowiedzialność i dyscyplina proceduralna (bezpieczeństwo, lockout/tagout, prace pod napięciem)
• Dobra organizacja pracy i priorytetyzacja (awarie vs. przeglądy planowe)
• Komunikacja w międzynarodowej załodze i współpraca między działami
• Odporność na stres i praca pod presją czasu (awarie w trakcie manewrów)
• Umiejętność szkolenia i nadzoru nad personelem

Certyfikaty i licencje

• Świadectwa i szkolenia STCW (np. podstawowe szkolenia bezpieczeństwa)
• Uprawnienia SEP (eksploatacja/dozór) – przydatne na rynku polskim i w serwisie
• Kursy producentów automatyki/napędów (np. systemy PMS/IAS, przetwornice, generatory)
• Szkolenia BHP, ppoż. i procedury pracy w przestrzeniach zamkniętych

Specjalizacje i ścieżki awansu: Oficer automatyk okrętowy

Warianty specjalizacji

• Automatyka siłowni (IAS) i systemy alarmowe – konfiguracja, testy i diagnostyka złożonych systemów nadzoru
• Power Management System (PMS) i generacja energii – optymalizacja pracy generatorów, synchronizacja, zabezpieczenia
• Napędy i energoelektronika – falowniki, softstarty, napędy pomp i wentylatorów, diagnostyka przetwornic
• Systemy awaryjne i bezpieczeństwa – UPS, zasilanie awaryjne, procedury blackout i odtworzenie zasilania
• Serwis stoczniowy/retrofit – modernizacje automatyki, wymiany rozdzielni, integracje nowych urządzeń

Poziomy stanowisk

• Junior / Początkujący – młodszy specjalista, praca pod nadzorem, wsparcie przeglądów i pomiarów
• Mid / Samodzielny – samodzielna diagnostyka, prowadzenie napraw, udział w planowaniu przeglądów
• Senior / Ekspert – odpowiedzialność za kluczowe systemy, prowadzenie analiz awarii, kontakt z serwisami i armatorem
• Kierownik / Manager – kierownik służby elektrycznej, koordynacja zespołu i remontów, raportowanie do armatora

Możliwości awansu

Typowa ścieżka rozwoju prowadzi od pracy asystenckiej/serwisowej i zdobywania praktyki morskiej do roli samodzielnego oficera odpowiedzialnego za automatykę i elektrykę, a następnie do funkcji kierownika służby elektrycznej na większych jednostkach. Częstym kierunkiem awansu jest także przejście na ląd: do działu technicznego armatora, firm zarządzania flotą, towarzystw klasyfikacyjnych lub wyspecjalizowanego serwisu automatyki okrętowej.

Ryzyka i wyzwania w pracy: Oficer automatyk okrętowy

Zagrożenia zawodowe

• Porażenie prądem i łuk elektryczny podczas diagnostyki oraz prac przy rozdzielniach
• Urazy mechaniczne w siłowni (ruchome elementy, ograniczona przestrzeń, upadki, gorące powierzchnie)
• Hałas, wibracje i czynniki środowiskowe (wilgoć, zasolenie, wahania temperatur)
• Zmęczenie wynikające z dyżurów i pracy w sytuacjach awaryjnych

Wyzwania w pracy

• Szybka diagnoza usterek przy ograniczonym dostępie do części i serwisu
• Utrzymanie ciągłości zasilania i automatyki podczas manewrów oraz pracy w trybach awaryjnych
• Koordynacja remontów w porcie i w stoczni (presja czasu, wiele ekip na pokładzie)
• Praca w wielokulturowej załodze i konieczność jasnej komunikacji technicznej

Aspekty prawne

Stanowisko wiąże się z wysoką odpowiedzialnością za bezpieczeństwo statku i załogi. Obowiązują procedury armatora, wymagania towarzystw klasyfikacyjnych oraz standardy bezpieczeństwa wynikające z przepisów morskich (w praktyce m.in. STCW i zasady bezpiecznej eksploatacji urządzeń elektrycznych). Błędy w nadzorze lub dokumentacji mogą skutkować konsekwencjami służbowymi i formalnymi, zwłaszcza w razie incydentu.

Perspektywy zawodowe: Oficer automatyk okrętowy

Zapotrzebowanie na rynku pracy

Zapotrzebowanie utrzymuje się na stabilnym, często wysokim poziomie, ponieważ floty stają się coraz bardziej zautomatyzowane, a doświadczonych specjalistów od elektroautomatyki okrętowej jest relatywnie mało. Dodatkowo modernizacje (retrofit) oraz wymagania efektywności energetycznej zwiększają liczbę projektów serwisowych.

Wpływ sztucznej inteligencji

AI jest przede wszystkim szansą: wspiera predykcyjne utrzymanie ruchu (analiza trendów, wczesne wykrywanie anomalii) i szybszą diagnostykę na podstawie logów systemów. Nie zastąpi jednak odpowiedzialności człowieka za bezpieczne decyzje, prace w terenie i działania awaryjne; rola oficera będzie przesuwać się w stronę nadzoru, analizy danych i integracji systemów.

Trendy rynkowe

Rosnące znaczenie systemów monitoringu stanu urządzeń (condition monitoring), integracji automatyki z systemami zarządzania energią, a także cyberbezpieczeństwa OT na statkach. Coraz częstsze są modernizacje rozdzielni, napędów i systemów PMS/IAS oraz wymagania raportowania technicznego w standardach cyfrowych.

Typowy dzień pracy: Oficer automatyk okrętowy

Dzień pracy zależy od tego, czy statek jest w rejsie, podczas manewrów, czy w porcie. W rejsie dominuje profilaktyka i monitoring, w porcie – prace naprawcze oraz koordynacja serwisów.

• Poranne obowiązki: przegląd alarmów i zdarzeń z nocy, kontrola rozdzielni/UPS, szybkie obchody wybranych punktów (ECR, pomieszczenia techniczne)
• Główne zadania w ciągu dnia: planowe przeglądy, testy systemów awaryjnych, diagnostyka usterek, naprawy instalacji i czujników, aktualizacja list części zamiennych
• Spotkania, komunikacja: uzgodnienia z mechanikami i oficerami pokładowymi, kontakt z armatorem/serwisem, przygotowanie specyfikacji prac remontowych
• Zakończenie dnia: wpisy do dokumentacji i raportów, przygotowanie planu prac na kolejny dzień, przekazanie informacji w ramach dyżurów/gotowości

Narzędzia i technologie: Oficer automatyk okrętowy

Praca wymaga zarówno klasycznych narzędzi elektroinstalacyjnych, jak i narzędzi diagnostycznych do automatyki oraz systemów statkowych.

• Mierniki elektryczne: multimetr, miernik izolacji (megger), cęgi prądowe
• Narzędzia elektroinstalacyjne: zaciskarki, ściągacze izolacji, zestawy wkrętaków izolowanych, oznaczniki przewodów
• Laptop serwisowy z oprogramowaniem diagnostycznym producentów (np. do PLC/napędów/PMS/IAS)
• Interfejsy komunikacyjne i sieci OT (Ethernet przemysłowy, Modbus, CAN i podobne – zależnie od statku)
• Systemy monitoringu i rejestracji alarmów (IAS/ECR), dzienniki i raportowanie techniczne
• Środki BHP: rękawice elektroizolacyjne, okulary, blokady LOTO, detektory napięcia

Na części jednostek spotyka się też narzędzia do analizy jakości energii oraz rozwiązania condition monitoring (czujniki drgań/temperatury z analizą trendów).