Ustawa platformowa 2026: domniemanie etatu, algorytmy pod lupą i nowe role PIP

Projekt ustawy platformowej rusza dalej. Co to oznacza dla pracy „na aplikacji”?

4 sierpnia 2026 r. projekt ustawy o wykonywaniu pracy za pośrednictwem cyfrowych platform pracy został wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu po pozytywnej ocenie Zespołu ds. Programowania Prac Rządu. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapowiedziało, że jeszcze w tym tygodniu projekt trafi do konsultacji publicznych, uzgodnień i opiniowania.

Ustawa ma wdrożyć unijną dyrektywę wzmacniającą ochronę osób pracujących przez platformy cyfrowe – takich jak kurierzy, kierowcy, ale też m.in. tłumacze i inni wykonujący zlecenia zlecane i rozliczane online. Państwa członkowskie mają czas na implementację przepisów UE do grudnia 2026 r.

Dlaczego ta ustawa powstaje właśnie teraz?

MRPiPS podkreśla, że projekt jest kolejnym elementem porządkowania rynku pracy po reformie Państwowej Inspekcji Pracy, która weszła w życie 8 lipca. Według resortu kolejność nie jest przypadkowa: nowe kompetencje PIP mają sprawić, że ochrona pracujących na platformach nie ograniczy się do sporów sądowych.

Ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk wskazywała wcześniej, że bez tych zmian wdrożenie dyrektywy mogłoby być „fasadowe” – bo pracownicy platformowi rzadko decydują się na proces. Cel ma być prosty: ochrona ma działać już na etapie kontroli i postępowań prowadzonych przez PIP.

Największa zmiana: domniemanie stosunku pracy (ale „wzruszalne”)

Kluczowym mechanizmem projektu jest wprowadzenie wzruszalnego domniemania stosunku pracy dla osób świadczących pracę za pośrednictwem platform.

Co to znaczy w praktyce?

• Gdy powstanie spór między pracującym a platformą, pracujący ma jedynie uprawdopodobnić, że działa pod kierownictwem i kontrolą platformy (lub jej pośrednika)
• Ciężar dowodu, że dana osoba nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy, ma spoczywać na platformie (lub pośredniku)
• Procedura ma działać zarówno w postępowaniach sądowych, jak i administracyjnych przed PIP

Dla osób szukających stabilizacji to może oznaczać łatwiejsze dochodzenie swoich praw, a dla firm korzystających z platform – konieczność lepszego uporządkowania zasad współpracy i dokumentowania, jak w rzeczywistości wygląda organizacja pracy.

Algorytm nie zdecyduje sam? Więcej kontroli nad „zarządzaniem aplikacją”

Projekt zakłada zwiększenie kontroli nad algorytmami wykorzystywanymi do zarządzania pracą osób na platformach. Ważny sygnał dotyczy ograniczenia sytuacji, w których decyzje wobec pracującego zapadają wyłącznie automatycznie, bez udziału człowieka – wskazano to m.in. przy rozwiązaniu umowy przez platformę.

Dla pracujących może to ograniczać ryzyko „zniknięcia z aplikacji” bez sensownego wyjaśnienia. Dla platform – oznacza prawdopodobnie potrzebę wprowadzenia procedur odwoławczych i realnego nadzoru ludzi nad decyzjami algorytmicznymi.

Dane osobowe: większa ochrona i kary za naruszenia

Projekt przewiduje także wzmocnienie ochrony przetwarzania danych osobowych osób pracujących za pośrednictwem platform internetowych oraz kary za naruszenia tej ochrony przez platformę.

W praktyce temat może dotyczyć m.in. zakresu zbieranych danych, sposobu ich wykorzystywania do oceny pracy czy profilowania, a także zabezpieczeń przed nieuprawnionym dostępem.

Nowe obowiązki wobec PIP: raportowanie i sankcje

Projekt wprowadza obowiązek informowania Państwowej Inspekcji Pracy przez platformę o:

• fakcie korzystania z pracy osób
• współpracy z pośrednikami

Przewidziano też sankcje za nierealizowanie tych obowiązków. To istotne zwłaszcza tam, gdzie w łańcuchu są dodatkowe podmioty (np. partnerzy flotowi), a odpowiedzialność bywa rozproszona.

Co mogą zrobić już teraz pracujący i pracodawcy?

Jeśli pracujesz przez platformę

• Sprawdź, jakie elementy współpracy wyglądają jak kierownictwo i kontrola (np. obowiązkowe procedury, stałe reguły przydziału zleceń, sankcje w aplikacji)
• Zbieraj dokumenty i ślady komunikacji: regulaminy, wiadomości w aplikacji, warunki rozliczeń
• Obserwuj konsultacje – to moment, gdy można zgłaszać uwagi przez organizacje branżowe i związki

Jeśli reprezentujesz platformę lub firmę współpracującą

• Przejrzyj modele współpracy i rolę pośredników: kto naprawdę organizuje pracę, kto kontroluje i rozlicza
• Przygotuj się na spory z odwróconym ciężarem dowodu – kluczowa będzie spójna dokumentacja i procedury
• Zweryfikuj procesy algorytmiczne (zwłaszcza decyzje „krytyczne” jak zakończenie współpracy) oraz polityki ochrony danych

Co dalej z projektem?

Według MRPiPS kolejnym krokiem po wpisaniu projektu do wykazu prac legislacyjnych rządu jest skierowanie go do konsultacji publicznych – ma to nastąpić jeszcze w tym tygodniu. To początek formalnej ścieżki, a finalny kształt przepisów może się zmienić po uwagach partnerów społecznych, branży i ekspertów.

Źródło: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, 2026-08-04, https://www.gov.pl/web/rodzina/projekt-ustawy-platformowej-wpisany-do-wykazu-prac-legislacyjnych-rzadu-jeszcze-w-tym-tygodniu-trafi-do-konsultacji-publicznych