Technik informacji naukowej

Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Technik informacji naukowej

Polskie propozycje

• Technik informacji naukowej / Techniczka informacji naukowej
• Asystent informacji naukowej / Asystentka informacji naukowej
• Specjalista / Specjalistka ds. informacji naukowej
• Osoba na stanowisku technika informacji naukowej
• Kandydat / Kandydatka na stanowisko technika informacji naukowej

Angielskie propozycje

• Scientific Information Technician
• Information Services Technician

Zarobki na stanowisku Technik informacji naukowej

W zależności od doświadczenia możesz liczyć na zarobki od ok. 5000 do 8500 PLN brutto miesięcznie (najczęściej sektor publiczny bliżej dolnych widełek, prywatny – bliżej górnych).

Na wysokość wynagrodzenia wpływają:

• Doświadczenie zawodowe (samodzielność w opracowaniu zasobów, praca z bazami i systemami)
• Region/miasto (duże ośrodki akademickie: Warszawa, Kraków, Wrocław, Poznań, Gdańsk)
• Branża/sektor (uczelnia i instytucje kultury vs. wydawnictwa, consulting, brokerzy informacji)
• Znajomość języków (zwłaszcza angielskiego) i umiejętność pracy z literaturą obcojęzyczną
• Zakres odpowiedzialności (koordynacja zbiorów, szkolenia użytkowników, współpraca międzynarodowa)
• Kompetencje IT (systemy biblioteczne, bazy danych, elementy analizy danych)

Formy zatrudnienia i rozliczania: Technik informacji naukowej

W Polsce technik informacji naukowej najczęściej pracuje w instytucjach publicznych (biblioteki, uczelnie, muzea, archiwa) oraz w podmiotach komercyjnych zajmujących się informacją i dokumentacją.

• Umowa o pracę (pełny etat, część etatu) – najczęstsza w bibliotekach, uczelniach i instytucjach kultury
• Umowa zlecenie / umowa o dzieło – przy projektach: digitalizacja, opracowanie zbiorów, kwerendy, przygotowanie bibliografii
• Działalność gospodarcza (B2B) – rzadziej, ale spotykane przy usługach brokerskich, konsultingu, pracy projektowej
• Praca tymczasowa / sezonowa – sporadycznie (np. prace inwentaryzacyjne, wsparcie wydarzeń, wdrożenia i migracje danych)
• Współpraca projektowa grantowa – częsta w instytucjach naukowych i przy repozytoriach

Typowe formy rozliczania to pensja miesięczna (UoP) oraz stawka godzinowa lub ryczałt za projekt (zlecenie/B2B). Prowizja zwykle nie występuje.

Zadania i obowiązki na stanowisku Technik informacji naukowej

Zakres pracy koncentruje się na pozyskiwaniu i ocenie źródeł, tworzeniu opisów/metadanych oraz obsłudze informacyjnej użytkowników z wykorzystaniem narzędzi tradycyjnych i cyfrowych.

• Wyszukiwanie informacji w źródłach tradycyjnych i cyfrowych (katalogi, bazy danych, repozytoria)
• Selekcja i ocena jakości oraz przydatności źródeł informacji
• Gromadzenie zbiorów: publikacje, czasopisma, dokumenty, multimedia i zasoby cyfrowe
• Tworzenie opisów bibliograficznych i metadanych zgodnie z normami i standardami
• Klasyfikowanie i indeksowanie dokumentów (języki informacyjno-wyszukiwawcze, słowa kluczowe)
• Prowadzenie katalogów, kartotek i baz danych (w tym aktualizacja rekordów)
• Obsługa skomputeryzowanych systemów gromadzenia i wyszukiwania informacji
• Udzielanie odpowiedzi na zapytania informacyjne; prowadzenie wywiadu informacyjnego z użytkownikiem
• Przygotowywanie zestawień bibliograficznych i dokumentacyjnych dla pracowników naukowych/zespołów
• Współpraca i wymiana informacji z innymi ośrodkami w kraju i za granicą
• Wsparcie organizacyjne działań informacyjnych (np. konferencje, wystawy, targi)
• Podstawowe prace biurowe oraz obsługa sprzętu biurowego (skaner, drukarka, ksero)

Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Technik informacji naukowej

Wymagane wykształcenie

• Preferowane co najmniej wykształcenie średnie
• Mile widziane wykształcenie policealne/techniczne w zawodzie pokrewnym: technik archiwista
• Atutem są studia: bibliologia i informatologia, informacja naukowa i bibliotekoznawstwo, zarządzanie informacją

Kompetencje twarde

• Wyszukiwanie i weryfikowanie informacji (katalogi, bazy bibliograficzne i pełnotekstowe, repozytoria)
• Tworzenie i standaryzacja opisów bibliograficznych oraz metadanych
• Klasyfikowanie, indeksowanie, tworzenie adnotacji/abstraktów
• Obsługa zintegrowanych systemów bibliotecznych i narzędzi do ewidencji zasobów
• Praca z dokumentami cyfrowymi (digitalizacja w podstawowym zakresie, kontrola jakości plików, porządkowanie)
• Podstawowa znajomość prawa autorskiego w kontekście udostępniania materiałów
• Sprawna obsługa komputera, pakietu biurowego i urządzeń biurowych
• Znajomość języka angielskiego (co najmniej komunikatywnie) do pracy z literaturą i bazami

Kompetencje miękkie

• Komunikacja i umiejętność prowadzenia rozmowy/korespondencji z użytkownikiem
• Dokładność, sumienność i systematyczność w pracy z danymi
• Koncentracja i dobra organizacja pracy (priorytety, terminy, porządek w zasobach)
• Empatia i odporność na stres (kontakt z wymagającymi klientami/użytkownikami)
• Współpraca w zespole oraz kultura osobista

Certyfikaty i licencje

• Certyfikaty językowe (np. B1/B2) – jako potwierdzenie kompetencji
• Szkolenia z wyszukiwania i analizy informacji w specjalistycznych bazach danych
• Świadectwa kwalifikacji w zawodzie pokrewnym technik archiwista (np. kwalifikacje AU.63/AU.64 – zależnie od aktualnych podstaw programowych)

Specjalizacje i ścieżki awansu: Technik informacji naukowej

Warianty specjalizacji

• Obsługa informacji dla nauki i dydaktyki – wsparcie badaczy, kwerendy, bibliografie, szkolenia z baz danych
• Opracowanie zbiorów i metadane – standaryzacja opisów, indeksowanie, kontrola jakości rekordów
• Repozytoria i biblioteki cyfrowe – udostępnianie zasobów online, praca z politykami dostępu i metadanymi
• Informacja patentowa i techniczna – wyszukiwania specjalistyczne dla firm i instytucji
• Digitalizacja i dokumentacja – porządkowanie, skanowanie, podstawowa obróbka i ewidencja materiałów

Poziomy stanowisk

• Junior / Początkujący – wsparcie wyszukiwań, ewidencja, proste opisy, obsługa użytkowników pod nadzorem
• Mid / Samodzielny – samodzielne opracowanie zasobów, przygotowanie bibliografii, prowadzenie zapytań
• Senior / Ekspert – specjalistyczne kwerendy, koordynacja jakości danych, szkolenia, rozwój usług informacyjnych
• Kierownik / Manager – koordynacja zespołu lub pracowni informacji, planowanie usług, współpraca międzyinstytucjonalna

Możliwości awansu

Typowa ścieżka obejmuje przejście od zadań operacyjnych (opracowanie i udostępnianie informacji) do ról samodzielnych i eksperckich, a następnie do koordynacji małego zespołu lub obszaru (np. repozytorium, informacja dziedzinowa). Awans wspierają: doświadczenie, szkolenia branżowe, znajomość baz danych oraz studia wyższe z obszaru informacji naukowej/zarządzania informacją.

Ryzyka i wyzwania w pracy: Technik informacji naukowej

Zagrożenia zawodowe

• Długotrwała praca przy komputerze (zmęczenie wzroku, przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego)
• Kontakt z alergenami (kurz, pył w pracy z zasobami papierowymi)
• Stres w kontakcie z trudnym użytkownikiem/klientem oraz presja terminów przy zapytaniach

Wyzwania w pracy

• Szybkie zmiany narzędzi i źródeł (nowe bazy danych, migracje systemów, standardy metadanych)
• Odróżnianie źródeł wiarygodnych od niskiej jakości treści w internecie
• Utrzymanie wysokiej jakości danych (spójność opisów, klasyfikacji i indeksów)
• Łączenie pracy „back office” (opracowanie) z obsługą użytkowników i komunikacją

Aspekty prawne

W pracy istotne są przepisy dotyczące prawa autorskiego i praw pokrewnych (np. w zakresie udostępniania kopii, wykorzystania materiałów na szkoleniach i w repozytoriach) oraz wewnętrzne procedury instytucji dotyczące przetwarzania i udostępniania informacji. W zależności od miejsca pracy mogą pojawiać się także wymagania dot. ochrony danych (RODO) w kontekście obsługi użytkowników i korespondencji.

