Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru

Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru

Polskie propozycje

• Kontroler/Kontrolerka (sterowniczy/sterownicza) urządzeń do produkcji papieru
• Operator/Operatorka sterowni produkcji papieru
• Operator/Operatorka instalacji przygotowania masy papierniczej i produkcji papieru
• Specjalista/Specjalistka ds. sterowania procesem produkcji papieru
• Osoba na stanowisku operatora sterowania procesem w papierni

Angielskie propozycje

• Pulp and Paper Control Room Operator
• Paper Machine Process Controller

Zarobki na stanowisku Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru

W zależności od doświadczenia i systemu zmianowego możesz liczyć na zarobki od ok. 5500 do 9500 PLN brutto miesięcznie, a w dużych zakładach z dodatkami zmianowymi często wyżej.

Na poziom wynagrodzenia wpływają m.in.:

• Doświadczenie zawodowe i samodzielność w prowadzeniu procesu
• Region/miasto oraz lokalny rynek pracy (papiernie i zakłady celulozowe)
• Skala i stopień automatyzacji zakładu (DCS/SCADA, nowoczesne maszyny papiernicze)
• System pracy (zmiany, noce, święta) i dodatki za dyżury/nadgodziny
• Zakres odpowiedzialności (nadzór nad zespołem, kluczowe węzły technologiczne)
• Uprawnienia i certyfikaty (np. SEP, UDT) oraz znajomość jakości i chemii papierniczej

Formy zatrudnienia i rozliczania: Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru

Najczęściej jest to praca etatowa w zakładzie produkcyjnym, wymagająca dyspozycyjności zmianowej oraz ścisłego przestrzegania procedur jakości i BHP.

• Umowa o pracę (pełny etat; rzadziej część etatu) – najpopularniejsza w papierniach
• Umowa zlecenie / umowa o dzieło – sporadycznie, np. przy wsparciu rozruchów, inwentaryzacjach lub prostych pracach pomocniczych
• Działalność gospodarcza (B2B) – rzadziej; częściej w rolach doradczych, uruchomieniowych lub szkoleniowych
• Praca tymczasowa – możliwa przy zwiększonych zamówieniach lub zastępstwach, zwykle na stanowiskach pomocniczych

Typowe formy rozliczania to stała pensja miesięczna oraz dodatki: zmianowy, nocny, świąteczny, premie za wyniki/jakość, czasem premia frekwencyjna lub za brak przestojów.

Zadania i obowiązki na stanowisku Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru

Głównym zadaniem jest sterowanie i nadzór nad ciągiem technologicznym przygotowania masy papierniczej oraz produkcji papieru z poziomu sterowni, z naciskiem na stabilność parametrów, jakość i bezpieczeństwo procesu.

• Obsługa elektronicznego/skrupulatnie skomputeryzowanego pulpitu sterowniczego w sterowni (DCS/SCADA)
• Nadzór nad przygotowaniem masy papierniczej (roztwarzanie surowców, bielenie, mielenie, mieszanie z dodatkami)
• Sterowanie etapami wytwarzania papieru: formowanie i odwadnianie wstęgi, prasowanie, suszenie, uszlachetnianie, cięcie i nawijanie
• Zadawanie i kontrola parametrów jakościowych (np. gramatura, wilgotność, grubość, kolor, połysk)
• Kontrola doprowadzania surowców i środków produkcji (dodatki masowe, substancje powlekające)
• Włączanie/wyłączanie urządzeń i węzłów technologicznych, zgodnie z instrukcjami ruchowymi
• Regulacja zaworów i pomp instalacji technologicznych i energetycznych
• Monitorowanie alarmów, wskaźników i rejestratorów; szybka reakcja na odchylenia i prowadzenie działań korygujących
• Wykrywanie objawów usterek, inicjowanie diagnostyki i zgłaszanie problemów do utrzymania ruchu
• Pobieranie próbek i przekazywanie ich do kontroli laboratoryjnej, współpraca z działem jakości
• Czyszczenie i konserwacja sprzętu w zakresie określonym w instrukcjach
• Prowadzenie zapisów produkcyjnych, raportów zmianowych oraz nadzór nad pracą innych pracowników (jeśli dotyczy)

Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru

Wymagane wykształcenie

• Najczęściej: wykształcenie techniczne (branżowe/technikum) – automatyka, mechatronika, elektrotechnika, chemia/technologia chemiczna, papiernictwo, inżynieria procesowa
• Mile widziane: studia (inżynierskie) z automatyki i robotyki, inżynierii chemicznej i procesowej, technologii papieru, inżynierii środowiska

