Technik odlewnik

Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Technik odlewnik

Polskie propozycje

• Technik odlewnik / Techniczka odlewniczka
• Kandydat/Kandydatka na stanowisko technika odlewnika
• Osoba na stanowisku technika odlewnika
• Specjalista/Specjalistka ds. technologii odlewniczych
• Pracownik/Pracowniczka ds. nadzoru procesu odlewania

Angielskie propozycje

• Foundry Technician
• Casting Process Technician

Zarobki na stanowisku Technik odlewnik

W zależności od doświadczenia i wielkości zakładu możesz liczyć na zarobki od ok. 5500 do 9000 PLN brutto miesięcznie, a na stanowiskach starszych i brygadzistycznych często więcej (z premiami zmianowymi i produkcyjnymi).

Na wysokość wynagrodzenia wpływają m.in.:

• Doświadczenie zawodowe (nadzór procesu, uruchomienia, optymalizacje jakości)
• Region/miasto (koncentracja przemysłu ciężkiego i motoryzacji, dostępność kadr)
• Branża/sektor (odlewnie dla automotive, maszynowe, zbrojeniowe, energetyka)
• System pracy i dodatki (zmianowość, praca w warunkach szczególnych, premie jakościowe)
• Certyfikaty i specjalizacje (np. badania nieniszczące, systemy jakości, uprawnienia UDT)
• Zakres odpowiedzialności (lider zmiany, koordynacja badań, planowanie produkcji)

Formy zatrudnienia i rozliczania: Technik odlewnik

Najczęściej jest to praca stacjonarna w zakładzie produkcyjnym (odlewni) lub w dziale technologii i jakości. W większych firmach spotyka się także role łączone: produkcja + laboratorium + dokumentacja technologiczna.

• Umowa o pracę (pełny etat; czasem część etatu w laboratorium lub w dziale technologii)
• Umowa zlecenie / umowa o dzieło (rzadziej; np. wsparcie projektowe, dokumentacja, audyty procesu)
• Działalność gospodarcza (B2B) (okazjonalnie; konsulting technologiczny, wdrożenia, optymalizacje)
• Praca tymczasowa / sezonowa (możliwa w okresach wzmożonych zamówień lub zastępstw)
• Staże i praktyki (częste dla absolwentów szkół technicznych)

Typowe formy rozliczania: stała pensja miesięczna, premie produkcyjne/jakościowe, dodatki za pracę zmianową i nadgodziny; w projektach B2B – stawka godzinowa lub ryczałt za etap.

Zadania i obowiązki na stanowisku Technik odlewnik

Technik odlewnik odpowiada za prawidłowy przebieg procesu odlewniczego – od przygotowania technologii i materiałów po kontrolę jakości oraz organizację pracy na wydziale.

• Organizowanie pracy zespołów realizujących procesy technologiczne w odlewni zgodnie z normami jakości i BHP
• Przygotowywanie i aktualizacja dokumentacji technologicznej (instrukcje, karty procesu, parametry topienia i zalewania)
• Dobór surowców i materiałów pomocniczych (stopy, dodatki stopowe, masy formierskie, rdzeniowe)
• Zapewnianie stanowiskom produkcyjnym narzędzi, przyrządów, materiałów i urządzeń potrzebnych do realizacji zleceń
• Nadzorowanie wytwarzania aglomeratów, materiałów pomocniczych, półwyrobów i wyrobów gotowych zgodnie z dokumentacją
• Kontrola parametrów procesu (temperatury, czasy, składy, przygotowanie form/rdzeni, warunki chłodzenia)
• Wykonywanie lub zlecanie badań kontrolnych i laboratoryjnych materiałów oraz półwyrobów
• Analiza niezgodności i wad odlewniczych oraz wdrażanie działań korygujących i zapobiegawczych
• Wnioskowanie o zmiany w procesie w celu poprawy jakości i obniżenia kosztów wytwarzania
• Kontrolowanie stanu technicznego maszyn i urządzeń oraz zgłaszanie do naprawy/serwisu
• Obsługa narzędzi komputerowych do projektowania, sterowania produkcją i ewidencji danych technologicznych
• Racjonalne prowadzenie gospodarki materiałowej i elektroenergetycznej na wydziale odlewni

Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Technik odlewnik

Wymagane wykształcenie

• Najczęściej: wykształcenie średnie techniczne (technik odlewnik / technik metalurg / technik mechanik) lub pokrewne
• Mile widziane: studia I stopnia (metalurgia, inżynieria materiałowa, mechanika i budowa maszyn, zarządzanie produkcją)

Kompetencje twarde

• Znajomość procesów odlewniczych: topienie, przygotowanie ciekłego metalu, formowanie, rdzeniowanie, zalewanie, chłodzenie
• Podstawy metalurgii i materiałoznawstwa (własności stopów, wpływ składu i temperatury)
• Czytanie rysunku technicznego, podstawy tolerancji i wymagań jakościowych
• Kontrola jakości i analiza wad odlewniczych (identyfikacja przyczyn, dobór działań korygujących)
• Podstawy metrologii oraz pracy z dokumentacją technologiczną
• Znajomość zasad BHP w środowisku wysokich temperatur oraz ochrony przeciwpożarowej
• Umiejętność pracy z systemami produkcyjnymi i ewidencją danych (np. MES/ERP) oraz arkuszami kalkulacyjnymi
• Podstawy CAD/CAM lub oprogramowania wspierającego projektowanie technologii (w zależności od zakładu)

Kompetencje miękkie

• Dobra organizacja pracy i priorytetyzacja zadań w warunkach produkcji
• Komunikacja z produkcją, utrzymaniem ruchu, jakością i magazynem
• Dokładność i odpowiedzialność (parametry procesu wpływają na bezpieczeństwo i jakość)
• Myślenie analityczne i nastawienie na rozwiązywanie problemów
• Odporność na stres i umiejętność pracy w hałasie oraz pod presją terminów

Certyfikaty i licencje

• Uprawnienia UDT (np. suwnice/żurawie – jeśli zakres obowiązków tego wymaga)
• Szkolenia i certyfikaty z systemów jakości (np. podstawy IATF 16949/ISO 9001 – zależnie od branży)
• Kursy badań nieniszczących NDT (np. VT/PT/MT) – jako atut w kontroli jakości

Specjalizacje i ścieżki awansu: Technik odlewnik

Warianty specjalizacji

• Technologia topienia i przygotowania ciekłego metalu – dobór wsadu, dodatków stopowych, kontrola temperatur i składu
• Formowanie i rdzeniowanie – optymalizacja mas formierskich/rdzeniowych, stabilność wymiarowa, ograniczanie wad
• Kontrola jakości i laboratorium – badania materiałowe, analiza wad, doskonalenie procesu, dokumentacja jakościowa
• Nadzór produkcji/zmiany – organizacja pracy brygady, wydajność, planowanie krótkoterminowe
• Projektowanie i symulacje procesu – praca z CAD i narzędziami do symulacji krzepnięcia/zalewania (tam, gdzie dostępne)

Poziomy stanowisk

• Junior / Początkujący – wsparcie technologów, kontrola podstawowych parametrów, prosta dokumentacja
• Mid / Samodzielny – prowadzenie zmian technologicznych, analiza wad, koordynacja fragmentu procesu
• Senior / Ekspert – optymalizacje kosztów i jakości, uruchomienia nowych wyrobów, standardy technologiczne
• Kierownik / Manager – kierownik zmiany/produkcji/technologii, odpowiedzialność za wyniki i zespół

Możliwości awansu

Typowa ścieżka to przejście od roli technika wspierającego produkcję do samodzielnego technologa procesu, a następnie do starszego technologa lub lidera zmiany. W większych zakładach możliwy jest awans do działu jakości, ciągłego doskonalenia (Lean) lub na stanowiska kierownicze w produkcji i technologii.

Ryzyka i wyzwania w pracy: Technik odlewnik

Zagrożenia zawodowe

• Kontakt z wysoką temperaturą i ciekłym metalem (oparzenia, odpryski, ryzyko pożaru)
• Hałas, zapylenie i dymy technologiczne (obciążenie dla układu oddechowego – konieczna ochrona)
• Ryzyko urazów mechanicznych (ruchome części maszyn, transport wewnętrzny, suwnice)
• Obciążenia ergonomiczne (chodzenie po hali, dźwiganie narzędzi, praca w PPE)