Perspektywy zawodowe: Technik informacji naukowej

Zapotrzebowanie na rynku pracy

Zapotrzebowanie jest umiarkowane i w dużej mierze skoncentrowane w większych ośrodkach akademickich oraz instytucjach publicznych (biblioteki, uczelnie, instytuty, archiwa). W sektorze prywatnym liczba stanowisk jest mniejsza, ale rośnie znaczenie ról researchowych i dokumentacyjnych w konsultingu, wydawnictwach oraz firmach pracujących na wiedzy. Kluczowym czynnikiem jest cyfryzacja zasobów i potrzeba porządkowania oraz udostępniania danych wysokiej jakości.

Wpływ sztucznej inteligencji

AI będzie automatyzować część rutynowych działań (np. podpowiedzi słów kluczowych, wstępne streszczenia, rozpoznawanie treści i metadanych), co może zmniejszyć nakład pracy na proste opracowanie. Jednocześnie rośnie rola człowieka w kontroli jakości, doborze źródeł, weryfikacji wiarygodności, interpretacji zapytań i prowadzeniu obsługi użytkownika. W praktyce AI jest bardziej szansą (większa efektywność i nowe usługi) niż pełnym zastąpieniem zawodu.

Trendy rynkowe

Najważniejsze trendy to rozwój repozytoriów i bibliotek cyfrowych, standaryzacja metadanych, rosnące znaczenie open access, szkolenia z kompetencji informacyjnych oraz coraz większe oczekiwania użytkowników co do szybkich, precyzyjnych odpowiedzi. W części instytucji rośnie też zapotrzebowanie na umiejętności analizy informacji (bibliometria, wskaźniki, raportowanie) i współpracę z działami IT przy systemach wyszukiwawczych.

Typowy dzień pracy: Technik informacji naukowej

Dzień pracy łączy działania „zaplecza” (opracowanie zasobów, bazy danych) z obsługą informacyjną użytkowników i współpracą z innymi jednostkami.

• Poranne obowiązki: przegląd zgłoszeń i zapytań, priorytetyzacja zadań, weryfikacja nowych nabytków/plików do opracowania
• Główne zadania w ciągu dnia: wyszukiwanie informacji w bazach i katalogach, tworzenie opisów bibliograficznych i metadanych, aktualizacja rekordów w systemie, przygotowanie zestawień bibliograficznych
• Spotkania, komunikacja: wywiad informacyjny z użytkownikiem, korespondencja z innymi ośrodkami, uzgodnienia dot. wymiany lub udostępnienia materiałów, ewentualnie szkolenia dla użytkowników
• Zakończenie dnia: podsumowanie statusu zapytań, archiwizacja/porządkowanie dokumentów, przygotowanie listy zadań na kolejny dzień

Narzędzia i technologie: Technik informacji naukowej

W pracy wykorzystywane są zarówno narzędzia biurowe, jak i systemy do wyszukiwania oraz opracowania informacji.

• Komputer z dostępem do internetu oraz pakiet biurowy (edytor tekstu, arkusz, prezentacje)
• Zintegrowane systemy biblioteczne i katalogowe (zależnie od instytucji)
• Bazy danych bibliograficzne i pełnotekstowe oraz repozytoria instytucjonalne
• Narzędzia wyszukiwawcze i języki informacyjno-wyszukiwawcze (hasła, słowa kluczowe, klasyfikacje)
• Skaner, drukarka, kserokopiarka; czasem urządzenia do oprawy/laminowania (bindownica, laminarka)
• Telefon, e-mail i komunikatory do obsługi zapytań oraz współpracy z innymi ośrodkami
• Podstawowe narzędzia do przygotowania materiałów informacyjnych (np. programy do prezentacji i prostej grafiki)

Dobór narzędzi zależy od miejsca zatrudnienia (biblioteka/uczelnia/archiwum/firmy researchowe) i stopnia cyfryzacji zasobów.