Położna

Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Położna

Polskie propozycje

• Położna / Położny
• Kandydat/Kandydatka na stanowisko położnej/położnego
• Osoba pracująca jako położna/położny
• Specjalista/Specjalistka ds. opieki okołoporodowej
• Specjalista/Specjalistka ds. opieki położniczo-ginekologicznej

Angielskie propozycje

• Midwife
• Midwifery professional

Zarobki na stanowisku Położna

W zależności od doświadczenia i miejsca pracy możesz liczyć na zarobki od ok. 6000 do 9500 PLN brutto miesięcznie (etat), a w dużych miastach, przy dyżurach lub w prywatnym sektorze – wyżej.

Na wysokość wynagrodzenia wpływają m.in.:

• Doświadczenie zawodowe (staż, samodzielność na dyżurach)
• Region/miasto (różnice między województwami i rynkami lokalnymi)
• Branża/sektor (publiczny szpital/POZ vs. prywatne placówki, kontrakty NFZ)
• Certyfikaty i specjalizacje (np. neonatologia, rodzinne, ginekologiczno-położnicze, kursy specjalistyczne)
• System pracy (liczba dyżurów nocnych, świątecznych, nadgodziny)
• Forma zatrudnienia (etat vs. kontrakt/praktyka – różne stawki i koszty)

Formy zatrudnienia i rozliczania: Położna

Położne pracują najczęściej w podmiotach leczniczych (szpitale, poradnie, POZ), ale mogą też prowadzić praktykę zawodową i świadczyć usługi w domu pacjentki lub w ramach kontraktu z NFZ.

• Umowa o pracę (pełny etat, część etatu; częsta praca zmianowa i dyżury)
• Umowa zlecenie (np. dodatkowe dyżury, wsparcie oddziałów, szkoła rodzenia)
• Działalność gospodarcza (B2B) – indywidualna lub grupowa praktyka położnej, także w miejscu wezwania
• Kontrakty w podmiotach leczniczych (często jako współpraca w ramach praktyki)
• Praca dorywcza (np. edukacja przedporodowa, konsultacje laktacyjne – zależnie od kwalifikacji)

Typowe formy rozliczania to: wynagrodzenie miesięczne (etat), stawka godzinowa/dyżurowa (dodatkowe grafiki), a w prywatnych usługach także rozliczenie za wizytę lub pakiet opieki.

Zadania i obowiązki na stanowisku Położna

Zakres obowiązków położnej obejmuje opiekę nad kobietą i noworodkiem, prowadzenie porodu fizjologicznego, działania profilaktyczne i edukacyjne oraz współpracę w zespole terapeutycznym.

• Sprawowanie opieki nad kobietą w przebiegu ciąży (monitorowanie stanu matki i dobrostanu płodu)
• Prowadzenie porodu fizjologicznego oraz opieka w połogu
• Sprawowanie opieki nad noworodkiem (ocena adaptacji, pielęgnacja, wsparcie karmienia)
• Udzielanie pomocy położniczej w nagłych przypadkach do czasu przybycia lekarza
• Wykonywanie świadczeń pielęgnacyjnych, zapobiegawczych, diagnostycznych i rehabilitacyjnych w zakresie uprawnień
• Realizacja zleceń lekarskich w procesie diagnostyki i leczenia
• Wykonywanie wybranych badań przesiewowych i podstawowych procedur (zależnie od miejsca pracy i kwalifikacji)
• Prowadzenie edukacji zdrowotnej (ciąża, poród, połóg, laktacja, higiena, planowanie rodziny)
• Prowadzenie dokumentacji medycznej i raportowanie zdarzeń klinicznych
• Współpraca z lekarzami, pielęgniarkami, diagnostami i innymi specjalistami
• Dbanie o bezpieczeństwo epidemiologiczne i przestrzeganie procedur aseptyki/antyseptyki
• Doskonalenie jakości opieki i podnoszenie kompetencji (kursy, szkolenia, wdrażanie standardów)

Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Położna

Wymagania regulacyjne

Zawód położnej jest zawodem regulowanym. Aby go wykonywać, konieczne jest ukończenie studiów na kierunku położnictwo oraz uzyskanie prawa wykonywania zawodu (PWZ) wydawanego przez właściwą Okręgową Radę Pielęgniarek i Położnych, a następnie wpis do rejestru.

