Nowa ustawa antymobbingowa po głosowaniu w Sejmie: co zmieni się w firmach i dla pracowników

19 czerwca 2026 r. Sejm uchwalił rządowy projekt ustawy o nowych zasadach przeciwdziałania mobbingowi, przygotowany w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Teraz projekt trafi do Senatu. Zmiany mają – jak podkreśla resort – wzmocnić bezpieczeństwo pracowników i ułatwić firmom realne zapobieganie nękaniu w pracy.

Co jest stawką: prostsze zasady i dostosowanie do nowej rzeczywistości

Obecna definicja mobbingu w polskich przepisach ma ponad 20 lat. Według uzasadnienia zmian jest zbyt skomplikowana i w praktyce bywa trudna do zastosowania – zarówno dla pracowników, jak i pracodawców oraz sądów. W międzyczasie rynek pracy zmienił się radykalnie: upowszechniła się praca zdalna, komunikatory i wideokonferencje, a wraz z nimi pojawiły się nowe formy nękania.

Projekt ma wyraźniej pokazać, gdzie kończy się dopuszczalne zachowanie, a zaczyna przemoc – niezależnie od tego, czy dzieje się w biurze, czy online.

Nowa definicja mobbingu: także w e-mailu i na wideocallu

Zgodnie z informacją resortu projekt wprowadza bardziej przejrzystą, „życiową” definicję mobbingu, opartą na dorobku orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych oraz wnioskach z nauk o pracy i zarządzaniu. Sednem ma być uporczywe nękanie pracownika – także wtedy, gdy odbywa się przez e-mail, komunikator lub podczas wideokonferencji.

Istotne są też dwa praktyczne doprecyzowania:

• oddzielenie zachowań incydentalnych (jednorazowych) od mobbingu,
• wprowadzenie podejścia racjonalnej oceny sytuacji, które ma pomóc odróżnić realne nękanie od konfliktu czy nieporozumienia.

Jak to rozumieć w praktyce (przykłady z życia)

Nowe przepisy mają lepiej „łapać” sytuacje, które w pracy zdalnej często bywają bagatelizowane. Przykładowo, sygnałem ostrzegawczym może być:

• systematyczne ośmieszanie pracownika na firmowym czacie lub publiczne podważanie kompetencji podczas cyklicznych spotkań online,
• uporczywe izolowanie (np. stałe pomijanie w komunikacji, niewysyłanie kluczowych informacji tylko do jednej osoby),
• powtarzalne, nieuzasadnione „dociskanie” i straszenie konsekwencjami w sposób nękający, a nie zarządczy.

Jednocześnie projekt podkreśla, że złe zachowania warto nazywać po imieniu nawet wtedy, gdy nie spowodowały jeszcze poważnych skutków zdrowotnych.

Wyższe zadośćuczynienie: koniec z „symbolicznymi” kwotami

Projekt ma wzmocnić ochronę osób dotkniętych mobbingiem. Zapowiedziano wyższe minimalne zadośćuczynienie, które ma być adekwatne do krzywdy – a nie symboliczne. Resort wskazuje, że to odpowiedź na wieloletnie postulaty wynikające m.in. z orzecznictwa Sądu Najwyższego.

W komunikacie przytoczono także słowa ministry Agnieszki Dziemianowicz‑Bąk z wystąpienia sejmowego: „Mobbing jest przemocą” (źródło: MRPiPS).

Nowy obowiązek dla firm 9+: procedury antymobbingowe na piśmie

Duży nacisk położono na prewencję. Pracodawcy zatrudniający co najmniej 9 osób będą zobowiązani do:

• wprowadzenia wewnętrznych zasad i procedur przeciwdziałania mobbingowi,
• przedstawienia ich w formie dokumentu wewnątrzzakładowego.

Mniejsi pracodawcy nie dostaną obowiązku formalnego regulaminu, ale nadal będą zobowiązani do przeciwdziałania mobbingowi i podejmowania adekwatnych działań.

Rola pracowników i związków: więcej współtworzenia zasad

Zgodnie z zapowiedzią, w tworzeniu zasad większą rolę mają odgrywać pracownicy i związki zawodowe. W praktyce dla firm może to oznaczać konieczność realnych konsultacji i jasnego opisania ścieżki zgłoszeń, sposobu wyjaśniania spraw oraz standardów komunikacji w zespołach (również zdalnych).

Odpowiedzialność sprawcy: pracodawca odzyska koszty

Nowością ma być również możliwość, by pracodawca dochodził zwrotu kosztów od osoby, która dopuściła się mobbingu. Taki mechanizm ma wzmacniać osobistą odpowiedzialność sprawców i ograniczać sytuacje, w których konsekwencje finansowe ponosi wyłącznie firma.

Co mogą zrobić już dziś pracownicy i pracodawcy

Dla pracowników

• Notuj i archiwizuj powtarzalne zachowania: e-maile, wiadomości z komunikatorów, zaproszenia na spotkania, podsumowania po callach
• Jeśli czujesz nękanie – sygnalizuj je (przełożonemu wyżej, HR, związkowi), zanim sytuacja eskaluje

Dla pracodawców

• Sprawdź, czy masz aktualne procedury i czy działają w praktyce, a nie tylko „na papierze”
• Przygotuj standardy komunikacji dla pracy hybrydowej i zdalnej (czat, e-mail, wideospotkania)
• Rozważ szkolenia dla kadry kierowniczej: różnica między egzekwowaniem wyników a nękaniem

Projekt ustawy – po przyjęciu przez Sejm – jest na etapie prac w Senacie. Ostateczny kształt przepisów oraz termin wejścia w życie będą zależeć od dalszego procesu legislacyjnego.

Źródło: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, 2026-06-19, https://www.gov.pl/web/rodzina/sejm-przyjal-przygotowany-w-ministerstwie-rodziny-pracy-i-polityki-spolecznej-projekt-ustawy-o-przeciwdzialaniu-mobbingowi