Wyzwania w pracy

• Utrzymanie stabilnej jakości przy zmienności wsadu, temperatur, wilgotności mas i obciążeń produkcji
• Szybka diagnoza wad odlewniczych i presja na ograniczanie braków oraz przestojów
• Koordynacja wielu działów: produkcja, utrzymanie ruchu, jakość, logistyka
• Równoważenie kosztów (energia, materiały) z wymaganiami jakości i terminowości

Aspekty prawne

Kluczowe są obowiązki wynikające z przepisów BHP, ppoż. i ochrony środowiska (np. gospodarka odpadami, emisje, magazynowanie substancji). W zależności od roli technik może ponosić odpowiedzialność służbową za przestrzeganie instrukcji technologicznych, dopuszczenie partii do dalszej obróbki oraz właściwe zgłaszanie nieprawidłowości w pracy maszyn.

Perspektywy zawodowe: Technik odlewnik

Zapotrzebowanie na rynku pracy

Zapotrzebowanie na techników odlewników zwykle utrzymuje się na stabilnym poziomie, z okresowymi wzrostami w regionach o silnym przemyśle (motoryzacja, maszynowy, odlewnie kooperujące). Zawód wymaga praktycznych kompetencji i doświadczenia w procesie, a rotacja w trudniejszych warunkach pracy powoduje, że firmy regularnie szukają osób do nadzoru produkcji, jakości i technologii.

Wpływ sztucznej inteligencji

AI jest bardziej szansą niż bezpośrednim zagrożeniem: wesprze analizę danych procesowych (temperatury, składy, czasy), predykcję wad i planowanie utrzymania ruchu. Rola technika odlewnika przesunie się w stronę interpretacji wyników, ustawiania parametrów, walidacji jakości oraz podejmowania decyzji operacyjnych. Trudno zautomatyzować pełną odpowiedzialność za bezpieczeństwo, dobór działań korygujących i nadzór na hali – te obszary nadal będą wymagały człowieka.

Trendy rynkowe

Widoczne są: rosnąca automatyzacja linii formowania i zalewania, digitalizacja (MES/SCADA, ewidencja parametrów), większy nacisk na efektywność energetyczną oraz kontrolę środowiskową. Coraz częściej oczekuje się też znajomości metod ciągłego doskonalenia (Lean, 5S) i pracy na danych jakościowych.

Typowy dzień pracy: Technik odlewnik

Dzień pracy technika odlewnika łączy nadzór na hali z analizą jakości i dokumentacją. Harmonogram zależy od tego, czy rola jest bliżej produkcji (zmiany) czy technologii i jakości.

• Poranne obowiązki: odprawa zmiany, przegląd planu produkcji, sprawdzenie dostępności wsadu i materiałów pomocniczych, szybka kontrola stanu urządzeń
• Główne zadania w ciągu dnia: nadzór parametrów topienia i zalewania, kontrola form/rdzeni, reagowanie na odchylenia, wsparcie operatorów i brygady
• Spotkania, komunikacja: uzgodnienia z jakością i utrzymaniem ruchu, raportowanie niezgodności, decyzje o korektach technologii
• Zakończenie dnia: podsumowanie wyników (braki, przestoje, zużycia), wpisy do raportów, aktualizacja dokumentacji i przekazanie informacji kolejnej zmianie

Narzędzia i technologie: Technik odlewnik

W pracy technika odlewnika wykorzystywane są zarówno narzędzia przemysłowe na hali, jak i oprogramowanie do nadzoru procesu oraz dokumentacji.

• Piece odlewnicze (np. indukcyjne) i osprzęt do transportu ciekłego metalu (kadzie, suwnice – zależnie od zakresu)
• Urządzenia do przygotowania mas formierskich i rdzeniowych (mieszarki, strzelarki rdzeni)
• Przyrządy pomiarowe i kontrolne (termopary/pirometry, wagi, podstawowa metrologia)
• Sprzęt i metody kontroli jakości (np. badania wizualne, pomiary, wybrane metody NDT – w zależności od zakładu)
• Komputer i oprogramowanie biurowe (arkusze kalkulacyjne, raporty, analizy)
• Systemy produkcyjne i ewidencyjne (MES/ERP), rejestracja parametrów procesu, raporty jakości
• Oprogramowanie CAD oraz narzędzia do projektowania technologii (tam, gdzie technik wykonuje prace projektowo-konstrukcyjne)