Specjalista promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej

Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Specjalista promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej

Polskie propozycje

• Specjalista/Specjalistka promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej
• Specjalista/Specjalistka ds. promocji zdrowia
• Edukator/Edukatorka zdrowia
• Osoba pracująca w promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej
• Kandydat/Kandydatka na stanowisko specjalisty promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej

Angielskie propozycje

• Health Promotion Specialist
• Health Education Specialist

Zarobki na stanowisku Specjalista promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej

W zależności od doświadczenia i sektora możesz liczyć na zarobki od ok. 5 000 do 9 000 PLN brutto miesięcznie. W organizacjach pozarządowych i projektach grantowych stawki bywają bardziej zmienne, a w dużych miastach i w projektach korporacyjnych (wellbeing) częściej spotyka się górne widełki.

Na pensję wpływają m.in.:

• Doświadczenie zawodowe (samodzielne prowadzenie programów, ewaluacja, raportowanie)
• Region/miasto i wielkość aglomeracji
• Branża/sektor (administracja publiczna, podmioty medyczne, NGO, firmy prywatne)
• Wykształcenie i specjalizacja (zdrowie publiczne, pedagogika zdrowia, dietetyka, fizjoterapia)
• Certyfikaty i dodatkowe uprawnienia (np. instruktorskie/trenerskie, zarządzanie projektami)
• Zakres odpowiedzialności (koordynacja kampanii, budżet, zespół, współpraca z mediami)

Formy zatrudnienia i rozliczania: Specjalista promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej

W tym zawodzie spotyka się zarówno stabilne etaty w instytucjach publicznych, jak i zatrudnienie projektowe w NGO lub firmach realizujących programy profilaktyczne i wellbeing. Częsta jest praca zadaniowa, związana z harmonogramem kampanii, warsztatów i wydarzeń w terenie.

• Umowa o pracę (pełny etat, część etatu) – zwłaszcza w administracji, instytucjach ochrony zdrowia i jednostkach samorządu
• Umowa zlecenie / umowa o dzieło – warsztaty, szkolenia, kampanie, przygotowanie materiałów edukacyjnych
• Działalność gospodarcza (B2B) – usługi szkoleniowe, projekty wellbeing, konsulting dla instytucji i firm
• Praca tymczasowa / sezonowa – intensywne okresy kampanii, eventy prozdrowotne, festyny
• Kontrakty grantowe – zatrudnienie zależne od finansowania (np. programy lokalne i regionalne)

Typowe formy rozliczania: wynagrodzenie miesięczne (etat), stawka godzinowa/dzienna (warsztaty), wynagrodzenie projektowe za rezultat (opracowanie i wdrożenie programu, ewaluacja), rzadziej premie za realizację wskaźników projektu.

Zadania i obowiązki na stanowisku Specjalista promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej

Zakres obowiązków obejmuje diagnozę potrzeb zdrowotnych społeczności, projektowanie i prowadzenie programów profilaktycznych oraz edukację zdrowotną realizowaną we współpracy z instytucjami i partnerami lokalnymi.

• Identyfikowanie zagrożeń zdrowotnych w populacji (analiza danych, obserwacje, konsultacje lokalne)
• Określanie indywidualnych i społecznych potrzeb zdrowotnych różnych grup odbiorców
• Planowanie i opracowywanie programów promocji zdrowia (cele, wskaźniki, harmonogram, budżet)
• Wdrażanie działań interwencyjnych i edukacyjnych (warsztaty, wykłady, zajęcia ruchowe)
• Organizowanie wydarzeń prozdrowotnych (festyny, konkursy, wystawy, pokazy, akcje w plenerze)
• Ewaluacja programów (ankiety, pomiar efektów, analiza wskaźników, wnioski)
• Współpraca z instytucjami i organizacjami (np. sanepid, samorząd, szkoły, PCK, ZHP, podmioty lecznicze)
• Prowadzenie działań informacyjnych i doradczych dla mieszkańców/uczestników programów
• Tworzenie materiałów edukacyjnych i kampanijnych (prezentacje, scenariusze zajęć, treści do mediów)
• Współpraca z mediami i prowadzenie edukacji medialnej w obszarze zdrowia
• Sporządzanie sprawozdań i raportów z realizacji oraz planów działań zdrowotnych
• Organizacja pracy własnej w biurze i w terenie zgodnie z BHP i ergonomią

Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Specjalista promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej

