Mechatronik

Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Mechatronik

Polskie propozycje

• Mechatronik / Mechatroniczka
• Technik mechatronik / Techniczka mechatronik
• Specjalista/Specjalistka ds. mechatroniki
• Serwisant/Serwisantka urządzeń mechatronicznych
• Osoba na stanowisku mechatronika
• Kandydat/Kandydatka na stanowisko mechatronika

Angielskie propozycje

• Mechatronics Technician
• Mechatronics Engineer

Zarobki na stanowisku Mechatronik

W zależności od doświadczenia i branży możesz liczyć na zarobki od ok. 5 500 do 11 000 PLN brutto miesięcznie (najczęściej UoP); w utrzymaniu ruchu i przy pracy zmianowej stawki bywają wyższe dzięki dodatkom.

Na wysokość wynagrodzenia wpływają m.in.:

• Doświadczenie zawodowe (samodzielna diagnostyka, uruchomienia, prowadzenie przeglądów)
• Region/miasto (większe ośrodki przemysłowe zwykle płacą więcej)
• Branża/sektor (automotive, AGD, logistyka, farmacja/medtech, integratorzy automatyki)
• System pracy (zmiany, dyżury, praca w weekendy, gotowość serwisowa)
• Certyfikaty i specjalizacje (PLC, robotyka, pneumatyka/hydraulika, uprawnienia elektryczne)
• Znajomość języków obcych (serwis międzynarodowy, dokumentacja producentów)
• Zakres odpowiedzialności (lider zmiany, koordynacja przestojów, uruchomienia nowych linii)

Formy zatrudnienia i rozliczania: Mechatronik

Mechatronicy najczęściej pracują w zakładach produkcyjnych (utrzymanie ruchu), firmach serwisowych oraz u integratorów automatyki. Spotyka się zarówno stałe etaty, jak i kontrakty projektowe przy uruchomieniach oraz modernizacjach.

• Umowa o pracę (pełny etat; często system zmianowy i dodatki za dyżury)
• Umowa zlecenie / umowa o dzieło (rzadziej; np. krótkie montaże, wsparcie projektowe)
• Działalność gospodarcza (B2B) (częste w serwisie, wyjazdach i uruchomieniach)
• Praca tymczasowa / sezonowa (np. w szczytach produkcyjnych lub przy relokacjach linii)
• Kontrakty projektowe (wdrożenia, retrofit, uruchomienia u klienta)

Typowe formy rozliczania to wynagrodzenie miesięczne (UoP) lub stawka godzinowa/dzienna (B2B, projekty). Często występują dodatki: za pracę zmianową, nadgodziny, dyżury, delegacje oraz premie za dostępność i wyniki (np. ograniczanie przestojów).

Zadania i obowiązki na stanowisku Mechatronik

Zakres obowiązków obejmuje montaż i uruchamianie urządzeń mechatronicznych, diagnostykę usterek oraz konserwację, aby zapewnić ciągłość pracy maszyn i bezpieczeństwo.

• Analiza dokumentacji technicznej (schematy elektryczne, rysunki mechaniczne, instrukcje serwisowe)
• Dobór i przygotowanie elementów oraz podzespołów (mechanicznych, elektrycznych, elektronicznych)
• Montaż i demontaż zespołów maszyn, napędów, przekładni, łożysk, sprzęgieł i hamulców
• Wykonywanie pomiarów geometrycznych i kontroli pasowań (np. wały, osie, gniazda łożysk)
• Obsługa narzędzi ręcznych i pomiarowych (np. suwmiarka, mikrometr, czujnik zegarowy)
• Podstawowa obróbka ręczna i maszynowa (toczenie, frezowanie, wiercenie, szlifowanie) w zakresie serwisowym
• Montaż oraz serwis układów pneumatycznych i hydraulicznych (siłowniki, zawory, przewody)
• Instalowanie, aktualizowanie i testowanie oprogramowania sterującego oraz parametrów pracy
• Uruchamianie urządzeń i systemów mechatronicznych po przeglądach, naprawach i modernizacjach
• Diagnostyka awarii (mechanika, elektryka, czujniki, napędy, elementy wykonawcze) i usuwanie usterek
• Ocena stanu technicznego, planowanie przeglądów i działań prewencyjnych
• Sporządzanie raportów/protokołów awarii, przestojów i wykonanych napraw oraz przestrzeganie zasad BHP

Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Mechatronik

Wymagane wykształcenie

• Najczęściej: technikum lub szkoła branżowa (mechatronika, automatyka, elektrotechnika, mechanika)
• W wielu firmach mile widziane: studia I stopnia (mechatronika, automatyka i robotyka, elektrotechnika, mechanika i budowa maszyn)

Kompetencje twarde

• Czytanie schematów elektrycznych i dokumentacji mechanicznej
• Diagnostyka układów napędowych (silniki, falowniki/serwonapędy) oraz czujników
• Umiejętność wykonywania pomiarów (elektrycznych i mechanicznych) oraz interpretacji wyników
• Podstawy automatyki przemysłowej (logika sterowania, sygnały, I/O)
• Znajomość pneumatyki i hydrauliki siłowej (węże, złączki, zawory, siłowniki)
• Obsługa narzędzi warsztatowych i pomiarowych, podstawy obróbki
• Podstawy sieci przemysłowych i komunikacji (np. Profinet/Profibus, EtherNet/IP – zależnie od zakładu)
• Umiejętność pracy z instrukcjami producentów i procedurami UR

Kompetencje miękkie

• Dokładność i odpowiedzialność (bezpieczeństwo ludzi i maszyn)
• Umiejętność pracy pod presją czasu (awarie, przestoje)
• Komunikacja i współpraca z produkcją, automatykami, magazynem części
• Samodzielność w diagnozie oraz dobra organizacja pracy
• Gotowość do uczenia się (nowe sterowniki, roboty, standardy)

Certyfikaty i licencje

• Uprawnienia elektryczne SEP (najczęściej E, czasem także D) – często wymagane przez pracodawców
• Szkolenia producentów z zakresu PLC/SCADA/napędów (zależnie od parku maszynowego)
• Szkolenia z robotyki przemysłowej (np. ABB, KUKA, FANUC – zależnie od pracodawcy)
• UDT (jeśli praca obejmuje obsługę wózków/urządzeń transportu bliskiego) – w wybranych rolach

Specjalizacje i ścieżki awansu: Mechatronik

Warianty specjalizacji

• Utrzymanie ruchu (UR) – diagnostyka awarii, przeglądy prewencyjne, minimalizacja przestojów
• Automatyka/PLC – wsparcie w modyfikacjach logiki sterowania, uruchomienia, praca z I/O i sieciami
• Robotyka przemysłowa – serwis i przezbrojenia robotów, podstawowe programowanie i kalibracje
• Serwis terenowy – wyjazdy do klientów, naprawy gwarancyjne i pogwarancyjne, uruchomienia
• Retrofit/modernizacje – wymiana napędów, szaf sterowniczych, czujników, odświeżanie starszych maszyn
• Mechatronika w medtech/AGD – praca przy urządzeniach o wysokich wymaganiach jakościowych i testowych

Poziomy stanowisk

• Junior / Początkujący – praca pod nadzorem, podstawowe przeglądy, wsparcie przy awariach
• Mid / Samodzielny – samodzielna diagnostyka i naprawy, odpowiedzialność za wybrane obszary linii
• Senior / Ekspert – prowadzenie trudnych diagnoz, standardy UR, szkolenie innych, udział w uruchomieniach
• Kierownik / Manager – lider zmiany/koordynator UR, planowanie przeglądów, budżet części, KPI przestojów

Możliwości awansu

Typowa ścieżka to przejście od stanowiska młodszego mechatronika do samodzielnego specjalisty UR, następnie do roli lidera zespołu lub eksperta ds. automatyki/robotyki. Częstym kierunkiem rozwoju jest także awans do inżyniera utrzymania ruchu, automatyka PLC, koordynatora uruchomień albo serwis managera w firmie usługowej.

Ryzyka i wyzwania w pracy: Mechatronik

Zagrożenia zawodowe

• Kontakt z energią elektryczną i elementami pod napięciem (ryzyko porażenia przy nieprawidłowych procedurach)
• Ruchome części maszyn (ryzyko przygniecenia/skaleczeń), ostre krawędzie, gorące elementy
• Praca z narzędziami i sprężonym powietrzem, olejem hydraulicznym (ryzyko urazów i wycieków)
• Hałas i praca w wymuszonej pozycji (obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego)

Wyzwania w pracy

• Szybka diagnostyka pod presją przestoju i kosztów produkcyjnych
• Łączenie wielu dziedzin naraz (mechanika + elektryka + automatyka + IT)
• Różnorodność maszyn i standardów producentów, konieczność ciągłego uczenia się
• Praca zmianowa i dyżury, czasem delegacje przy uruchomieniach

Aspekty prawne

Kluczowe są przepisy BHP, procedury LOTO (blokada i oznakowanie energii), instrukcje stanowiskowe oraz wymagania dotyczące eksploatacji urządzeń i instalacji. W wielu firmach formalnym wymogiem są uprawnienia elektryczne SEP do wykonywanych czynności. Dodatkowo obowiązuje odpowiedzialność za bezpieczeństwo użytkowania maszyn oraz rzetelne raportowanie awarii i wykonanych napraw.

