Technik elektronik

Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Technik elektronik

Polskie propozycje

• Technik elektronik / Techniczka elektroniczka
• Technik/Techniczka utrzymania urządzeń elektronicznych
• Serwisant/Serwisantka urządzeń elektronicznych
• Specjalista/Specjalistka ds. diagnostyki elektroniki
• Osoba na stanowisku technika elektronika

Angielskie propozycje

• Electronics Technician
• Electronic Service Technician

Zarobki na stanowisku Technik elektronik

W zależności od doświadczenia i branży możesz liczyć na zarobki od ok. 5 000 do 9 500 PLN brutto miesięcznie, a w wyspecjalizowanych rolach (automatyka, testy, R&D) także więcej.

Na wysokość wynagrodzenia wpływają m.in.:

• Doświadczenie zawodowe (junior/samodzielny/ekspert, umiejętność diagnozy „na czas”)
• Region/miasto (większe ośrodki przemysłowe i R&D zwykle płacą więcej)
• Branża/sektor (automotive, EMS, telekomunikacja, medtech, energetyka)
• Certyfikaty i specjalizacje (np. IPC, SEP, testy, lutowanie SMD/BGA)
• System pracy (zmiany, dyżury, utrzymanie ruchu, gotowość serwisowa)
• Zakres odpowiedzialności (uruchomienia, pomiary, dokumentacja, prowadzenie napraw)

Formy zatrudnienia i rozliczania: Technik elektronik

Najczęściej technik elektronik pracuje na etacie w firmach produkcyjnych, serwisach lub w utrzymaniu ruchu. W serwisie terenowym i przy projektach uruchomieniowych spotyka się też współpracę B2B.

• Umowa o pracę (pełny etat, rzadziej część etatu; częste dodatki zmianowe)
• Umowa zlecenie / umowa o dzieło (np. doraźne naprawy, montaż, prace prototypowe)
• Działalność gospodarcza (B2B) (serwis, instalacje, uruchomienia, wsparcie produkcji)
• Praca tymczasowa / sezonowa (np. zwiększone wolumeny w produkcji, inwentaryzacje/modernizacje)
• Kontrakty serwisowe (stała gotowość + rozliczenie za interwencje)

Typowe formy rozliczania to stawka miesięczna (etat), stawka godzinowa (zlecenia/produkcja), a w serwisie: stawka za roboczogodzinę + ryczałt za dojazd/dyżur lub rozliczenie „od zlecenia”.

Zadania i obowiązki na stanowisku Technik elektronik

Zakres obowiązków obejmuje montaż i uruchamianie elektroniki, wykonywanie pomiarów, diagnostykę usterek oraz pracę na dokumentacji technicznej – w produkcji, serwisie lub w laboratorium.

• Czytanie i tworzenie podstawowych schematów ideowych, blokowych i montażowych
• Montaż elementów THT/SMD oraz okablowania zgodnie z dokumentacją
• Uruchamianie i testowanie urządzeń elektronicznych (testy funkcjonalne, wstępna kalibracja)
• Wykonywanie pomiarów elektrycznych i ocena parametrów (napięcie, prąd, sygnały, impedancja)
• Diagnostyka usterek na poziomie elementu/układu oraz naprawy (wymiana komponentów, rework)
• Obsługa aparatury pomiarowej i diagnostycznej (np. oscyloskop, multimetr, analizator)
• Praca z dokumentacją serwisową, instrukcjami, katalogami elementów i kartami katalogowymi
• Wykonywanie modeli/prototypów na podstawie dokumentacji konstrukcyjnej
• Projekty prostych układów mikroprocesorowych oraz podstawowe uruchomienie
• Współpraca z produkcją/jakością/R&D przy analizie przyczyn awarii i poprawkach
• Kontrola techniczna w trakcie produkcji i podczas uruchomień (zgodność, testy, raporty)
• Organizacja stanowiska pracy zgodnie z BHP, ESD, ergonomią i ppoż.

Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Technik elektronik

Wymagane wykształcenie

• Najczęściej: technikum/branżowa szkoła II stopnia w kierunku elektronicznym, mechatronicznym lub pokrewnym
• Mile widziane: studia (I stopnia) z elektroniki, automatyki, telekomunikacji, mechatroniki – szczególnie dla ról testowych i R&D

Kompetencje twarde

• Czytanie schematów i dokumentacji technicznej, podstawy projektowania układów
• Pomiary i diagnostyka: praca z multimetrem, oscyloskopem, zasilaczami, generatorami
• Montaż i naprawy: lutowanie THT/SMD, rework (w tym podstawy pracy z gorącym powietrzem)
• Znajomość podstaw elektrotechniki, elektroniki analogowej i cyfrowej
• Podstawy mikrokontrolerów/układów mikroprocesorowych i ich uruchamiania
• Umiejętność korzystania z narzędzi komputerowych wspierających diagnostykę/projekt (CAD/EDA, raportowanie)
• Standardy pracy ESD oraz podstawy kontroli jakości

Kompetencje miękkie

• Dokładność i cierpliwość (praca na drobnych elementach, powtarzalność testów)
• Myślenie analityczne i umiejętność szukania przyczyn problemu
• Dobra organizacja pracy i priorytetyzacja zleceń (serwis/utrzymanie ruchu)
• Komunikacja z produkcją, inżynierami i klientem (opis usterki, raport, rekomendacje)
• Odporność na presję czasu (awarie krytyczne, przestoje)

Certyfikaty i licencje

• SEP (G1) do 1 kV – często wymagane lub mile widziane przy pracy z instalacjami/urządzeniami
• IPC-A-610 / IPC J-STD-001 (jakość montażu i lutowania) – atut w produkcji i serwisie
• Szkolenia ESD (ochrona przed wyładowaniami elektrostatycznymi)
• Uprawnienia UDT (np. podesty) – czasem przy serwisie w halach i instalacjach

Specjalizacje i ścieżki awansu: Technik elektronik

Warianty specjalizacji

• Serwis elektroniki (naprawy, diagnoza na poziomie komponentu, kontakt z klientem, szybkie terminy)
• Testy i kontrola jakości (opracowanie procedur testowych, praca na stanowiskach ICT/FCT, analiza braków)
• Utrzymanie ruchu/automatyka (wsparcie elektroniki w maszynach, przestoje, dyżury, praca zmianowa)
• R&D / prototypowanie (budowa prototypów, uruchomienia, pomiary, wsparcie inżynierów)
• Embedded – podstawy (uruchamianie płytek, proste firmware, integracja czujników i modułów)

Poziomy stanowisk

• Junior / Początkujący
• Mid / Samodzielny
• Senior / Ekspert
• Kierownik / Manager

Możliwości awansu

Typowa ścieżka rozwoju prowadzi od stanowisk montażowo-testowych (junior) do samodzielnej diagnostyki i uruchomień (mid). Dalej możliwa jest specjalizacja ekspercka (np. testy, rework, utrzymanie ruchu, prototypy) lub awans na lidera zmiany, brygadzistę, koordynatora serwisu/testów. Część osób przechodzi do ról inżynierskich (inżynier testu, inżynier serwisu, inżynier procesu) po uzupełnieniu wykształcenia i kompetencji projektowych.

Ryzyka i wyzwania w pracy: Technik elektronik

Zagrożenia zawodowe

• Porażenie prądem i poparzenia (praca z zasilaniem, zasilaczami, lutownicą, elementami nagrzewającymi się)
• Kontakt z oparami lutowniczymi/chemią serwisową oraz ryzyko uszkodzeń ESD (wymagane procedury i środki ochrony)
• Urazy wynikające z pracy precyzyjnej i długotrwałej (wzrok, nadgarstki, pozycja siedząca)

Wyzwania w pracy

• Szybka i trafna diagnostyka przy niepełnych objawach (szczególnie w serwisie i utrzymaniu ruchu)
• Nadążanie za technologią (SMD/BGA, magistrale komunikacyjne, nowe generacje układów)
• Praca pod presją czasu i kosztu (przestoje produkcji, terminy napraw)
• Różnorodność sprzętu i dokumentacji (czasem brak pełnych schematów, konieczność reverse engineeringu)

Aspekty prawne

Zawód nie jest co do zasady regulowany, ale w praktyce mogą obowiązywać wymagania wewnętrzne firm i normy jakości (np. IPC, ISO). Przy pracach przy urządzeniach i instalacjach elektrycznych pracodawcy często oczekują uprawnień SEP oraz przestrzegania przepisów BHP, ppoż. i procedur ESD. W serwisie istotna jest odpowiedzialność za bezpieczeństwo naprawionego urządzenia oraz rzetelna dokumentacja wykonanych czynności.

