Inżynier techniki świetlnej

Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Inżynier techniki świetlnej

Polskie propozycje

• Inżynier / Inżynierka techniki świetlnej
• Projektant / Projektantka oświetlenia
• Specjalista / Specjalistka ds. techniki świetlnej
• Osoba na stanowisku inżyniera techniki świetlnej
• Kandydat / Kandydatka na stanowisko inżyniera techniki świetlnej

Angielskie propozycje

• Lighting Engineer
• Lighting Design Engineer

Zarobki na stanowisku Inżynier techniki świetlnej

W zależności od doświadczenia i skali projektów możesz liczyć na zarobki od ok. 7 000 do 16 000 PLN brutto miesięcznie (najczęściej UoP), a w modelu B2B stawki bywają wyższe, zwłaszcza przy pracy projektowej i doradczej.

Na wynagrodzenie wpływają m.in.:

• Doświadczenie zawodowe (samodzielność w projektowaniu, prowadzenie projektów end-to-end)
• Region/miasto (najwyższe stawki zwykle w dużych ośrodkach: Warszawa, Wrocław, Kraków, Trójmiasto, Poznań)
• Branża/sektor (infrastruktura drogowa i kolejowa, duże inwestycje komercyjne, przemysł, premium retail/hospitality)
• Zakres odpowiedzialności (koordynacja, budżetowanie, kontakt z inwestorem, nadzór autorski)
• Certyfikaty i specjalizacje (np. DALI/KNX, audyty efektywności, znajomość norm i procedur certyfikacyjnych)
• Znajomość narzędzi (Dialux/Relux, CAD/BIM) i umiejętność przygotowania kompletnych obliczeń oraz raportów

Formy zatrudnienia i rozliczania: Inżynier techniki świetlnej

W tym zawodzie spotyka się zarówno stabilne etaty w biurach projektowych i firmach produkcyjnych, jak i kontrakty projektowe przy inwestycjach (budownictwo, infrastruktura, modernizacje). Część specjalistów działa jako niezależni konsultanci, szczególnie przy audytach, doradztwie i projektach iluminacji.

• Umowa o pracę (pełny etat; rzadziej część etatu, np. przy wsparciu ofertowania)
• Umowa zlecenie / umowa o dzieło (wybrane zakresy: koncepcje, obliczenia, dokumentacja, wizualizacje)
• Działalność gospodarcza (B2B) (częste w konsultingu i przy współpracy z kilkoma klientami)
• Praca tymczasowa / sezonowa (rzadziej; częściej „projektowo” w okresach spiętrzenia inwestycji)
• Kontrakty w ramach konsorcjów i projektów infrastrukturalnych (współpraca międzybranżowa)

Typowe formy rozliczania to miesięczne wynagrodzenie (UoP), stawka godzinowa/dniowa (B2B) oraz rozliczenie za etap (koncepcja, projekt wykonawczy, dokumentacja powykonawcza). W sprzedaży rozwiązań oświetleniowych może pojawiać się premia za realizację celów lub marżę projektu.

Zadania i obowiązki na stanowisku Inżynier techniki świetlnej

Zakres pracy obejmuje projektowanie oświetlenia, obliczenia i symulacje, przygotowanie dokumentacji oraz współpracę z klientem i wykonawcami, tak aby instalacja spełniała normy, budżet i wymagania funkcjonalne.

• Projektowanie rozwiązań oświetleniowych zgodnie z normami i założeniami inwestora
• Dobór opraw, źródeł światła, osprzętu, zasilania i systemów sterowania
• Wykonywanie obliczeń fotometrycznych (natężenie, równomierność, olśnienie, luminancja)
• Tworzenie modeli i symulacji iluminacji oraz wariantów koncepcji
• Przygotowywanie projektów w programach Dialux/Relux oraz dokumentacji w AutoCAD
• Sporządzanie dokumentacji technicznej (opisy, zestawienia, schematy, rysunki)
• Weryfikacja zgodności projektu z wymaganiami norm, przepisów i wytycznych inwestycji
• Koordynacja międzybranżowa (elektryka, architektura, HVAC, automatyką budynkową)
• Uzgodnienia z klientami i wsparcie doradcze w doborze rozwiązań
• Modyfikowanie projektu w odpowiedzi na zmiany budżetu, koncepcji lub uwagi z budowy
• Raportowanie postępów, prowadzenie danych projektowych w systemach firmowych
• Wsparcie procesów certyfikacji produktów i zgodności z wymaganymi normami

Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Inżynier techniki świetlnej

Wymagane wykształcenie

• Najczęściej wyższe: elektrotechnika, energetyka, automatyka i robotyka, inżynieria środowiska (w zakresie instalacji), fizyka techniczna lub pokrewne
• Atutem są studia podyplomowe/kursy z lighting design, fotometrii, efektywności energetycznej i sterowania oświetleniem

Kompetencje twarde

• Znajomość podstaw fotometrii i parametrów oświetleniowych (m.in. lx, cd/m², UGR, CRI, CCT)
• Umiejętność pracy z normami i wytycznymi projektowymi (dobór wymagań do typu obiektu)
• Projektowanie instalacji oświetleniowych i zasilania, podstawy ochrony przeciwporażeniowej
• Obsługa Dialux i/lub Relux (modelowanie, obliczenia, raporty)
• Obsługa AutoCAD; mile widziane środowisko BIM (np. Revit) i koordynacja międzybranżowa
• Podstawy systemów sterowania oświetleniem (np. DALI, 1-10V, DMX) i integracji z automatyką budynkową
• Umiejętność przygotowania dokumentacji i zestawień materiałowych (BOQ)
• Analiza kosztowa i optymalizacja (CAPEX/OPEX, efektywność energetyczna)

Kompetencje miękkie

• Komunikacja z klientem i umiejętność zbierania wymagań
• Dokładność i odpowiedzialność (praca „na normach” i parametrach)
• Planowanie i priorytetyzacja zadań w kilku projektach równocześnie
• Współpraca zespołowa i koordynacja z innymi branżami
• Umiejętność argumentowania i prezentacji wariantów rozwiązań

Certyfikaty i licencje

• Szkolenia/certyfikaty producentów i standardów sterowania: DALI (np. DALI-2), KNX, DMX
• Uprawnienia SEP (E) do 1 kV (często wymagane lub mile widziane w praktyce projektowej i wdrożeniowej)
• Mile widziane: szkolenia z BIM, audytów energetycznych, LCA/ESG w obszarze budynków

Specjalizacje i ścieżki awansu: Inżynier techniki świetlnej

Warianty specjalizacji

• Oświetlenie architektoniczne i iluminacje – praca na koncepcji wizualnej, scenach świetlnych i doborze opraw do fasad/wnętrz
• Oświetlenie przemysłowe i magazynowe – nacisk na normy, bezpieczeństwo, minimalizację olśnienia i optymalizację kosztów energii
• Oświetlenie drogowe i infrastrukturalne – wymagające obliczenia, dokumentacje formalne, standardy dla dróg/parkingów
• Sterowanie i automatyka oświetlenia – integracja DALI/KNX/BMS, sceny, czujniki, strategia oszczędzania energii
• Product engineering / certyfikacja – rozwój i zgodność produktów oświetleniowych z normami oraz badaniami

Poziomy stanowisk

• Junior / Początkujący – wsparcie obliczeń, rysunków, zestawień, nauka norm i narzędzi
• Mid / Samodzielny – prowadzenie projektów o średniej złożoności, kontakt z klientem, kompletowanie dokumentacji
• Senior / Ekspert – projekty złożone, koncepcje wielowariantowe, standardy dla inwestorów, mentoring
• Kierownik / Manager – zarządzanie zespołem, budżetami, terminami, relacją z kluczowymi klientami

Możliwości awansu

Typowa ścieżka to przejście od roli projektowej (junior) do samodzielnego prowadzenia tematów, a następnie do eksperta odpowiedzialnego za standardy i jakość. Naturalnym kierunkiem jest też awans do project managera, lidera zespołu projektowego lub konsultanta specjalizującego się w audytach i sterowaniu. W firmach produkcyjnych możliwy jest rozwój w stronę inżynierii produktu, R&D oraz certyfikacji.