Perspektywy zawodowe: Mechatronik

Zapotrzebowanie na rynku pracy

Zapotrzebowanie na mechatroników w Polsce utrzymuje się na wysokim poziomie i w wielu regionach rośnie. Wynika to z automatyzacji produkcji, rozbudowy parków maszynowych oraz potrzeby utrzymania ciągłości pracy linii (UR). Dodatkowo firmy modernizują starsze maszyny (retrofit), co zwiększa popyt na osoby łączące kompetencje mechaniczne i elektryczno-automatyczne.

Wpływ sztucznej inteligencji

AI częściej będzie wsparciem niż bezpośrednim zastępstwem. Może przyspieszać diagnostykę (analiza logów, predykcja awarii, podpowiedzi serwisowe) i porządkować utrzymanie ruchu (predykcyjne harmonogramy). Rola mechatronika przesunie się w stronę pracy z danymi, interpretacji sygnałów z czujników i współpracy z systemami CMMS/SCADA, ale interwencje fizyczne, bezpieczeństwo i odpowiedzialność za uruchomienia pozostaną po stronie człowieka.

Trendy rynkowe

Najważniejsze trendy to rozwój robotyzacji, większa liczba serwonapędów i systemów wizyjnych, standardy Industry 4.0 (zbieranie danych z maszyn), digitalizacja UR (CMMS, ewidencja części, KPI) oraz rosnące znaczenie cyberbezpieczeństwa w sieciach przemysłowych. Coraz częściej oczekuje się także umiejętności pracy z dokumentacją w języku angielskim i podstaw programowania/konfiguracji sterowników.

Typowy dzień pracy: Mechatronik

Typowy dzień zależy od tego, czy mechatronik pracuje w utrzymaniu ruchu, w serwisie terenowym czy przy uruchomieniach. W zakładzie produkcyjnym rytm pracy wyznaczają przeglądy, zgłoszenia awarii i priorytety produkcji.

• Poranne obowiązki: odprawa zmiany, przegląd zgłoszeń w systemie UR/CMMS, kontrola kluczowych maszyn i parametrów
• Główne zadania w ciągu dnia: przeglądy prewencyjne, diagnostyka usterek, wymiana podzespołów (czujniki, napędy, elementy mechaniczne), testy po naprawie i przywracanie produkcji
• Spotkania, komunikacja: uzgodnienia z brygadzistą produkcji, automatykami i magazynem części; przy większych awariach praca zespołowa i eskalacja do producenta
• Zakończenie dnia: uzupełnienie raportów, opis wykonanych prac i zużytych części, przekazanie informacji kolejnej zmianie oraz zabezpieczenie stanowiska zgodnie z BHP

Narzędzia i technologie: Mechatronik

W pracy mechatronika używa się zarówno narzędzi mechanicznych i pomiarowych, jak i aparatury elektrycznej oraz oprogramowania do diagnostyki i utrzymania ruchu.

• Narzędzia ręczne: zestawy kluczy, wkrętaki, szczypce, narzędzia do cięcia/gięcia, gwintowniki, nitownice
• Narzędzia pomiarowe: suwmiarka, mikrometr, czujnik zegarowy, szczelinomierze, poziomice
• Aparatura elektryczna: multimetr, mierniki izolacji, próbnik, tester ciągłości, zaciskarka i narzędzia do okablowania
• Diagnostyka i uruchomienia: laptop serwisowy, interfejsy komunikacyjne, oprogramowanie producentów maszyn/napędów
• Automatyka: sterowniki PLC i panele HMI (diagnostyka, podgląd sygnałów), falowniki i serwonapędy
• Pneumatyka/hydraulika: manometry, zestawy do kontroli szczelności, szybkozłącza, narzędzia do przewodów
• Systemy zakładowe: CMMS (zgłoszenia, przeglądy), czasem SCADA/MES (podgląd parametrów i alarmów)