Perspektywy zawodowe: Technik elektronik

Zapotrzebowanie na rynku pracy

Zapotrzebowanie na techników elektroników w Polsce utrzymuje się na dobrym poziomie i w wielu obszarach rośnie. Wynika to z rozwoju produkcji elektroniki, automatyzacji przemysłu, rosnącej liczby urządzeń w firmach (czujniki, sterowniki, systemy IoT) oraz potrzeby utrzymania i serwisowania sprzętu. Najwięcej ofert pojawia się w produkcji (montaż/test), serwisie i utrzymaniu ruchu.

Wpływ sztucznej inteligencji

AI jest przede wszystkim szansą: przyspieszy diagnostykę (analiza logów, podpowiedzi przyczyn usterek), automatyzację testów oraz tworzenie dokumentacji. Nie zastąpi jednak w pełni pracy manualnej i odpowiedzialności za naprawę/uruchomienie, zwłaszcza tam, gdzie potrzebne są pomiary, lutowanie, wymiana podzespołów i praca w terenie. Rola technika będzie przesuwać się w stronę operatora zaawansowanych stanowisk testowych, osoby od interpretacji wyników i jakości napraw.

Trendy rynkowe

Widoczne trendy to rosnąca automatyzacja testów (ICT/FCT), większy nacisk na jakość i śledzenie produkcji (traceability), miniaturyzacja i gęsty montaż SMD, popularyzacja elektroniki mocy (OZE, magazyny energii), a także integracja urządzeń z sieciami (IoT, przemysłowe protokoły komunikacyjne). Coraz częściej liczą się też umiejętności pracy z danymi pomiarowymi i raportowaniem.

Typowy dzień pracy: Technik elektronik

Typowy dzień zależy od tego, czy pracujesz w serwisie, produkcji czy utrzymaniu ruchu, ale zwykle łączy pomiary, naprawy/testy i dokumentowanie wyników.

• Poranne obowiązki: odbiór zleceń/zgłoszeń, weryfikacja priorytetów, przygotowanie stanowiska ESD i narzędzi
• Główne zadania w ciągu dnia: diagnostyka usterek, pomiary, naprawa (np. wymiana elementów), uruchomienie i testy po naprawie
• Spotkania, komunikacja: konsultacje z inżynierem procesu/R&D, przekazanie informacji jakości, czasem kontakt z klientem lub serwisem terenowym
• Zakończenie dnia: raport z wykonanych prac, opis usterki i przyczyny, oznaczenie urządzeń, przygotowanie części/zamówień

Narzędzia i technologie: Technik elektronik

Technik elektronik korzysta z aparatury pomiarowej, narzędzi montażowych oraz oprogramowania do analizy i wsparcia serwisu/testów.

• Multimetr cyfrowy, mierniki LCR, mierniki izolacji (w zależności od stanowiska)
• Oscyloskop, generator funkcyjny, zasilacz laboratoryjny, elektroniczne obciążenie
• Stacje lutownicze i hot-air, narzędzia do reworku SMD (pęsety, topniki, odsysacze)
• Mikroskop/ lupa serwisowa (kontrola lutów i drobnych elementów)
• Programatory i debugery (np. do mikrokontrolerów), podstawowe narzędzia embedded
• Oprogramowanie CAD/EDA i narzędzia do przeglądania schematów/PCB (np. klasy EDA)
• Stanowiska testowe i fixture’y (ICT/FCT), proste testery projektowane pod produkt
• Narzędzia do dokumentacji: systemy zgłoszeń/CMMS, arkusze, raporty jakości