Wymagane wykształcenie

• Studia wyższe na kierunku położnictwo (I stopień – licencjat; opcjonalnie II stopień – magister)
• Preferowane kształcenie podyplomowe: kursy kwalifikacyjne/specjalistyczne i specjalizacja (zależnie od ścieżki)

Kompetencje twarde

• Prowadzenie ciąży fizjologicznej, porodu i opieki poporodowej zgodnie ze standardami
• Ocena stanu kobiety ciężarnej/rodzącej/położnicy oraz noworodka (interpretacja podstawowych parametrów)
• Wykonywanie procedur pielęgnacyjnych i medycznych w zakresie kompetencji (m.in. iniekcje, opatrunki, przygotowanie do badań i zabiegów)
• Resuscytacja i działania w stanach nagłych (w tym u noworodka – zgodnie z przeszkoleniem)
• Prowadzenie dokumentacji medycznej (także w systemach elektronicznych)
• Znajomość zasad epidemiologii, profilaktyki zakażeń i procedur sanitarnych

Kompetencje miękkie

• Empatia i komunikacja z pacjentką i rodziną (również w sytuacjach trudnych)
• Odporność na stres i umiejętność podejmowania szybkich decyzji
• Współpraca w zespole interdyscyplinarnym
• Dokładność, odpowiedzialność i etyka zawodowa (w tym tajemnica zawodowa)
• Planowanie i organizacja pracy własnej podczas dyżuru

Certyfikaty i licencje

• Prawo wykonywania zawodu (PWZ)
• Kursy specjalistyczne (np. resuscytacja noworodka, szczepienia ochronne, edukacja laktacyjna, monitorowanie dobrostanu płodu)
• Specjalizacja (np. ginekologiczno-położnicze, rodzinne, neonatologiczne, epidemiologiczne)

Specjalizacje i ścieżki awansu: Położna

Warianty specjalizacji

• Pielęgniarstwo ginekologiczno-położnicze – pogłębiona opieka nad kobietą w ginekologii i położnictwie, praca na oddziałach zabiegowych i porodowych
• Pielęgniarstwo neonatologiczne – opieka nad noworodkiem, wcześniakiem i pacjentem wymagającym intensywnego nadzoru
• Pielęgniarstwo rodzinne – praca w środowisku, POZ, edukacja zdrowotna, opieka domowa i poradnictwo
• Pielęgniarstwo epidemiologiczne – profilaktyka zakażeń, procedury sanitarne, nadzór epidemiologiczny w placówkach
• Edukacja laktacyjna / szkoła rodzenia (kursy) – specjalistyczne wsparcie karmienia piersią i przygotowania do porodu

Poziomy stanowisk

• Junior / Początkujący – po uzyskaniu PWZ, praca pod nadzorem i wdrożenie oddziałowe
• Mid / Samodzielny – samodzielne dyżury, prowadzenie porodów fizjologicznych, pełna odpowiedzialność w zakresie kompetencji
• Senior / Ekspert – po specjalizacji, rola mentora, prowadzenie trudniejszych zadań organizacyjnych i klinicznych
• Kierownik / Manager – np. położna oddziałowa, położna koordynująca, przełożona pielęgniarek i położnych, funkcje dyrektorskie ds. pielęgniarstwa i położnictwa

Możliwości awansu

Typowa ścieżka rozwoju obejmuje zdobywanie doświadczenia klinicznego, następnie kursy specjalistyczne i/lub specjalizację, co otwiera drogę do stanowisk starszej położnej, koordynującej lub oddziałowej. Dodatkowo możliwa jest ścieżka edukacyjno-naukowa (np. praca dydaktyczna na uczelni, działalność badawcza) oraz rozwój w kierunku własnej praktyki położniczej i usług środowiskowych.

Ryzyka i wyzwania w pracy: Położna

Zagrożenia zawodowe

• Czynniki biologiczne – ryzyko zakażeń przy kontakcie z pacjentami i materiałem zakaźnym
• Czynniki chemiczne – środki do dezynfekcji, sterylizacji i czyszczenia mogące powodować podrażnienia i alergie
• Urazy i zakłucia – kontakt z ostrymi narzędziami i igłami, ryzyko ekspozycji zawodowej
• Przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego – dźwiganie, długotrwała praca stojąca, praca w wymuszonej pozycji
• Obciążenie psychiczne – stres, presja czasu, odpowiedzialność za zdrowie i życie, ryzyko wypalenia