Kompetencje twarde

• Umiejętność pracy na systemach sterowania procesem (SCADA/DCS), odczyt trendów i interpretacja alarmów
• Znajomość podstaw technologii papierniczej: przygotowanie masy, odwadnianie, suszenie, powlekanie, nawijanie
• Podstawy chemii przemysłowej (dodatki masowe, środki bielące, substancje powlekające) i wpływu na parametry papieru
• Kontrola jakości w produkcji (rozumienie parametrów i tolerancji, współpraca z laboratorium)
• Podstawowa wiedza techniczna o armaturze, pompach, zaworach, instalacjach mediów (para, woda, sprężone powietrze)
• Umiejętność prowadzenia dokumentacji produkcyjnej i pracy zgodnie z procedurami

Kompetencje miękkie

• Opanowanie i szybkie podejmowanie decyzji pod presją czasu (alarmy, odchylenia procesu)
• Dokładność i odpowiedzialność za jakość oraz bezpieczeństwo
• Komunikacja i współpraca (utrzymanie ruchu, laboratorium, brygadziści, operatorzy w terenie)
• Myślenie analityczne i nastawienie na rozwiązywanie problemów
• Gotowość do pracy zmianowej oraz dobra organizacja przekazania zmiany

Certyfikaty i licencje

• Uprawnienia SEP (E) – często mile widziane, czasem wymagane w zależności od zakładu
• Uprawnienia UDT – przydatne, jeśli rola obejmuje obsługę określonych urządzeń (np. suwnice, wózki), zależnie od pracodawcy
• Szkolenia z BHP, ppoż., LOTO (Lockout/Tagout) oraz podstaw jakości (np. ISO 9001) – zwykle zapewnia pracodawca

Specjalizacje i ścieżki awansu: Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru

Warianty specjalizacji

• Sterowanie przygotowaniem masy papierniczej – koncentracja na roztwarzaniu, bieleniu, mieleniu i stabilizacji składu
• Sterowanie maszyną papierniczą (paper machine) – optymalizacja formowania, pras, suszarni, nawijania i minimalizacji zrywów
• Kontrola jakości procesu – specjalizacja w parametrach jakości, analizie przyczyn odchyleń i współpracy z laboratorium
• Rozruchy i optymalizacja (process improvement) – wsparcie modernizacji, wdrożeń automatyki i projektów redukcji strat
• Sterowanie powlekaniem/uszlachetnianiem – praca bliżej węzłów odpowiedzialnych za właściwości powierzchni papieru

Poziomy stanowisk

• Junior / Początkujący – praca pod nadzorem, nauka instalacji i procedur, wsparcie kontroli parametrów
• Mid / Samodzielny – samodzielne prowadzenie zmiany na wskazanym odcinku, reagowanie na odchylenia i koordynacja z terenem
• Senior / Ekspert – odpowiedzialność za kluczowe węzły, szkolenie innych, analiza przyczyn przestojów i strat jakości
• Kierownik / Manager – brygadzista/kierownik zmiany, mistrz produkcji, kierownik wydziału, koordynacja KPI i bezpieczeństwa

Możliwości awansu

Typowa ścieżka kariery prowadzi od operatora/sterowniczego na wybranym odcinku przez samodzielnego kontrolera procesu do starszego kontrolera lub lidera zmiany. Dalszy rozwój to stanowiska brygadzisty/mistrza produkcji, specjalisty ds. jakości/procesu lub rola w dziale ciągłego doskonalenia i automatyki (np. inżynier procesu, inżynier DCS/SCADA), zwłaszcza w zakładach modernizujących linie.

Ryzyka i wyzwania w pracy: Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru

Zagrożenia zawodowe

• Stres i zmęczenie związane z pracą zmianową oraz odpowiedzialnością za ciągłość procesu (nocne alarmy, szybkie decyzje)
• Ekspozycja na hałas, podwyższoną temperaturę i wilgotność na hali (podczas wejść terenowych)
• Kontakt z chemikaliami procesowymi (np. środki bielące, dodatki) – ryzyko podrażnień, wymagane procedury i ŚOI
• Ryzyko wypadkowe w środowisku przemysłowym (ruchome części maszyn, gorące media, śliskie powierzchnie) – szczególnie poza sterownią

Wyzwania w pracy

• Utrzymanie stabilnej jakości papieru mimo zmienności surowca (np. makulatura o różnej jakości) i warunków procesu
• Szybka diagnoza przyczyn odchyleń (zrywy wstęgi, wahania wilgotności/gramatury, problemy z powlekaniem)
• Skuteczna współpraca z utrzymaniem ruchu, laboratorium i operatorami w terenie przy presji czasu
• Praca na wielu ekranach i sygnałach jednocześnie – konieczność selekcji priorytetów i unikania błędów

