Informator służby informacji powietrznej

Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Informator służby informacji powietrznej

Polskie propozycje

• Informator/Informatorka służby informacji powietrznej
• Specjalista/Specjalistka służby informacji powietrznej
• Pracownik/Pracowniczka służby informacji powietrznej
• Osoba pracująca na stanowisku informatora służby informacji powietrznej
• Kandydat/Kandydatka na stanowisko informatora służby informacji powietrznej

Angielskie propozycje

• Flight Information Service Officer (FISO)
• Air Traffic Flight Information Specialist

Zarobki na stanowisku Informator służby informacji powietrznej

W zależności od doświadczenia i miejsca pracy możesz liczyć na zarobki od ok. 6500 do 12000 PLN brutto miesięcznie, a w największych ośrodkach i przy dodatkach zmianowych także więcej.

Na poziom wynagrodzenia najczęściej wpływają:

• Doświadczenie zawodowe i samodzielność na stanowisku (staż, uprawnienia na kolejne pozycje)
• Region/miasto i wielkość lotniska/ośrodka (duże porty i ośrodki obszarowe zwykle płacą więcej)
• Sektor pracodawcy (instytucje zapewniające służby żeglugi powietrznej vs. mniejsze podmioty lotniskowe)
• Praca zmianowa i dodatki (noce, święta, dyżury, nadgodziny)
• Znajomość języka angielskiego lotniczego i jakość łączności/koordynacji
• Aktualne szkolenia, certyfikacje i zakres odpowiedzialności (np. stanowisko radarowe, większa złożoność ruchu)

Formy zatrudnienia i rozliczania: Informator służby informacji powietrznej

W tym zawodzie dominuje etat w organizacjach zapewniających służby ruchu lotniczego oraz w strukturach lotniskowych, ze względu na wymogi ciągłości pracy, szkolenia i odpowiedzialność operacyjną.

• Umowa o pracę (pełny etat; rzadziej część etatu) – najczęstsza forma
• Umowa zlecenie – sporadycznie, zwykle przy wsparciu operacyjnym lub pracach okołolotniczych (nie w kluczowej obsadzie stanowiska)
• Działalność gospodarcza (B2B) – rzadko spotykana w funkcjach stricte operacyjnych; częściej w szkoleniach/doradztwie
• Praca tymczasowa / sezonowa – wyjątkowo, raczej w zadaniach pomocniczych
• Inne: kontrakty wewnętrzne, delegacje między ośrodkami (zależnie od organizacji)

Typowe formy rozliczania to stała pensja miesięczna plus dodatki za pracę zmianową, dyżury, święta i nadgodziny; rzadko występują premie uznaniowe powiązane z jakością i wynikami zespołu.

Zadania i obowiązki na stanowisku Informator służby informacji powietrznej

Zakres obowiązków koncentruje się na pozyskiwaniu, weryfikacji i przekazywaniu informacji lotniczych (ruch, pogoda, ograniczenia) oraz na bieżącej koordynacji z innymi służbami w celu utrzymania bezpieczeństwa operacji.

• Sprawdzenie kompletności i sprawności stanowiska operacyjnego przed rozpoczęciem służby (łączność, radiostacje, systemy)
• Monitorowanie łączności z organami ATS oraz ze służbą meteorologiczną i reagowanie na zakłócenia
• Pozyskiwanie danych o ruchu lotniczym, sytuacji w przestrzeni i na lotnisku (w tym informacji od innych stanowisk)
• Pozyskiwanie i przekazywanie informacji meteorologicznych istotnych dla planowania i wykonywania lotu
• Analiza depesz i komunikatów operacyjnych (np. NOTAM/sloty/ostrzeżenia) zgodnie z lokalnymi procedurami
• Przekazywanie pilotom informacji o ruchu, warunkach i ograniczeniach (w locie i na ziemi) zgodnie z frazeologią
• Przyjmowanie planów lotów, weryfikacja formalna i przekazywanie ich pod właściwe adresy
• Współpraca z ośrodkiem informacji powietrznej oraz innymi organami ruchu w zakresie koordynacji informacji
• Współdziałanie ze służbami lotniskowymi (utrzymanie zdatności, handling) i służbami ratowniczymi w sytuacjach operacyjnych
• Prowadzenie wymaganej dokumentacji operacyjnej oraz raportowanie zdarzeń zgodnie z procedurami
• Utrzymywanie bieżącej znajomości procedur lokalnych i zmian w przepisach/opracowaniach operacyjnych

Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Informator służby informacji powietrznej

Wymagania regulacyjne

To zawód o charakterze regulowanym w praktyce operacyjnej: praca na stanowisku służby informacji powietrznej wymaga ukończenia dedykowanego szkolenia oraz posiadania aktualnych uprawnień/kompetencji operacyjnych nadawanych i utrzymywanych zgodnie z procedurami organizacji zapewniającej służby żeglugi powietrznej oraz wymaganiami lotniczymi (m.in. w obszarze szkolenia, sprawdzianów i znajomości języka). W zależności od stanowiska mogą obowiązywać dodatkowe wymagania dotyczące frazeologii, znajomości procedur oraz okresowych kontroli kompetencji.