Wyzwania w pracy

• Szybkie decyzje w stanach nagłych (np. komplikacje okołoporodowe)
• Komunikacja z pacjentką i rodziną w silnych emocjach oraz w sytuacjach kryzysowych
• Utrzymanie wysokich standardów jakości i bezpieczeństwa przy dużym obciążeniu dyżurowym
• Stała konieczność aktualizowania wiedzy (wytyczne, procedury, standardy opieki)

Aspekty prawne

Położna ponosi odpowiedzialność zawodową i prawną za udzielane świadczenia, prowadzenie dokumentacji oraz przestrzeganie praw pacjenta i tajemnicy zawodowej. Zawód jest regulowany, a zakres świadczeń samodzielnych i na zlecenie wynika z przepisów oraz posiadanych kwalifikacji (np. kursy, specjalizacja, poziom studiów).

Perspektywy zawodowe: Położna

Zapotrzebowanie na rynku pracy

Zapotrzebowanie na położne w Polsce utrzymuje się na wysokim poziomie, szczególnie w szpitalach, neonatologii i opiece środowiskowej. Wpływ mają m.in. niedobory kadr w ochronie zdrowia, starzenie się personelu oraz rosnące oczekiwania dotyczące jakości opieki okołoporodowej i edukacji pacjentek.

Wpływ sztucznej inteligencji

AI raczej nie zastąpi położnej, bo kluczowe są kontakt z pacjentką, ocena kliniczna w dynamicznych sytuacjach i wsparcie emocjonalne. Sztuczna inteligencja będzie natomiast wspierać pracę: analizować dane z monitoringu (np. zapis KTG), pomagać w triage, ułatwiać dokumentację i podpowiadać procedury zgodne ze standardami. To szansa na odciążenie położnych z części zadań administracyjnych i poprawę bezpieczeństwa, ale wymaga kompetencji cyfrowych i dbałości o ochronę danych.

Trendy rynkowe

Widoczne są: rozwój opieki środowiskowej i edukacji okołoporodowej, większy nacisk na standardy opieki i prawa pacjentek, rosnąca rola położnej w profilaktyce i promocji zdrowia (np. laktacja, zdrowie reprodukcyjne), cyfryzacja dokumentacji medycznej oraz większa specjalizacja (neonatologia, epidemiologia, opieka nad pacjentką z chorobami współistniejącymi).

Typowy dzień pracy: Położna

Typowy dzień zależy od miejsca pracy – inaczej wygląda dyżur na bloku porodowym, inaczej praca w poradni czy w środowisku domowym. Poniżej przykład dyżuru szpitalnego.

• Poranne obowiązki – przekazanie dyżuru, zapoznanie się z dokumentacją, ocena stanu pacjentek i noworodków
• Główne zadania w ciągu dnia – monitorowanie przebiegu porodu/ciąży, prowadzenie porodu fizjologicznego, opieka w połogu, zabiegi pielęgnacyjne, wsparcie laktacji
• Spotkania, komunikacja – współpraca z lekarzem położnikiem, neonatologiem, pielęgniarkami; rozmowy edukacyjne z pacjentkami i rodzinami
• Zakończenie dnia – uzupełnienie dokumentacji, przygotowanie pacjentek do dalszej opieki, raport i przekazanie dyżuru kolejnej zmianie

Narzędzia i technologie: Położna

Położna korzysta ze specjalistycznego sprzętu medycznego oraz narzędzi do monitorowania stanu matki i dziecka, a także z systemów dokumentacji (często elektronicznej).

• Kardiotokograf (KTG) i detektor tętna płodu
• Kardiomonitor, pulsoksymetr, aparat do pomiaru ciśnienia
• Pompy infuzyjne (np. do podaży płynów i leków)
• Glukometr, termometr, wagi medyczne (w tym dla niemowląt)
• Zestawy porodowe i podstawowe narzędzia zabiegowe (np. nożyczki, kleszczyki)
• Sprzęt do udrażniania dróg oddechowych i wentylacji (np. worek samorozprężalny)
• Laktator (w pracy z pacjentkami karmiącymi)
• Komputer/drukarka/telefon oraz systemy elektronicznej dokumentacji medycznej
• Środki ochrony osobistej (rękawice, maseczki, fartuchy)

W praktyce zakres sprzętu zależy od oddziału (blok porodowy, neonatologia, poradnia, opieka domowa) i posiadanych kwalifikacji.