Ustawa o zawodzie psychologa: nowe uprawnienia, samorząd i koniec podszywania

Parlament zakończył prace: ustawa czeka na podpis Prezydenta

Rynek usług psychologicznych w Polsce stoi przed dużą zmianą. Sejm przyjął ustawę o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów po rozpatrzeniu poprawek Senatu – poinformowało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Teraz dokument trafi do podpisu Prezydenta.

To ważna wiadomość nie tylko dla osób pracujących w zawodzie, ale też dla pracodawców zatrudniających psychologów (np. w ochronie zdrowia, edukacji, HR, służbach) oraz dla wszystkich, którzy korzystają ze wsparcia psychologicznego.

Dlaczego ta zmiana jest potrzebna?

Resort podkreśla, że dotychczasowa regulacja sprzed ponad 20 lat „w praktyce nie funkcjonuje” i nie daje skutecznej ochrony osobom szukającym pomocy. W efekcie, w odróżnieniu od wielu innych zawodów zaufania publicznego, przeciętny pacjent lub klient bywał bezradny wobec pytania: czy osoba oferująca konsultacje rzeczywiście ma kwalifikacje psychologa?

W trakcie prac nad ustawą ministra pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk zwracała uwagę, że według badań nawet co czwarty Polak doświadczył lub doświadczy problemów ze zdrowiem psychicznym i może potrzebować profesjonalnego wsparcia (źródło: MRPiPS).

Najważniejsze zmiany – co wprowadza ustawa

Z perspektywy rynku pracy i bezpieczeństwa klientów kluczowe są rozwiązania, które porządkują zarówno zakres usług, jak i zasady dopuszczenia do wykonywania zawodu.

• Katalog świadczeń psychologicznych – ustawa ma zdefiniować, jakie działania mieszczą się w świadczeniach psychologicznych, co ułatwi porównywanie ofert i porządkowanie rynku.
• Zasady uzyskiwania prawa do wykonywania zawodu psychologa – nowe przepisy mają określać, kto i na jakich warunkach może legalnie pracować jako psycholog.
• Samorząd zawodowy psychologów – powstanie instytucja, która będzie reprezentować środowisko i wspierać stosowanie standardów.
• Uznawanie kwalifikacji – przewidziano procedury uznawania kwalifikacji dla osób z UE oraz uznawania równoważności dyplomów i tytułów uzyskanych poza UE.
• Standardy dokumentacji i tajemnica zawodowa – wprowadzono wysokie standardy prowadzenia dokumentacji psychologicznej i obowiązek zachowania tajemnicy.
• Kary za podszywanie się – karalne ma być podawanie się za psychologa bez prawa do wykonywania zawodu.

Co to oznacza dla psychologów i osób, które dopiero planują wejść do zawodu?

Większa przejrzystość i uporządkowane zasady

Dla specjalistów nowe przepisy mogą oznaczać bardziej czytelne reguły funkcjonowania na rynku oraz wzmocnienie zaufania do tytułu „psycholog”. Jednocześnie wzrosną oczekiwania dotyczące formalnego prawa do wykonywania zawodu i spełniania standardów w praktyce (m.in. w dokumentacji i poufności).

Szersza mobilność dla osób z zagranicy

Pracodawcy i kandydaci zyskają jasną ścieżkę w zakresie uznawania kwalifikacji z UE oraz dyplomów uzyskanych poza Unią. To istotne zwłaszcza w dużych miastach i w organizacjach międzynarodowych, gdzie coraz częściej rekrutuje się specjalistów z różnych krajów.

Co powinny zrobić firmy zatrudniające psychologów (HR, edukacja, zdrowie, usługi)?

Dla pracodawców to sygnał, że w rekrutacji i współpracy trzeba będzie jeszcze mocniej postawić na weryfikację uprawnień. W praktyce może to dotyczyć m.in.:

• przychodni i szpitali (psychologia kliniczna, poradnie),
• szkół i poradni psychologiczno-pedagogicznych,
• firm oferujących wsparcie pracowników (EAP, benefity psychologiczne),
• działów HR wykorzystujących testy i konsultacje psychologiczne,
• podmiotów współpracujących B2B z gabinetami i platformami konsultacyjnymi.

Ryzyko reputacyjne i prawne rośnie tam, gdzie firma dopuszcza do kontaktu z klientem lub pracownikiem osoby bez uprawnień. Nowe przepisy mają wprost uderzać w podszywanie się pod psychologa, co może wymuszać aktualizację procedur zakupowych (vendor management), umów i checklist rekrutacyjnych.

Jak się przygotować – krótka checklista

• Psychologowie: uporządkuj dokumenty potwierdzające kwalifikacje i przygotuj się na standardy dokumentacji oraz obowiązki związane z tajemnicą zawodową.
• Pracodawcy: wprowadź formalny etap weryfikacji uprawnień kandydatów i podwykonawców oraz przejrzyj umowy pod kątem odpowiedzialności i zgodności.
• Osoby korzystające ze wsparcia: pytaj o kwalifikacje, zakres świadczeń i zasady poufności – nowe prawo ma wzmacniać Twoje bezpieczeństwo i możliwość weryfikacji.

Co dalej?

Na dzień 23.01.2026 r. ustawa została przyjęta przez Sejm po poprawkach Senatu i czeka na podpis Prezydenta. Jeśli wejdzie w życie, może stać się – jak podkreśla MRPiPS – „fundamentalną zmianą” na rynku świadczeń psychologicznych, podnosząc standardy i ograniczając szarą strefę.

Źródło: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, 2026-01-23, https://www.gov.pl/web/rodzina/wazne-zmiany-dla-psychologow-psycholozek-i-osob-korzystajacych-z-ich-wsparcia-parlament-zakonczyl-prace-nad-ustawa-o-zawodzie-psychologa-oraz-samorzadzie-zawodowym-psychologow