Wymagane wykształcenie

• Najczęściej minimum średnie; mile widziane studia (np. lotnictwo i kosmonautyka, bezpieczeństwo, transport, nawigacja, logistyka, zarządzanie)
• Gotowość do ukończenia szkolenia stanowiskowego i pracy w środowisku o wysokiej odpowiedzialności

Kompetencje twarde

• Znajomość podstaw prawa lotniczego i procedur ATS/FIS w zakresie wymaganym na danym stanowisku
• Umiejętność pracy z systemami informacji lotniczej i narzędziami dyżurnymi (komunikaty, depesze, plany lotów)
• Radiokomunikacja i poprawna frazeologia (w tym lotniczy angielski)
• Analiza informacji meteorologicznych (METAR/TAF/SIGMET w zakresie użytkowym)
• Wysoka dokładność, umiejętność priorytetyzacji i pracy pod presją czasu

Kompetencje miękkie

• Jasna komunikacja i asertywność w przekazywaniu informacji krytycznych
• Odporność na stres i utrzymanie koncentracji w długich dyżurach
• Odpowiedzialność, rzetelność i etyka pracy (bezpieczeństwo ponad wszystko)
• Współpraca zespołowa i dobra koordynacja między służbami
• Szybkie uczenie się procedur oraz dyscyplina w ich stosowaniu

Certyfikaty i licencje

• Uprawnienia/kwalifikacje wewnętrzne na stanowisko FIS (nadawane po szkoleniu i sprawdzeniach)
• Potwierdzenie znajomości języka angielskiego lotniczego na wymaganym poziomie (w zależności od pracodawcy i stanowiska)
• Okresowe sprawdziany kompetencji i szkolenia odświeżające (refresher)

Specjalizacje i ścieżki awansu: Informator służby informacji powietrznej

Warianty specjalizacji

• Lotniskowa służba informacji powietrznej (AFIS) – praca w środowisku portu lotniczego, wsparcie operacji startów/lądowań informacją
• Obszarowa służba informacji powietrznej (FIS) – informacja dla ruchu w określonym rejonie przestrzeni powietrznej
• Radarowa obszarowa służba informacji powietrznej – praca z narzędziami obrazowania sytuacji ruchowej (zależnie od organizacji i procedur)
• Koordynacja informacji i planów lotów – większy nacisk na obieg depesz, planowanie i współpracę z ARO/AIS
• Instruktor/egzaminator wewnętrzny – szkolenie nowych osób, prowadzenie treningów i ocen kompetencji (po spełnieniu wymagań)

Poziomy stanowisk

• Junior / Początkujący – po szkoleniu podstawowym, pod nadzorem, ograniczony zakres zadań
• Mid / Samodzielny – pełna samodzielność na stanowisku, bieżąca koordynacja i obsługa standardowych sytuacji
• Senior / Ekspert – praca w najbardziej złożonych warunkach, mentoring, wsparcie w sytuacjach niestandardowych
• Kierownik / Manager – koordynacja zespołu, grafiki, jakość, procedury, szkolenia i współpraca międzydziałowa

Możliwości awansu

Typowa ścieżka rozwoju prowadzi od pracy pod nadzorem do pełnej samodzielności, następnie do roli starszego specjalisty (często z dodatkowymi uprawnieniami na kolejne stanowiska/obszary). Dalszy awans bywa związany z funkcjami szkoleniowymi (instruktor), koordynacyjnymi (lider zmiany) lub kierowniczymi (nadzór operacyjny). Część osób rozwija karierę w kierunku pokrewnych obszarów ATM/ANS, szkoleń lub bezpieczeństwa operacji.

