Nowe przepisy dla żłobków i opiekunów: szkolenia, żywienie i zakaz zdjęć dzieci

Sejm „odświeża” zasady opieki nad dziećmi do lat 3

17 lipca 2026 r. Sejm przyjął nowelizację ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3 przygotowaną w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Zmiany dotyczą zarówno rodziców, jak i rynku pracy: podmiotów prowadzących żłobki, kluby dziecięce i punkty opieki dziennej oraz samych opiekunów. Dla pracodawców oznacza to nowe obowiązki organizacyjne, a dla kandydatów do pracy – bardziej uporządkowaną ścieżkę kwalifikacji i dodatkowe uprawnienia zawodowe.

Co ważne dla osób szukających pracy w żłobku?

Jednolite wymagania i szkolenie „na start”

Nowe przepisy ujednolicają i doprecyzowują wymagania kwalifikacyjne dla opiekunów w żłobkach, klubach dziecięcych i punktach opieki dziennej. Kluczowa zmiana to 30-godzinne szkolenie ze standardów opieki jako obowiązkowy element kwalifikacji wstępnych dla opiekunów z co najmniej 3-letnim doświadczeniem.

Obowiązek stałego doszkalania – płaci placówka

Ustawa wprowadza ustawowy obowiązek systematycznej aktualizacji wiedzy i umiejętności przez wszystkich opiekunów. W praktyce to sygnał dla pracowników: rozwój przestaje być „opcją”, a staje się standardem. Ważne dla rynku: finansowanie ma zapewnić podmiot prowadzący placówkę.

Nowe uprawnienia opiekunów: więcej ochrony i realne benefity

Według danych przywołanych w komunikacie MRPiPS, na koniec 2024 r. w instytucjach opieki nad dziećmi do lat 3 pracowało ok. 33 tys. opiekunów, z czego blisko połowa w placówkach samorządowych. Nowelizacja wzmacnia pozycję tej grupy zawodowej.

• Ochrona prawna jak dla funkcjonariuszy publicznych – rozwiązanie mające zwiększać bezpieczeństwo pracy i przeciwdziałać agresji wobec personelu
• Cyfrowa legitymacja opiekuna (a dla osób bez dostępu do mObywatela – dokument fizyczny)
• Ulga 33% w publicznym transporcie zbiorowym
• Płatny czas wolny na podnoszenie kwalifikacji: 16 godzin lub 2 dni rocznie
• System nagród za szczególne zasługi w opiece wczesnodziecięcej (na poziomie ministra, wojewody oraz wójta/burmistrza/prezydenta miasta)
• 4 kwietnia jako oficjalny „Dzień Opiekuna Małego Dziecka”

Zmiany, które odczują żłobki i kluby dziecięce: żywienie, podwórko i prywatność

Żywienie: koniec przypadkowych jadłospisów

W placówkach pojawią się ustawowe wymogi dotyczące żywienia zbiorowego. Żłobki i kluby będą zobowiązane stosować środki spożywcze zgodne z normami żywienia dla populacji polskiej, co w praktyce ma oznaczać ograniczenie niezdrowej i przetworzonej żywności. Szczegółowe wymagania mają zostać doprecyzowane w rozporządzeniu ministra zdrowia w porozumieniu z ministrem rodziny.

Bezpieczna zabawa na zewnątrz jako standard, nie dodatek

Nowe przepisy regulują warunki pobytu dzieci na świeżym powietrzu. Ustawa wprowadza regulacje dotyczące placów zabaw przy żłobkach i klubach dziecięcych oraz zobowiązuje dziennych opiekunów do zapewnienia dzieciom dostępu do bezpiecznej przestrzeni do zabawy na zewnątrz.

Zakaz publikacji wizerunku dzieci – nawet za zgodą rodziców

Jedna z najbardziej jednoznacznych zmian to całkowity zakaz publikacji wizerunku dzieci przez podmioty prowadzące żłobek, klub dziecięcy lub punkt opieki dziennej. Co istotne, nie ma znaczenia, czy rodzic wyraził zgodę – zdjęcia dzieci nie będą mogły być udostępniane publicznie. Dla pracodawców oznacza to konieczność przejrzenia praktyk promocyjnych i komunikacji w social media, a dla rodziców – dodatkową warstwę bezpieczeństwa.

Punkt opieki dziennej: nowa forma organizacyjna i większa elastyczność

Nowelizacja zmienia też podejście do opieki dziennej. Pojawi się punkt opieki dziennej – forma niezależna od konkretnej osoby, czyli miejsce, w którym opiekę świadczą dzienni opiekunowie. Ma to zachęcić samorządy do rozwijania tej formy opieki.

• Maksymalnie 16 dzieci w punkcie opieki dziennej
• Możliwość zatrudnienia kilku opiekunów
• Uproszczone wymogi lokalowe względem żłobków (zbliżone do domowych)
• Dotychczasowe podmioty zatrudniające dziennych opiekunów (oraz opiekunowie na własny rachunek) staną się punktami opieki dziennej, a opiekunowie – ich pracownikami
• Łatwiejsze czasowe zastępstwa lub zmiana opiekuna bez nadmiernych formalności

Jednocześnie dzienni opiekunowie zachowają możliwość pracy poza punktem w ramach własnej działalności: do 5 dzieci samodzielnie lub do 8 dzieci, jeśli pomaga druga osoba z wymaganymi kwalifikacjami.

Checklista dla pracodawców i HR: co warto przygotować już teraz

• Audyt kwalifikacji i szkoleń opiekunów (w tym podejście do 30-godzinnego szkolenia oraz plan doszkalania)
• Budżet i procedury finansowania aktualizacji wiedzy i umiejętności – to obowiązek po stronie prowadzącego
• Polityka żywieniowa: weryfikacja dostawców i jadłospisów pod kątem nadchodzących wymogów
• Bezpieczeństwo przestrzeni zewnętrznych: place zabaw, dostęp do podwórka, procedury wyjść
• Komunikacja i marketing: natychmiastowe dostosowanie do zakazu publikacji wizerunku dzieci (strona WWW, social media, materiały promocyjne)
• Organizacja opieki dziennej: analiza, czy model „punktu opieki dziennej” jest korzystny (szczególnie dla JST i operatorów prywatnych)

Warto pamiętać: komunikat nie wskazuje daty wejścia przepisów w życie. Jeżeli prowadzisz placówkę lub rekrutujesz opiekunów, śledź dalszy przebieg prac legislacyjnych i akty wykonawcze (np. rozporządzenie dot. żywienia).

Źródło: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (gov.pl), 2026-07-17, https://www.gov.pl/web/rodzina/jeszcze-lepsza-opieka-zlobkowa-sejm-przyjal-ustawe-mrpips