Wymagane wykształcenie

• Studia wyższe co najmniej I stopnia na kierunkach/specjalnościach związanych z promocją zdrowia i edukacją zdrowotną (np. zdrowie publiczne – edukacja zdrowotna, pedagogika zdrowia)
• Alternatywnie: studia o profilu medycznym lub pokrewnym (np. zdrowie publiczne, dietetyka, fizjoterapia, rekreacja ruchowa) oraz studia podyplomowe z promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej
• Znajomość języka obcego na poziomie B2 (często wymagana w projektach i współpracy międzynarodowej)

Kompetencje twarde

• Metody identyfikacji zagrożeń i potrzeb zdrowotnych (analiza danych, statystyka zdrowotna, interpretacja raportów)
• Projektowanie programów zdrowotnych: cele, wskaźniki, budżetowanie, plan działań
• Ewaluacja działań profilaktycznych (narzędzia badawcze, ankiety, wnioski i rekomendacje)
• Znajomość profilaktyki zdrowotnej oraz podstaw edukacji zdrowotnej i komunikacji zdrowotnej
• Przygotowywanie prezentacji, materiałów edukacyjnych i raportów
• Obsługa narzędzi biurowych i multimedialnych (komputer, projektor, urządzenia mobilne)
• Podstawy BHP, ergonomii i zasad organizacji stanowiska pracy

Kompetencje miękkie

• Komunikatywność i łatwość wypowiadania się w mowie i piśmie (w tym wystąpienia publiczne)
• Empatia i umiejętność budowania relacji z osobami w różnym wieku i o różnym statusie społecznym
• Planowanie i organizowanie pracy (łączenie działań biurowych i terenowych)
• Samodzielność, odpowiedzialność i odporność na stres
• Umiejętność motywowania uczestników do zmiany zachowań
• Rozwiązywanie konfliktów i praca w zespołach interdyscyplinarnych

Certyfikaty i licencje

• Certyfikaty ukończenia szkoleń z promocji zdrowia, profilaktyki, komunikacji, PR, autoprezentacji
• Uprawnienia instruktorskie/trenerskie (przydatne w programach aktywizacji ruchowej)
• Szkolenia z zarządzania projektami i pozyskiwania funduszy (często cenione w pracy projektowej)

Specjalizacje i ścieżki awansu: Specjalista promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej

Warianty specjalizacji

• Programy profilaktyki chorób cywilizacyjnych – działania dotyczące otyłości, aktywności fizycznej, żywienia, palenia tytoniu
• Promocja zdrowia w szkołach i placówkach edukacyjnych – edukacja zdrowotna dzieci i młodzieży, współpraca z nauczycielami i rodzicami
• Wellbeing w organizacjach i medycyna pracy – programy zdrowotne dla pracowników, ergonomia, aktywność i zdrowie psychiczne
• Zdrowie seniorów i gerontologia – działania prozdrowotne dla osób starszych, aktywizacja i profilaktyka
• Komunikacja zdrowotna i kampanie społeczne – współpraca z mediami, PR, tworzenie kampanii i materiałów edukacyjnych

Poziomy stanowisk

• Junior / Początkujący – wsparcie przy organizacji akcji, zbieranie danych, prowadzenie prostszych zajęć
• Mid / Samodzielny – samodzielne projektowanie i prowadzenie programów, współpraca z partnerami
• Senior / Ekspert – tworzenie strategii, nadzór merytoryczny, ewaluacja, prowadzenie większych kampanii
• Kierownik / Manager – koordynacja zespołu i budżetu, zarządzanie projektami i interesariuszami

Możliwości awansu

Typowa ścieżka rozwoju prowadzi od roli edukatora/koordynatora działań lokalnych do samodzielnego specjalisty i eksperta, a następnie do koordynatora programów lub kierownika projektów zdrowotnych. Po ukończeniu studiów II stopnia (np. zdrowie publiczne) możliwy jest awans w kierunku stanowisk związanych ze zdrowiem publicznym (np. specjalista zdrowia publicznego) oraz ról strategicznych w administracji, instytucjach ochrony zdrowia lub dużych organizacjach.

Ryzyka i wyzwania w pracy: Specjalista promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej

Zagrożenia zawodowe

• Obciążenia wynikające z pracy przy komputerze: zmęczenie wzroku, dolegliwości układu mięśniowo-szkieletowego przy pracy siedzącej
• Narażenie na czynniki mikrobiologiczne przy częstych kontaktach z ludźmi i wizytach w placówkach ochrony zdrowia
• Nadwyrężenie głosu przy intensywnych szkoleniach i wystąpieniach publicznych
• Stres związany z odpowiedzialnością za efekty programów, presją czasu i pracą z różnymi grupami