Ryzyka i wyzwania w pracy: Informator służby informacji powietrznej

Zagrożenia zawodowe

• Wysokie obciążenie psychiczne i ryzyko przemęczenia (praca zmianowa, noce, długotrwała koncentracja)
• Błędy komunikacyjne (np. nieprecyzyjny komunikat) mogą skutkować incydentem operacyjnym, dlatego wymagane są rygorystyczne procedury

Wyzwania w pracy

• Priorytetyzacja wielu źródeł informacji jednocześnie (ruch, pogoda, ograniczenia, zdarzenia na lotnisku)
• Utrzymanie jakości komunikacji radiowej w trudnych warunkach (zakłócenia, natężenie korespondencji, sytuacje nietypowe)
• Szybka adaptacja do zmian procedur i aktualizacji dokumentów operacyjnych
• Współpraca między służbami i zachowanie spójności informacji przekazywanej różnym odbiorcom

Aspekty prawne

Praca odbywa się w reżimie przepisów i procedur lotniczych; obowiązuje wysoka odpowiedzialność zawodowa za rzetelność przekazywanych informacji i prowadzenie dokumentacji. W przypadku zdarzeń lotniczych możliwe są analizy i postępowania wyjaśniające, dlatego kluczowe jest działanie zgodnie z procedurami, standardami bezpieczeństwa oraz zasadami raportowania.

Perspektywy zawodowe: Informator służby informacji powietrznej

Zapotrzebowanie na rynku pracy

Zapotrzebowanie jest zwykle stabilne z okresowymi wahaniami zależnymi od natężenia ruchu lotniczego, inwestycji infrastrukturalnych oraz polityki kadrowej w instytucjach lotniczych. To zawód niszowy, więc rekrutacje nie są masowe, ale osoby z aktualnymi uprawnieniami i dobrą znajomością angielskiego mają relatywnie mocną pozycję. Dodatkowym czynnikiem jest naturalna rotacja i potrzeba obsady zmianowej.

Wpływ sztucznej inteligencji

AI będzie przede wszystkim wsparciem: automatyczne filtrowanie depesz, lepsze alertowanie o zmianach pogody i ograniczeniach, podpowiedzi priorytetów oraz narzędzia do analizy sytuacyjnej. Nie oznacza to łatwego zastąpienia człowieka, bo kluczowe pozostają odpowiedzialność operacyjna, komunikacja radiowa, ocena kontekstu i praca zgodna z procedurami. Rola informatora może przesunąć się w stronę nadzoru nad systemami i zarządzania informacją, przy jednoczesnym utrzymaniu kompetencji komunikacyjnych.

Trendy rynkowe

W praktyce rośnie znaczenie cyfryzacji obiegu informacji (integracja danych o pogodzie i ruchu), standaryzacji raportowania zdarzeń, oraz wymogów jakościowych (ciągłe szkolenia i sprawdziany). Coraz większy nacisk kładzie się też na zarządzanie zmęczeniem w pracy zmianowej oraz na kompetencje językowe w środowisku międzynarodowym.

Typowy dzień pracy: Informator służby informacji powietrznej

Praca ma charakter dyżurowy, a rytm zależy od grafiku zmian i natężenia ruchu. Dzień (zmiana) jest mocno ustrukturyzowany procedurami i check-listami.

• Poranne obowiązki: przejęcie zmiany, briefing operacyjny, sprawdzenie łączności i systemów, zapoznanie się z aktualnymi komunikatami i pogodą
• Główne zadania w ciągu dnia: monitorowanie sytuacji, pozyskiwanie i analiza depesz, przekazywanie informacji pilotom, obsługa planów lotów, koordynacja z innymi służbami
• Spotkania, komunikacja: bieżąca koordynacja z ATC, meteo, służbami lotniska; w razie zdarzeń szybka wymiana informacji i eskalacja zgodnie z procedurą
• Zakończenie dnia: przekazanie zmiany, wpisy w dokumentacji, raporty/uwagi dla kolejnej obsady, zabezpieczenie stanowiska

Narzędzia i technologie: Informator służby informacji powietrznej

W pracy wykorzystywane są przede wszystkim systemy łączności i narzędzia do dystrybucji/analizy informacji lotniczej oraz meteorologicznej. Konkretne rozwiązania zależą od pracodawcy i stanowiska.

• Radiostacje lotnicze i systemy łączności (VHF/UHF), interkomy, rejestracja korespondencji
• Systemy prezentacji sytuacji ruchowej (w tym rozwiązania radarowe/obrazowania – zależnie od stanowiska)
• Narzędzia do obsługi depesz i komunikatów operacyjnych (np. NOTAM, ostrzeżenia, komunikaty o ograniczeniach)
• Systemy do obsługi planów lotów i dystrybucji informacji (przyjmowanie, adresowanie, przekazywanie)
• Serwisy i narzędzia meteorologiczne (METAR, TAF, SIGMET, mapy i ostrzeżenia)
• Dokumentacja operacyjna, checklisty, instrukcje lokalne i procedury

To zawód wymagający specjalistycznych narzędzi, ale najważniejsze jest ich poprawne użycie zgodnie z procedurami i utrzymanie wysokiej jakości komunikacji.