Ryzyka i wyzwania w pracy: Inżynier techniki świetlnej

Zagrożenia zawodowe

• Okresowe przebywanie na budowie: hałas, pył, praca w pobliżu instalacji elektrycznych i na wysokości (w zależności od zakresu nadzoru)
• Obciążenie wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego przy długiej pracy przy komputerze (CAD, symulacje)

Wyzwania w pracy

• Godzenie estetyki, norm, budżetu i terminów – częste kompromisy projektowe
• Zmiany w projekcie na późnych etapach (value engineering, dostępność opraw, zamienniki)
• Koordynacja międzybranżowa i ryzyko kolizji (sufity, trasy kablowe, HVAC, architektura)
• Utrzymanie jakości danych wejściowych do obliczeń (geometria, współczynniki odbicia, wysokości montażu)

Aspekty prawne

Istotna jest odpowiedzialność za zgodność projektu z normami i przepisami (np. w zakresie bezpieczeństwa użytkowania i parametrów oświetlenia). W praktyce projektowej znaczenie mają także warunki umowne (zakres odpowiedzialności, nadzór autorski, zmiany i roszczenia). Przy certyfikacji produktów dochodzą wymagania dokumentacyjne i zgodności z normami branżowymi.

Perspektywy zawodowe: Inżynier techniki świetlnej

Zapotrzebowanie na rynku pracy

Zapotrzebowanie utrzymuje się na dobrym poziomie i w wielu segmentach rośnie. Napędzają je modernizacje na LED, wymogi efektywności energetycznej, rozwój automatyki budynkowej oraz inwestycje infrastrukturalne i przemysłowe. Dodatkowo rośnie znaczenie jakości oświetlenia (komfort, bezpieczeństwo, well-being), co zwiększa rolę specjalistycznego projektowania.

Wpływ sztucznej inteligencji

AI jest przede wszystkim szansą na przyspieszenie pracy: automatyzację części obliczeń, generowanie wariantów układów opraw, wstępne raporty i kontrolę spójności dokumentacji. Nie zastąpi jednak odpowiedzialności inżyniera za dobór założeń, interpretację norm, decyzje projektowe, uzgodnienia z klientem oraz koordynację międzybranżową. Rola będzie przesuwać się w stronę „projektanta-nadzorcy”: mniej ręcznej pracy, więcej weryfikacji, optymalizacji i komunikacji.

Trendy rynkowe

Najważniejsze trendy to: inteligentne sterowanie i sensoryka (DALI-2, BMS, IoT), human centric lighting (dobór barwy i scen do rytmu dobowego), rosnące wymagania efektywności i raportowania (ESG), większa popularność BIM oraz standaryzacja i prefabrikacja rozwiązań dla dużych inwestorów.

Typowy dzień pracy: Inżynier techniki świetlnej

Dzień pracy zwykle łączy pracę koncepcyjną, obliczenia i dokumentację z komunikacją z klientem oraz koordynacją z innymi branżami. W okresach realizacji pojawiają się też konsultacje z wykonawcą i wizje na obiekcie.

• Poranne obowiązki: przegląd maili i ustaleń, weryfikacja zmian od architekta/inwestora, plan dnia pod terminy
• Główne zadania w ciągu dnia: model w Dialux/Relux, obliczenia fotometryczne, dobór opraw i sterowania, przygotowanie rysunków i zestawień
• Spotkania, komunikacja: konsultacje z klientem, koordynacja z elektrykiem/architektem, uzgodnienia zamienników i dostępności produktów
• Zakończenie dnia: aktualizacja dokumentacji i raportów, wpisy do systemu projektowego, przygotowanie materiałów na kolejny etap lub spotkanie

Narzędzia i technologie: Inżynier techniki świetlnej

Praca wymaga oprogramowania do obliczeń oświetleniowych, narzędzi CAD (często także BIM) oraz znajomości technologii źródeł światła i sterowania.

• Dialux / Dialux evo
• Relux
• AutoCAD (2D); mile widziane BIM: Revit, Navisworks lub podobne
• Pakiet biurowy (Excel do zestawień i analiz kosztowych, Word do opisów, PowerPoint do prezentacji)
• Bazy danych fotometrycznych (pliki IES/LDT) oraz katalogi producentów
• Systemy sterowania: DALI/DALI-2, 1–10V, KNX, DMX (zależnie od projektu)
• Narzędzia do zarządzania projektem i obiegu dokumentacji (np. Jira/Asana/Teams/SharePoint – zależnie od firmy)