Aspekty prawne

Kluczowe są obowiązki wynikające z przepisów BHP, ppoż. oraz wewnętrznych procedur zakładowych (instrukcje ruchowe, LOTO, zasady dopuszczeń do prac). W praktyce kontroler odpowiada za poprawność prowadzenia procesu w ramach swoich uprawnień oraz za rzetelność zapisów produkcyjnych i jakościowych, które mogą podlegać audytom (np. systemy ISO, wymagania klientów).

Perspektywy zawodowe: Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru

Zapotrzebowanie na rynku pracy

Zapotrzebowanie na ten zawód zwykle utrzymuje się na stabilnym poziomie. Papiernie działają w trybie ciągłym i potrzebują stałej obsady sterowni, a dodatkowo rosną wymagania jakościowe w opakowaniach i papierach specjalistycznych. Jednocześnie część segmentów (np. papier graficzny) jest pod presją cyfryzacji, co sprzyja przesuwaniu zatrudnienia w stronę opakowań, tektury i produktów higienicznych.

Wpływ sztucznej inteligencji

AI jest przede wszystkim szansą: wspiera predykcję jakości, wczesne wykrywanie anomalii i optymalizację nastaw (np. stabilizacja gramatury, ograniczanie strat i zrywów). Nie eliminuje jednak roli kontrolera – zmienia ją w kierunku nadzoru, interpretacji rekomendacji systemu, podejmowania decyzji w sytuacjach nietypowych oraz koordynacji działań ludzi i służb technicznych. Wymagane będą lepsze kompetencje analityczne i rozumienie danych procesowych.

Trendy rynkowe

Najważniejsze trendy to: większa automatyzacja i integracja danych (DCS/SCADA, MES), nacisk na efektywność energetyczną i odzysk ciepła, rosnące znaczenie recyklingu i jakości makulatury, rozwój opakowań papierowych oraz zaostrzające się wymagania środowiskowe. Coraz częściej od sterowniczych oczekuje się także podstaw analizy danych procesowych oraz udziału w projektach ciągłego doskonalenia.

Typowy dzień pracy: Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru

Praca ma rytm zmianowy i jest silnie zależna od bieżącej stabilności procesu, jakości surowca oraz planu produkcji (asortymenty, przezbrojenia, postoje).

• Poranne obowiązki: przejęcie zmiany, przegląd raportu i zdarzeń (alarmy, odchylenia, postoje), sprawdzenie kluczowych parametrów i planu produkcji
• Główne zadania w ciągu dnia: sterowanie nastawami procesu w DCS/SCADA, kontrola doprowadzania surowców i dodatków, monitorowanie jakości (trendów i wyników laboratoryjnych), szybkie działania korygujące przy odchyleniach
• Spotkania, komunikacja: stały kontakt przez radio/telefon z operatorami w terenie, konsultacje z laboratorium oraz zgłoszenia i uzgodnienia z utrzymaniem ruchu (diagnoza, priorytety napraw)
• Zakończenie dnia: uporządkowanie zapisów, raport zmianowy, przekazanie informacji kolejnej zmianie (parametry, ryzyka, otwarte zgłoszenia, zalecenia)

Narzędzia i technologie: Kontroler (sterowniczy) urządzeń do produkcji papieru

To zawód oparty na pracy z automatyką przemysłową i systemami nadzoru procesu, uzupełnionej o narzędzia kontroli jakości oraz komunikację z zespołami na produkcji.

• Systemy sterowania i wizualizacji procesu: DCS/SCADA (zależnie od zakładu)
• Systemy raportowania produkcji i jakości: MES/ERP, raporty zmianowe, rejestry zdarzeń
• Urządzenia pomiarowe online (w ramach linii): czujniki gramatury, wilgotności, grubości, barwy/połysku, przepływomierze, mierniki pH/konduktywności
• Rejestratory trendów, alarm management, panele operatorskie HMI
• Łączność zakładowa: radiotelefony, telefony wewnętrzne, systemy zgłoszeń do utrzymania ruchu (CMMS)
• Podstawowe narzędzia do poboru próbek i współpracy z laboratorium (pojemniki, etykiety wewnętrzne, protokoły)

Dobór konkretnych systemów zależy od papierni – najważniejsza jest umiejętność szybkiej orientacji w logice instalacji i ekranach procesu.