Wyzwania w pracy

• Trudność w zmianie nawyków uczestników i utrzymaniu długofalowej motywacji
• Konieczność dopasowania języka i metod do odbiorców o zróżnicowanych potrzebach i kompetencjach
• Ograniczenia budżetowe i formalne w projektach publicznych/grantowych
• Koordynacja wielu interesariuszy (samorząd, szkoły, NGO, podmioty medyczne, media)
• Rzetelna ewaluacja efektów (dobór wskaźników, zbieranie danych, interpretacja)

Aspekty prawne

W praktyce ważne są zasady ochrony danych osobowych (RODO) przy pracy z danymi uczestników, wymogi BHP i ergonomii oraz zgodność działań z programami i politykami zdrowotnymi realizowanymi przez instytucje publiczne. Przy prowadzeniu szkoleń i działań edukacyjnych istotna jest także rzetelność przekazu i unikanie wprowadzania w błąd (zwłaszcza przy tematach żywieniowych i profilaktycznych).

Perspektywy zawodowe: Specjalista promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej

Zapotrzebowanie na rynku pracy

Zapotrzebowanie na kompetencje z obszaru promocji zdrowia i profilaktyki w Polsce ma tendencję do wzrostu. Wynika to z rosnącego znaczenia zdrowia publicznego, działań przeciw chorobom cywilizacyjnym, starzenia się społeczeństwa oraz rozwoju programów wellbeing w organizacjach. Najwięcej ofert pojawia się w projektach realizowanych przez samorządy, instytucje ochrony zdrowia oraz organizacje pozarządowe, często w formule projektowej.

Wpływ sztucznej inteligencji

AI jest przede wszystkim szansą: przyspiesza analizę danych, tworzenie materiałów edukacyjnych, segmentację odbiorców i planowanie kampanii. Nie zastąpi jednak kluczowych elementów pracy, takich jak budowanie relacji, prowadzenie zajęć, motywowanie do zmiany zachowań czy współpraca międzyinstytucjonalna. Rola specjalisty będzie przesuwać się w stronę projektowania interwencji, kontroli jakości treści i interpretacji wyników, a mniej w stronę ręcznego przygotowywania prostych materiałów.

Trendy rynkowe

Widoczne są: większy nacisk na mierzalność efektów (ewaluacja), komunikację w kanałach cyfrowych, edukację medialną (walka z dezinformacją zdrowotną), programy dla seniorów oraz integracja działań zdrowotnych z obszarem zdrowia psychicznego i dobrostanu. Coraz częściej oczekuje się też kompetencji projektowych i umiejętności współpracy z mediami.

Typowy dzień pracy: Specjalista promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej

Typowy dzień zależy od tego, czy dominuje praca biurowa (planowanie i raportowanie), czy terenowa (warsztaty i wydarzenia). Często tydzień jest mieszany: 2–3 dni pracy koncepcyjnej i administracyjnej oraz 1–3 dni działań w środowisku lokalnym.

• Poranne obowiązki – przegląd kalendarza, kontakt z partnerami (szkoła, urząd, sanepid), przygotowanie materiałów i sprzętu (prezentacja, broszury)
• Główne zadania w ciągu dnia – prowadzenie warsztatów lub konsultacji, zbieranie danych do diagnozy potrzeb, spotkania organizacyjne przed kampanią
• Spotkania, komunikacja – uzgodnienia z interesariuszami, koordynacja wydarzeń, krótkie konsultacje z ekspertami (np. dietetyk, fizjoterapeuta)
• Zakończenie dnia – uzupełnienie dokumentacji, przygotowanie sprawozdań cząstkowych, analiza feedbacku i plan działań na kolejne dni

Narzędzia i technologie: Specjalista promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej

W pracy wykorzystuje się głównie narzędzia biurowe, multimedialne i proste narzędzia badawcze; rzadziej specjalistyczny sprzęt (np. sportowy) zależnie od profilu programu.

• Komputer/laptop z internetem, pakiet biurowy (dokumenty, arkusze, prezentacje)
• Rzutnik multimedialny i ekran, ewentualnie głośnik do zajęć w większej sali
• Telefon i urządzenia mobilne do komunikacji oraz pracy w terenie
• Narzędzia do ankiet i ewaluacji (formularze online, arkusze kalkulacyjne, proste narzędzia statystyczne)
• Drukarka/skaner i podstawowy sprzęt biurowy
• Materiały dydaktyczne: broszury, karty pracy, scenariusze zajęć, rekwizyty edukacyjne
• Sprzęt sportowy do aktywizacji ruchowej (w zależności od działań): maty, taśmy, drobne przybory treningowe

Zawód nie wymaga jednej, ściśle określonej technologii branżowej – kluczowe jest umiejętne łączenie narzędzi komunikacji, edukacji i ewaluacji.